ધોરણ 1 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) એકમ 6: જગ્ગુ બન્યો જોરાવર
Answers to all 15 exercises on pages 62–74, the meaning of the vegetable-seller song, the story જગ્ગુ બન્યો જોરાવર in simple Gujarati, word meanings and a dictation list.
- 17exercises solved
- 6 letters + ુ ૂ
- 19word meanings
- 13pages
Unit 6 at a glance
The last unit of the Std 1 Second Language book is about food and strength. A lively vegetable-seller song, a story about weak Jaggu who becomes strong by eating well, and the final six letters – ઝ, હ, ઘ, ળ and ઉ, ઊ with the matras ુ and ૂ.
The unit ends with the full matra table – a good year-end check of everything learnt.
What your child learns
- Names vegetables and finds rhymes in the song
- Sorts nourishing food and junk food
- Retells Jaggu’s story
- Recognises and writes ઝ, હ, ઘ, ળ, ઉ, ઊ
- Uses the matras ુ and ૂ
- Reads and writes short sentences from dictation
Poem: અલી શાકવાળી – meaning
A fun market song. A child calls out to the vegetable seller, asking what she has brought today, and she lists them all:
Play shop: put kitchen vegetables in a basket. The child is the seller and names each one as it goes on the “plate”.
વાર્તા: જગ્ગુ બન્યો જોરાવર – સરળ ભાષામાં
એક મજાનું ગામ. ગામમાં જગ્ગુ નામનો એક છોકરો રહે. જગ્ગુ સાવ નબળો. એટલે બહાર રમવા પણ ન જાય, અને તેના બહુ ભાઈબંધ પણ નહિ.
એક દિવસ ગામના છોકરાઓ રમવા જતા હતા. જગ્ગુને પણ મન થયું. છોકરાઓએ પકડદાવ શરૂ કર્યો. જગ્ગુ તરત જ પકડાઈ ગયો, એટલે દાવ એના પર આવ્યો. એ બધાને પકડવા દોડ્યો, પણ થોડું દોડ્યો ત્યાં તો થાકી ગયો. એ બોલ્યો, “હું હવે નહીં રમી શકું. મને બહુ હાંફ ચડે છે.” છોકરાઓએ એને બેસાડ્યો, પાણી પિવડાવ્યું અને ઘરે મૂકી ગયા.
જગ્ગુ ખૂબ રડવા લાગ્યો. મમ્મીએ પૂછ્યું, “શું થયું બેટા?” જગ્ગુ કહે, “હું થોડું દોડ્યો ત્યાં તો હાંફી ગયો. બીજા છોકરા કેટલું દોડે છે, મારાથી કેમ નથી દોડાતું?”
મમ્મીએ સમજાવ્યું, “જો જગ્ગુ, તું દૂધ પીતો નથી, શાકભાજી અને કઠોળ ખાતો નથી, અને આખો દિવસ જંકફૂડ ખાય છે. એટલે તારા શરીરને પૂરતું પોષણ મળતું નથી. પોષણ ન મળે તો શરીર કામ ન કરી શકે. હવેથી હું આપું તે ધરાઈને જમવાનું અને સવાર-સાંજ દૂધ પીવાનું. પછી જો, તું પણ બળૂકો થઈ જઈશ!”
જગ્ગુને પોતાની ભૂલ સમજાઈ. તે મમ્મીએ બનાવેલું શાક, રોટલી, દાળ, ભાત ખાવા લાગ્યો અને દૂધ પીવા લાગ્યો. થોડા જ વખતમાં તે જોરાવર બની ગયો અને બધા મિત્રો સાથે દોડવા-ભાગવા લાગ્યો. સૌ મિત્રો તેને “જોરાવર જગ્ગુ” કહેવા લાગ્યા.
બોધ – What the story teaches
Good home food and milk make us strong – junk food doesn’t. ઘરનો પોષક ખોરાક ખાઈએ તો જ શરીર મજબૂત બને.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| શાકવાળી | vegetable seller | — |
| ચીભડું | a kind of melon | — |
| ભાજી | leafy greens | — |
| તાંદળિયો | amaranth greens | — |
| સૂરણ | yam | — |
| ગળિયો | lump | — |
| સરગવો | drumstick | — |
| શક્કરિયાં | sweet potatoes | — |
| ટીંડોરાં | ivy gourd | — |
| નબળો | weak | — |
| પકડદાવ | game of tag | — |
| હાંફ | breathlessness | — |
| તાકાત | strength | શક્તિ |
| કઠોળ | pulses | — |
| પોષણ | nourishment | — |
| ધરાઈને | to one’s fill | પેટ ભરીને |
| બળૂકો | strong | — |
| જોરાવર | strong, mighty | તાકતવર |
| ઉતરડ | stack of clay pots | — |
Std 1 Gujarati Second Language એકમ 6 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત (ગીત)
Speaking practice – short answers are fine.
- તમને કઈ શાકભાજી ખાવી ગમે છે?Which vegetables do you like?
- કયાં કયાં શાકભાજી કાચાં ખવાય છે?Which vegetables can be eaten raw? → કાકડી, ગાજર, ટમેટાં, મૂળો.
- લાલ રંગનાં શાકભાજી કયાં કયાં છે?Which vegetables are red? → ટમેટાં, ગાજર, બીટ, લાલ મરચાં.
- તમે એવા કયા શાકભાજી ખાઓ છો જે જમીનની અંદર થાય છે?Which grow underground? → બટેટાં, ગાજર, સૂરણ, શક્કરિયાં, આદુ.
- કયાં કયાં શાકભાજી જમીનની બહાર થાય છે?Which grow above ground? → ભીંડા, રીંગણાં, ટમેટાં, દૂધી, કોબીજ.
ચિત્રમાં આપેલાં શાકભાજી-ફળ તમે ખાધાં હોય તો ✓ કરો અને ન ખાધાં હોય તો ✗ કરો.
- મરચાં – chillies
- કેળું – banana
- નારંગી – orange
- કારેલું – bitter gourd
- કેરી – mango
- ભીંડા – okra
Open answer: there’s no right or wrong – the child ticks based on their own experience. The real goal is naming each one in Gujarati.
ગીતમાં આવતા સરખા પ્રાસવાળા શબ્દો ઉદાહરણ મુજબ લખો.
- ભાજી → તાજી (example)
- તાંદળિયો → ગળિયો
- ટમેટાં → બટેટાં
- શાકવાળી → થાળી
Also fine: ડાળી–ચાલી or શાકવાળી–ડાળી – any real rhyme from the song counts.
વાતચીત (વાર્તા)
- તમે કઈ કઈ રમત રમો છો?Which games do you play? → પકડદાવ, સંતાકૂકડી, ક્રિકેટ.
- તમને જમવામાં શું ભાવે છે?What do you like to eat?
- શરીરને પોષક ખોરાક ન મળે તો શું થાય?What if the body doesn’t get nourishing food? → થાકી જવાય, નબળા પડીએ, માંદા પડીએ.
- તમે નાસ્તામાં શું શું લઈ જાઓ છો?What do you take for snack time?
- જગ્ગુ જેવા જોરાવર બનવા તમે શું કરશો?What will you do to become strong like Jaggu? → દૂધ પીશું, શાકભાજી ખાઈશું, રમીશું.
પોષક ખોરાકના ખાનામાં ✓ અને જંકફૂડના ખાનામાં ✗ ની નિશાની કરો.
| Food | પોષક | જંકફૂડ |
|---|---|---|
| દૂધ | ✓ | |
| પીઝા | ✗ | |
| મગ | ✓ | |
| થેપલાં | ✓ | |
| બર્ગર | ✗ | |
| ઠંડાં-પીણાં | ✗ | |
| શીરો | ✓ | |
| લસ્સી | ✓ |
વાર્તાના આધારે જોડો.
- જગ્ગુ → હું હવે નહીં રમી શકું.
- મા → તું ધરાઈને જમતો નથી.
- છોકરાઓ → પકડદાવની રમત
- જોરાવર → જગ્ગુ
ઉદાહરણ મુજબ જોઈને લખો.
- જોરાવર – strong (example)
- કદાવર – big, tall
- તાકતવર – powerful
- દિલાવર – brave, big-hearted
Pattern: all four words end in -વર and describe a strong person.
‘શાકવાળી…’ ગીત અભિનય સાથે ગાન કરો.
આપેલા અક્ષરને ઉદાહરણ મુજબ શબ્દમાંથી ઓળખી તેના ફરતે ⭕ કરો.
- ઝ: ગઝલ, ઝૂલ, ઝાકળ, ઝાલર (example)
- ઘ: ઘર, રાઘવ, વાઘ, ઘટાદાર
- હ: વાહન, હુકમ, લહેર, કલહ
- ળ: ઘડિયાળ, બળદ, જામફળ, કળશ
- ઉ: ઉષા, ઉજાસ, ઉનાળો, ઉખાણું
- ઊ: ઊડવું, ઊકળવું, ઊમરો, ઊન
ચિત્રની નીચે આપેલા અક્ષર ઓળખી ⭕ માં રંગ પૂરો.
- ‘ઝ’ on the frock → 5
- ‘હ’ on the boomerang → 3
- ‘ઉ’ on the pot stack → 4
- ‘ઘ’ on the house → 4
- ‘ળ’ on the tap → 4
- ‘ઊ’ on the wool → 4
Careful: ઉ and ઊ, and ઘ and ધ, look alike – check each circle.
સરખા શબ્દોની જોડ બનાવો.
- હરણ → હરણ (example)
- ઘડિયાળ → ઘડિયાળ
- ઉતરડ → ઉતરડ
- ઊન → ઊન
- ઝભલું → ઝભલું
- સૂરજ → સૂરજ
ટપકાં જોડો અને લખો.
ચિત્ર જુઓ – ખૂટતો અક્ષર મૂકી શબ્દ બનાવો.
- Tree: __ડ → ઝાડ (ઝા)
- Tiger: વા__ → વાઘ (ઘ)
- Deer: હ__ણ → હરણ (ર)
- Sparrow: ચ__લી → ચકલી (ક)
- Pot stack: ઉ__ર__ → ઉતરડ (ત, ડ)
- Wool: ઊ__ → ઊન (ન)
વાંચો અને લખો.
- ઊનમાંથી ટોપી બને છે.Caps are made from wool.
- ઝાડ ઉપર ચકલી છે.There is a sparrow on the tree.
- હરણ ઝડપી દોડે છે.The deer runs fast.
- સૂરજ ગરમી આપે છે.The sun gives heat.
- બાળકો મેદાનમાં કૂદાકૂદ કરે છે.Children jump around in the playground.
આપેલાં ચિત્રોને ઉદાહરણ મુજબ ખાલી જગ્યામાં મૂકીને વાંચો.
- ઊંટ રણમાં ચાલે છે.(example) The camel walks in the desert.
- વાંદરો કૂદકા મારે છે.The monkey jumps.
- ઉદિત કેરી ખા.Udit, eat the mango.
- કારેલું કડવું હોય છે.Bitter gourd is bitter.
- ઝાડ લીલુંછમ છે.The tree is lush green.
પાંચ પરિચિત વાક્યોનું શ્રુતલેખન કરાવવું.
લખો.
Every letter of the book with eight forms – ગ, ગા, ગે, ગિ, ગી, ગુ, ગૂ, ગૈ. The vowel row reads અ, આ, એ, ઇ, ઈ, ઉ, ઊ, ઐ. The new rows for this unit are ઝ, હ, ઘ, ળ.
Year-end check: ask the child to read one full row aloud without help. Any letter that causes trouble is the one to revise.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice. These words use letters from the whole book.
Level 1 – new letters
- ઘર
- નળ
- હળ
- ઝાડ
- ઊન
Level 2 – with ુ and ૂ
- સૂરજ
- હુકમ
- ઝૂલો
- ઉજાસ
- ઘુવડ
- ઊડવું
Level 3 – sentences
- સૂરજ ગરમી આપે છે.
- ઝાડ ઉપર ચકલી છે.
- હરણ ઝડપી દોડે છે.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. જગ્ગુ કેમ થાકી જતો હતો?
શરીરને પૂરતું પોષણ મળતું નહોતું.
2. છોકરાઓ કઈ રમત રમતા હતા?
પકડદાવ.
3. જગ્ગુ શું ખાતો હતો?
જંકફૂડ.
4. મમ્મીએ શું કરવાનું કહ્યું?
ધરાઈને જમવાનું અને દૂધ પીવાનું.
5. મિત્રો જગ્ગુને શું કહેવા લાગ્યા?
જોરાવર જગ્ગુ.
6. દૂધ પોષક છે કે જંકફૂડ?
પોષક.
7. ‘ટમેટાં’ સાથે પ્રાસવાળો શબ્દ?
બટેટાં.
8. હ + ુ = ?
હુ
9. વા__ – ખૂટતો અક્ષર (tiger)?
ઘ (વાઘ).
10. કારેલું કેવું હોય?
કડવું.
Frequently asked questions
What is Unit 6 of the Std 1 Gujarati Second Language textbook?
Unit 6 (એકમ 6) is જગ્ગુ બન્યો જોરાવર, on pages 62 to 74. It has a vegetable-seller song, the story of Jaggu who becomes strong, and teaches ઝ, હ, ઘ, ળ, ઉ, ઊ with the matras ુ and ૂ.
How many exercises are in Unit 6?
15 numbered exercises plus two conversation (વાતચીત) sections, ending with the complete matra table.
Which foods are nourishing in Exercise 3?
Milk, moong, thepla, sheero and lassi are nourishing (પોષક). Pizza, burger and cold drinks are junk food.
How did Jaggu become strong?
He stopped eating junk food, started eating his mother’s home-cooked food and drinking milk morning and evening.
What are the rhyming words in the vegetable song?
ભાજી–તાજી, તાંદળિયો–ગળિયો, ટમેટાં–બટેટાં and શાકવાળી–થાળી.