ધોરણ 5 ગુજરાતી કેકારવ એકમ 1: મજા તો : માળિયામાં, કાતરિયામાં
Std 5 Gujarati Kekarav Unit 1 – Solutions & Parent Guide
Answers to the activities on pages 1–17 of the Std 5 Gujarati textbook કેકારવ, the story બિચારી ફિયોના in Gujarati, Ramesh Parekh’s હું ને ચંદુ and Ramanlal Soni’s horse song explained, idioms, relations, pronouns, dictation and a quick test.
- 32exercises solved
- 2 poems + 1 story
- 15word meanings
- 17pages
Unit 1 at a glance
The first unit of કેકારવ is about the joy of play. Rich, lonely Fiona escapes her strict timetable and has the time of her life playing in a poor family’s loft and attic; and in Ramesh Parekh’s poem two boys turn the attic into a ‘cinema’ until a cat and a mouse bring the show crashing down.
Language work: idioms (કપાળે કરચલી પડવી, વાજ આવી જવું), compound words, feelings words, relations, pronouns and question words, and a speed-reading passage.
What your child learns
- Retells Fiona’s story and explains its title
- Understands idioms and compound words
- Names family relations
- Identifies what pronouns refer to
- Uses question words correctly
- Memorises a poem
Poem: ખડ્ડક, ઘોડા, ખડ્ડક! – meaning
A galloping song by Ramanlal Soni (રમણલાલ સોની):
My horse. ખડ્ડક, ઘોડા, ખડ્ડક! My seven-coloured horse flies along.
Brave. It leaps over ditches and wild jungles, never tiring.
Easy to keep. It asks for no food or water – just gallops wherever I say.
Far away. To fields and hills, and even to a king’s palace!
Imagine: where would your seven-coloured horse take you?
વાર્તા: બિચારી ફિયોના – સરળ ભાષામાં
મહેરાસાહેબના ગર્ભશ્રીમંત કુટુંબમાં એમની સાત વર્ષની પૌત્રી ફિયોના સૌથી નાની. એની સૌથી વધુ દોસ્તી દાદા સાથે. રૂઢિ-રિવાજ મુજબ ધમાચકડી, તોફાનમસ્તી બધાંથી એ સાવ અજાણ. મોટા ઘરની છોકરીથી બહાર રમવા તો જવાય જ નહીં!
સમયપત્રક મુજબ નાહવું, ખાવું-પીવું, કપડાં બદલવાં… ફિયોના આ બધાથી વાજ આવી ગઈ હતી. એક દિવસ આયાનું ઝોકું આવી ગયું, અને ફિયોના ચોરપગલે ઘરની બહાર નીકળી ગઈ – છાતી ધડકધડક થતી હતી.
બહાર એને ડોલી મળી. “મારું નામ ડોલી, આ પર્લ ને આ મર્લ – મારાં ભાઈ-બહેન.” ડોલી એને પોતાના નાનકડા ઘરે લઈ ગઈ. ત્રણેય બાળકો એક જ પલંગમાં સૂએ છે એ સાંભળી ફિયોનાને નવાઈ લાગી.
પછી તો ધમાચકડી! માળિયામાં ચડ્યાં, કાતરિયામાં સંતાકૂકડી રમ્યાં, ચોર-સિપાઈ રમ્યાં. ઊંચા ટાવર પર ચડીને ફિયોનાએ આખું શહેર જોયું – “હત્તારીની! મારું ઘર તો નજીક જ લાગે છે.” ડોલીની મમ્મીએ સૌને એક જ થાળીમાં ખવડાવ્યું – ફિયોનાને ખૂબ ભાવ્યું.
ઘેર પાછી ફરી ત્યારે મમ્મી ગુસ્સે હતાં, “તારે બહાર શું કામ જવું જોઈએ? ઘેર કેવાં મજાનાં રમકડાં છે!” પણ ફિયોનાને આમાંનું કશું સંભળાતું નહોતું. એના કાનમાં તો ડોલીના ઘરમાંની ધમાચકડીના આનંદ-કલ્લોલના જ ભણકારા વાગતા હતા.
બોધ – What the story teaches
Money can’t buy the joy of friends and free play. ખરો આનંદ મિત્રો સાથે મુક્ત રમતમાં છે.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ગર્ભશ્રીમંત | born rich | — |
| પૌત્રી | granddaughter | — |
| સમયપત્રક | timetable | — |
| વાજ આવી જવું | to be fed up | કંટાળી જવું |
| ચોરપગલે | on tiptoe, secretly | — |
| હેબતાઈ જવું | to be stunned | — |
| પહેરેગીર | guard | ચોકીદાર |
| ધમાચકડી | romp | — |
| માળિયું | loft | — |
| કાતરિયું | attic space under the roof | — |
| રામકહાણી | long tale | — |
| નામનિશાન | not a trace | — |
| પેઠા | went in | — |
| ભાળી | saw | — |
| ઠેક | jump | કૂદકો |
Std 5 Gujarati Kekarav એકમ 1 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
1
ગાઈએ ગીતિકા : ખડ્ડક, ઘોડા, ખડ્ડક!
Sing Ramanlal Soni’s horse song.
Page 1
What it’s aboutA song by Ramanlal Soni (રમણલાલ સોની): ‘ખડ્ડક, ઘોડા, ખડ્ડક!’ My seven-coloured horse gallops – it jumps over ditches, crosses jungles; it doesn’t ask for food or fodder, but takes me wherever I say; to farms and hills and even to a king’s palace!
Gallop: slap your knees to the ‘ખડ્ડક’ rhythm.
2
વાંચો અને ભજવો (જોડી કાર્ય)
Read and act the short dialogues.
Page 1
Dialoguesઆયત: ભેંસનું પૂછડું પકડીને કેમ ઊભો છે? – ટીકુ: ગરોળીની જેમ આની પૂછડી છૂટી પડી જાય છે કે કેમ, તે ચકાસું છું. / મમ્મી: અલ્યા, આ કોબીજનાં બધાં પાંદડાં છૂટાં પાડી પાડી શું કરે છે? – હેતા: એમાંથી ખાવાનું ફળ શોધું છું.
3
વાંચો : બિચારી ફિયોના
Read the story.
Page 1–3
Reading tipFiona lives by a timetable. Ask the child to list everything she ‘must’ do, then everything she enjoys at Dolly’s house.
4
વાતચીત / શબ્દોના અર્થ
Talk; word meanings.
Page 3–4
Sample answers
- તમને વાર્તા સાંભળીને ક્યારે દુઃખ થયું, ગુસ્સો આવ્યો, મજા પડી?→ open answer.
- તમે ઘરે કોની સાથે સૌથી વધુ વાતો કરો છો? કેમ?→ open answer.
- ફિયોના જેવી છોકરીને ક્યારે મજા આવે છે? તે કેવી રીતે ખુશ થાય?→ મિત્રો સાથે મુક્ત રીતે રમે ત્યારે.
- માળિયામાં કે અભરાઈ પર શું શું મુકાય?→ જૂનો સામાન, પેટી-પટારા, ડબ્બા.
Meanings (from the book)ચોરપગલે – ચોરની જેમ છાનુંમાનું; રામકહાણી – લાંબી વાત; ભળી ગઈ – ભેગી થઈ ગઈ; નામનિશાન નહોતું – જરાય નહોતું; પરિચિત – જાણીતું; સભી – ના જેવી, સામાન્ય.
5
શબ્દોના અર્થ જાણો… વાક્ય બનાવો (જોડીકાર્ય)
Words in sentences.
Page 4
Samples
- પહેરેગીર – ચોકીદાર → બૅંકના દરવાજે પહેરેગીર ઊભો હતો.
- પૌત્રી – પુત્રની પુત્રી → મારાં દાદીમાની હું પૌત્રી છું.
6
___ ને શું કહેવાય?
Family relations.
Page 4
Answer
- મમ્મીના ભાઈના દીકરાની મમ્મી → મામી (example)
- ફોઈના પપ્પાની પૌત્રી → બહેન (પિતરાઈ) / તમે પોતે
- પપ્પાના પપ્પાનાં પત્ની → દાદી
- મમ્મીના ઘરવાળાની તમારા સિવાયની બીજી દીકરી → બહેન
- મમ્મીના મમ્મીની તમારાં મમ્મી સિવાયની બીજી દીકરી → માસી
7
બે શબ્દો વડે બનેલા શબ્દો ઓળખી કાઢો (જૂથકાર્ય)
Split compound words.
Page 5
Answer
- ગર્ભશ્રીમંત → ગર્ભ + શ્રીમંત – જન્મથી જ ધનવાન (example)
- સમયપત્રક → સમય + પત્રક – કામનું ટાઇમટેબલ
- રામકહાણી → રામ + કહાણી – લાંબી વાત
- ચોરપગલું → ચોર + પગલું – છાનુંમાનું ચાલવું
- પંચપકવાન → પંચ + પકવાન – પાંચ જાતની વાનગી
- નામનિશાન → નામ + નિશાન – જરા પણ
- ધીંગામસ્તી → ધીંગા + મસ્તી (example)
8
વાક્ય વાંચીને શબ્દજૂથના અર્થ ધારો (જોડીકાર્ય)
Idioms.
Page 5
Answer
- કપાળે કરચલી પડવી → ચિંતા કે નારાજગી થવી (ગુસ્સો)
- વાજ આવી જવું → કંટાળી જવું
- હેબતાઈ જવું → ડઘાઈ/ગભરાઈ જવું
9
વાર્તામાંથી ‘બપોર આખી…’ ફકરો વાંચો… બંધબેસતું વાક્ય શોધો
Find matching sentences.
Page 5–6
Answer
- ફિયોના ડરામણા અવાજથી ગભરાઈ જાય છે. → કૂતરાના ભસવાના અવાજે… તે ચોંકીને ઊભી રહી ગઈ.
- ફિયોના છાનીમાની ઘરેથી ભાગી છૂટી. → બસ મુઠ્ઠી વાળીને દોડવા જ માંડ્યું.
- ફિયોનાએ નિયમોમાં રહીને જીવવું પડે છે. → સમયપત્રક મુજબ નાહવું, ધોવું…
- ઘરની બહાર નીકળતાં જ તેના હૃદયના ધબકારા વધી ગયા. → એની છાતી ધડકધડક થતી હતી.
- ફિયોના આરામ કરી કરીને થાકી ગઈ હતી. → બપોરે આખી ફિયોનાને… કંટાળો આવતો.
10
શબ્દજૂથવાળું વાક્ય શોધો અને અર્થનો ક્રમ લખો
Match expressions to meanings.
Page 6
Answer
- ફિયોનાના કપાળે કરચલી પડી → ચીડ ચડતી (example)
- છાતી ધડકધડક થતી હતી → આનંદ સાથે ડર પણ લાગતો
- અવતાર જોવા જેવો હતો → દેખાવ બદલાઈ ગયેલો
- સજ્જડ પકડીને ચીટકી રહી → બીક સાથે હીંચકો ખાવાની મજા
- વાજ આવી ગઈ હતી → કંટાળી ગયેલી
- મોટા ઘરની છોકરી → પૈસાદાર કુટુંબ
11
ફિયોનાની જેમ… પ્રશ્નોના જવાબ આપો
Your own life.
Page 6
Sample answers
- તમે શાનાથી વાજ આવી ગયા છો?→ open answer.
- તમે કે તમારાં ભાઈ-બહેન ક્યારે હેબતાઈ ગયાં હતાં?→ open answer.
- તમે ક્યારે પાસાં ઘસતાં સૂઈ રહ્યા છો?→ open answer.
- તમને ક્યારેય છાતી ધડકધડક થઈ છે? ક્યારે?→ open answer.
- શિક્ષક/મમ્મી/પપ્પાના કપાળે કરચલી ક્યારે પડે છે?→ open answer.
12
વાક્યોને વાર્તાની ઘટના મુજબ ક્રમ આપો (ઘરકામ)
Order the events.
Page 6
Answer
- ફિયોના રોજ એકનું એક કામ કરીને કંટાળી ગઈ. (given)
- ફિયોના રોજની દિનચર્યાથી કંટાળીને ઘરેથી ભાગી છૂટી.
- ફિયોના ડોલી, પર્લ અને મર્લને મળી.
- ફિયોનાએ ડોલી, પર્લ અને મર્લના ઘરે ધમાચકડીભરી રમતો રમી.
- ફિયોનાને બાળક જેવું રમતાં આવડી ગયું.
- ફિયોના ખુશ રહેવાનું શીખી ગઈ.
13
આપેલા શબ્દોમાં કયો ભાવ – આનંદ, દુઃખ કે ગુસ્સો?
Feelings in words.
Page 7
Answer
- દયામણું મોઢું → દુઃખ
- મોજમસ્તી કરવી → આનંદ
- ધીંગામસ્તી કરવી → આનંદ
- રુઆબદાર આયા → ગુસ્સો
- કસાઈવાડે ઢસડાવું → દુઃખ
- હૃદય ધકધક થવું → ડર / દુઃખ
- ધમાચકડી મચાવવી → આનંદ
- ગમગીન ચહેરો → દુઃખ
- મોટેથી બરાડવું → ગુસ્સો
14
‘મજા જ મજા’ અને ‘સજા જ સજા’ બોલો
Fun or punishment?
Page 7
Sampleફરજિયાત ઘરમાં રહેવું – સજા; આયાના સંભાળમાં રહેવું – સજા; મિત્રોના ઘરે જવું – મજા; સમયપત્રક મુજબ જીવવું – સજા; દાદાની સાથે વાતો કરવી – મજા; ડર લાગે છતાં રમત રમવી – મજા; મેલાંઘેલાં કપડાંવાળા મિત્રો સાથે રમવું – મજા. (Your own choice is fine – the book says ‘your likes and dislikes’.)
15
આ વાક્ય કોણ બોલી શકે?
Who could say it?
Page 7
Sample answers
- ના બેટા, એમ ન કરાય આપણાથી. → આયા / મમ્મી
- પણ મને ભૂખ નથી. મારે નથી ખાવું અત્યારે. → ફિયોના
- તમને ત્રણેને સાથે ઊંઘવાની કેવી મજા આવતી હશે! → ફિયોના
- થોડીવાર રમવા દો ને ફિયોનાને અમારી સાથે. → ડોલી
- સંતાઈ જાઓ, જો જો પોલીસ પકડી ન લે. → પર્લ / મર્લ (ચોર-સિપાઈ રમતાં)
- હું કામ કરતાં કરતાં ઝોકું ખાઈ લઉં છું. → ડોલીની મમ્મી
- મારામાં કેટલો કચરો ભર્યો છે? → માળિયું
- આખું શહેર જોવું હોય તો ટાવર ઉપર ચડી જાવ. → ડોલી
16
ડોલીના ઘરમાં પહોંચ્યાં પહેલાંની ફિયોનાનું વર્ણન કરતા ન હોય એવા શબ્દ છેકો
Strike words that don’t describe Fiona before.
Page 7
Strike theseલઘરવઘર દેખાવ, ખુશખુશાલ, આનંદિત, ફાટેલું ફ્રૉક, પ્રસન્નતા, વિખરાયેલા વાળ, હસતી-કૂદતી, અસ્વચ્છતા. (Keep: ઇસ્ત્રીટાઇટ ફ્રૉક, બેચેન, અપટુડેટ, અશાંત, સુંદર ઢીંગલી, કંટાળો, રંગબેરંગી ફૂમતાં…)
17
પ્રશ્નોના જવાબ આપો
Answer any three.
Page 7–8
Sample answers
- ફિયોનાના દાદાને જ કેમ રામકહાણી સંભળાવતી હશે?→ દાદા જ એની વાત ધ્યાનથી સાંભળતા.
- ફિયોનાને આયાની સારસંભાળ કેમ ગમતી નહોતી?→ આયા બધું નિયમ પ્રમાણે કરાવતી; રમવા દેતી નહીં.
- સહેલીઓ સાથે ખેલાય થતાં ફિયોનાને કેવી લાગણી થઈ હશે? કેમ?→ ખુશી – પહેલી વાર મુક્ત રીતે રમી.
- ડોલીના ઘરે જઈને ફિયોનાએ શું શું કર્યું?→ માળિયા-કાતરિયામાં સંતાકૂકડી, ચોર-સિપાઈ રમી, ધીંગામસ્તી કરી, સાથે જમી.
- ‘હત્તારીની! મારું ઘર તો નજીક જ લાગે છે.’ – ફિયોના કેમ બબડી?→ ટાવર ઉપરથી પોતાનું ઘર નજીક દેખાયું, છતાં એ દુનિયા સાવ જુદી હતી.
- ફિયોનાને ‘બિચારી’ કેમ કહી છે?→ પૈસાદાર હોવા છતાં મજા અને મિત્રો વિના એકલી હતી.
- ફિયોનાની મમ્મી, દાદી અને આયાને સલાહ આપો.→ ‘તેને બીજાં બાળકો સાથે રમવા દો.’
18
પોતાની જગ્યાએ ત્રણ કૂદકા મારો અને ખાલી જગ્યા પૂરો (અમે, તમે, તમારું, તમારા…)
Fill pronouns in the doctor’s talk.
Page 8
Sampleડૉક્ટર મેડમે છોકરાંને પૂછ્યું, “જમતાં કે નાસ્તો કરતાં પહેલાં તમે પોતાના હાથ સાબુથી ધુઓ છો?” … “રાત્રે સૂતાં પહેલાં તમારા દાંત સાફ કરો છો?” મીરાં બોલી, “ડૉક્ટર સાહેબ, અમે ભૂલી જઈએ છીએ.” … “તમારે શરીર તંદુરસ્ત રાખવું હોય તો…” શાળાના આરોગ્યમંત્રીએ કહ્યું, “અમે આ વાત બરાબર યાદ રાખીશું.” આચાર્યે કહ્યું, “તમારા માર્ગદર્શન બદલ તમારો આભાર.”
19
ઘાટા છાપેલો શબ્દ કોના કે શાના માટે વપરાયો છે?
Who does the bold word refer to?
Page 8–9
Answer
- ‘તું મારું કામ કરીશ?’ – તું / મારું → તું – જયંત; મારું – શિક્ષકનું (example)
- તેણે તે હમણાં જ ખરીદી હતી. → તેણે – ધ્રુવ; તે – દાબેલી
- સમડીને જોતાં… તેમણે ચીસાચીસ કરી મૂકી. → તેમણે – કાબરનાં બચ્ચાં
- ‘તારું તે મારે શું કરવું?’ → તારું – મિન્ટુનું; મારે – મમ્મીને
- ‘મને એમના નવા બુશકોટ પર તમે બેસાડશો?’ → મને – ખિસ્સું; એમના – નીરજભાઈના; તમે – દરજીકાકા
- ‘તેના જવાબ આપવા તમારે હાથ ઊંચો કરવાનો’ → તેના – પ્રશ્નના; તમારે – વિદ્યાર્થીઓએ
Revision: these lines come from Std 4 stories – a nice link!
20
વાંચો અને ઘાટા શબ્દો પર ધ્યાન આપો / પ્રશ્નશબ્દ લખો
Question words કોનું, કોની, કોને, કોના.
Page 9–10
Answer
- ___ નોટબુકમાં શિક્ષકની સહી બાકી છે? → કોની – ચેતન અને જોયની નોટબુકમાં
- આ ___ નિશાળ છે? → કોની – આપણી બધાંની
- ટેબલ પર ___ કંપાસ છે? → કોનો – મયંકનો
- ___ પાસે લાલ પેન છે? → કોની – મારી પાસે નથી
- કાર્યાલયની બહાર ___ ચંપલ છે? → કોનાં – મુસ્કાનના પપ્પાનાં
- તમારે ___ કામ છે? → કોનું – ગુજરાતીનાં શિક્ષકનું
22
નકામો વિકલ્પ છેકી યોગ્ય વાક્ય બનાવો / કૌંસમાંથી શબ્દ પસંદ કરો
Choose the right pronoun or question word.
Page 9–10
How to do itPick the word that fits: ‘વાર્તાના આધારે કહો કે આવું કોણ બોલે?’, ‘શિક્ષક: દિવ્યેશ, રીટાએ તને અરધપૂરી આપી?’, ‘મેં તને ભીંત પર ચિત્ર દોરતો જોયો’, ‘આ વાર્તા કોણે વાંચી છે?’… and fill the Gujarati-period passage with કોને, કોણ, કોની, શાનો, શાનું, શાના.
25
ચિઠ્ઠી આવે તેનો ઉપયોગ કરી પ્રશ્ન બનાવી વર્ગને પૂછો / વરસાદનો પત્ર
Question-word game; read the rain’s letter.
Page 11
The letterThe Rain (‘મેઘ’) writes to a Std 5 student: “Some people call me ‘sly’ – but I don’t mean to trouble anyone. I come in Ashadh-Bhadarvo, fill the rivers, lakes and wells, green the fields… and your complaints never reach me! Your special friend, Megh.” Read it, then take dictation in pairs.
27
અક્ષરની જગ્યા ફેરબદલ કરી યોગ્ય શબ્દ બનાવો (ઘરકામ)
Unscramble words.
Page 11
Some answers
- દામેન → મેદાન (example)
- ક્સસર → સરકસ
- રણ્ણર્યાવપ → પર્યાવરણ
- શિરહોયા → હોશિયાર
- સીલતુ → તુલસી
- ફરાજિ → જિરાફ
The rest: try the other jumbled words with a family member.
30
કવિતા : હું ને ચંદુ (Ramesh Parekh)
Memorise the poem.
Page 12
What it’s aboutA poem by Ramesh Parekh (રમેશ પારેખ): Chandu and I sneak into the attic, skip our lessons and play ‘film-film’. We take string from Mummy, Papa’s lungi for a curtain, the lens from Grandpa’s glasses and light from a torch – a ‘moon’ appears on the curtain! But a cat was hiding in the attic; a mouse jumps, the cat pounces on Chandu, we scream, Mummy and Papa come running – and our ears get pulled and we get smacked. ‘હું ને ચંદુ!’
વાતચીતWhich line did you enjoy? What mischief do you do? What scares you? What happens when you break something at home?
32
વાક્યો વાંચો અને અર્થ ધારો
Meanings from context.
Page 13
Answer
- પેઠા → અંદર ઘૂસ્યા, પેસી ગયા
- ભાળી → જોઈ
- ગજાવી → મોટા અવાજે ગુંજાવી
- ઠેક લગાવી → કૂદકો માર્યો
33
ચંદુ અને રમેશે ફિલ્મ પ્રોજેક્ટર બનાવ્યું હશે તે રીત પ્રમાણે ક્રમ
Order the ‘projector’ steps.
Page 13
Answer
- લીધી મમ્મી પાસેથી દોરી.
- પપ્પાની લુંગીનો પડદો બનાવ્યો.
- કાઢ્યો ચશ્માંમાંથી દાદાનો કાચ. (3 in the book’s example)
- ફિલ્મની પટ્ટી ગોઠવી કાચ પાછળ.
- પટ્ટી પર ફિલ્મનો પ્રકાશ ફેંક્યો બેટરી વડે.
- દેખાઈ ફિલ્મ પડદા ઉપર.
Note: the book numbers ‘દાદાનો કાચ’ as step 3; order the rest logically around it.
34
પ્રશ્નોના જવાબ આપો
Answer any three.
Page 13–14
Sample answers
- રમેશ અને ચંદુ રમવા માટે કાતરિયામાં શા માટે ગયા હશે?→ છાનામાના રમવા – મમ્મી-પપ્પાને ખબર ન પડે.
- કાતરિયામાં કુલ કેટલા જીવ ભેગા થયા હતા?→ ચાર – રમેશ, ચંદુ, બિલ્લી અને ઉંદર.
- કાતરિયામાં બિલ્લી પેઠી’તી એ વાતની ક્યારે ખબર પડી?→ ઉંદર કૂદ્યો અને બિલ્લી ચંદુ પર કૂદી ત્યારે.
- મમ્મી-પપ્પાને કેવી રીતે ખબર પડી?→ ચીસો સાંભળીને.
- ચંદુ અને રમેશની ફિલ્મ મૂંગી કેમ હશે?→ તેમાં અવાજ નહોતો – માત્ર પ્રકાશ-પડછાયા.
36
ઘાટા શબ્દને બદલે યાદીમાંથી બંધબેસતો શબ્દ
Replace with a matching word.
Page 14
Answer
- ચંદુએ ઉતાવળે લેસન પૂર્ણ કર્યું. → (2) ઝટપટ
- છોકરો ચૂપચાપ બગીચામાં પેઠા. → (1) છાનામાના
- મારી બહેન બિલ્લીને એકીટસે જોતી હતી. → (3) ટગરટગર
- મમ્મી ધીમુંધીમું હસી. → (5) મરકમરક
- બંનેની ધમાચકડી જોઈ પપ્પા ગુસ્સે થયા. → (4) રાતાપીળા
38
એક શબ્દમાં કેટલા શબ્દો છુપાયા છે?
Hidden words.
Page 14
Sample
- કાતરિયા → કાયા, રિયા, તરિયા, કાતર (example)
- રામકહાણી → રામ, કહાણી, હાણી, કરામ
- ચાંદરણાં → ચાંદ, રણ
- પંચપકવાન → પંચ, પકવાન, વાન
- નામોનિશાન → નામ, નિશાન, શાન
- અમદાવાદ → દાવા, વાદ, મદ
40
આપેલા વાક્યોમાં સાચું વાક્ય કયું? ✓ કરો / ફકરામાં ખોટો શબ્દ
Pick the correct sentence; fix the paragraph.
Page 15
Correct
- 1 → મારું નામ સુધા છે.
- 2 → મીના લખતી હતી.
- 3 → મહેશે કવિતા ગાઈ.
Paragraph fixes‘ગુજરાતીનો તાસ છું’ → છે; ‘પ્લેલું’ → પહેલો; ‘અમારે એક પ્રવૃત્તિ’ → અમે.
43
હસો / લગભગ સરખા / વાંચન ઝડપ
Joke, word list and a speed-reading passage.
Page 15–17
Joke“Why did you break the radio?” “I wanted to see who was sitting inside, talking!”
Speed-reading‘દૂધમાં સાકર’: the story of the Parsis who arrived at Sanjan and asked King Jadi Rana for shelter. The king sent a full bowl of milk; their priest stirred in sugar – like sugar in milk they would blend in and sweeten the land. Read it twice a day, moving your eyes without moving your head.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – story words
- ફિયોના
- ડોલી
- માળિયું
- કાતરિયું
- આયા
Level 2 – compound words
- સમયપત્રક
- રામકહાણી
- ચોરપગલું
- પંચપકવાન
- ધીંગામસ્તી
Level 3 – sentences
- ફિયોના ચોરપગલે બહાર નીકળી.
- હું ને ચંદુ કાતરિયામાં પેઠા.
- મારું નામ સુધા છે.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. ફિયોના કેટલાં વર્ષની?
સાત.
2. ફિયોનાની સૌથી વધુ દોસ્તી કોની સાથે?
દાદા સાથે.
3. ફિયોનાને કોણ મળ્યું?
ડોલી, પર્લ અને મર્લ.
4. ફિયોનાએ ઊંચેથી શું જોયું?
આખું શહેર.
5. ‘હું ને ચંદુ’ના કવિ?
રમેશ પારેખ.
6. પડદો શાનો બનાવ્યો?
પપ્પાની લુંગીનો.
7. વાજ આવી જવું એટલે?
કંટાળી જવું.
8. પપ્પાના પપ્પાનાં પત્ની?
દાદી.
9. ‘ઉતાવળે’ને બદલે?
ઝટપટ.
10. ‘ખડ્ડક ઘોડા’ના કવિ?
રમણલાલ સોની.
Frequently asked questions
What is Unit 1 of Std 5 Gujarati Kekarav?
Unit 1 (એકમ 1) is મજા તો : માળિયામાં, કાતરિયામાં, on pages 1 to 17. It has Ramanlal Soni’s horse song, the story બિચારી ફિયોના and Ramesh Parekh’s poem હું ને ચંદુ (to be memorised).
Why is Fiona called ‘poor’?
She is rich, but lives by a strict timetable with no friends or free play – until she escapes and has fun at Dolly’s house.
What happens in હું ને ચંદુ?
Two boys make a ‘film projector’ in the attic from a lungi, Grandpa’s lens and a torch – until a cat and mouse cause chaos and their parents come running.
What are the family-relation answers in Exercise 6?
મામી, બહેન (cousin), દાદી, બહેન and માસી.
What is the speed-reading passage about?
The Parsis at Sanjan – the ‘sugar in milk’ story – read twice a day to build reading speed.