ધોરણ 7 ગુજરાતી શબ્દરમત પાઠ 14: રે પંખીડાં! સુખથી ચણજો
The meaning of Kalapi’s tender poem રે પંખીડાં! સુખથી ચણજો in simple Gujarati, answers for pages 90–93, dictation and a quick test.
- 2exercises solved
- Poem
- 5word meanings
- 4pages
Lesson 14 at a glance
Kalapi’s famous poem: the poet sees birds pecking grain; they fly off in fright when he comes near. ‘O birds! Peck in peace, sing if you like – why do you fly away seeing me? I have not come to harm you; my hands have never thrown a stone at you.’ Yet he understands their fear – humans have hurt them often. A poem full of love for all living beings and gentle regret for human cruelty.
What your child learns
- Explains a classic poem
- Feels compassion for birds
- Understands the poet’s emotions
- Talks about protecting birds
- Finds rhyming words
- Memorises a stanza
About the writer: કલાપી (સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી ગોહિલ)
Kalapi (1874–1900) was the prince of Lathi and one of Gujarati’s most loved poets; his collection is ‘કલાપીનો કેકારવ’. He died young at 26.
કાવ્ય: રે પંખીડાં! સુખથી ચણજો – સરળ ભાષામાં
રે પંખીડાં! સુખથી ચણજો, ગીત વા કાંઈ ગાજો; શાને આવાં મુજ નિરખીને ખેદ પામી ઊડો છો? – હે પંખીઓ, નિરાંતે ચણો, ગાવું હોય તો ગાઓ; મને જોઈને દુઃખી થઈ કેમ ઊડી જાઓ છો?
હું તમને મારવા કે પકડવા નથી આવ્યો. મારા હાથે કદી પથ્થર ફેંક્યો નથી; તમારો માળો તોડ્યો નથી.
પણ હા, તમે ડરો એ સાચું છે – માણસે તમને ઘણી વાર દુઃખ દીધું છે. એ માણસજાતનો એક ભાગ હું પણ છું.
હે પંખીઓ! વિશ્વાસ રાખો, સુખથી ચણજો – આ ધરતી તમારી પણ છે.
બોધ – What the story teaches
Love all creatures – earn their trust with kindness. જીવમાત્ર પર દયા રાખીએ.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| પંખીડાં | little birds | પક્ષીઓ |
| ચણવું | to peck grain | — |
| ખેદ | sorrow, regret | દુઃખ |
| નિરખવું | to look at | જોવું |
| વિશ્વાસ | trust | ભરોસો |
Std 7 Gujarati Shabdaramat પાઠ 14 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત
- તમારી આસપાસ કયાં કયાં પંખીઓ જોવા મળે છે?→ open answer.
- પંખીઓ માણસને જોઈને કેમ ઊડી જાય છે?→ માણસે તેમને હેરાન કર્યાં છે; ડર લાગે છે.
- પંખીઓ માટે તમે શું કરી શકો?→ ચણ-પાણી મૂકીએ, માળા ન તોડીએ, પથ્થર ન મારીએ.
- કવિ પંખીઓને શી ખાતરી આપે છે?→ ‘હું તમને કંઈ નુકસાન નહિ કરું – સુખથી ચણજો.’
- ઉત્તરાયણમાં પંખીઓની કાળજી કેવી રીતે લેવી?→ વહેલી સવારે-સાંજે પતંગ ન ઉડાડવા; ઘાયલ પંખીને સારવાર કેન્દ્રમાં લઈ જવાં.
બાકીના સ્વાધ્યાય
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- પંખી
- ચણ
- માળો
- ગીત
- ઝાડ
Level 2
- પંખીડાં
- ખેદ
- નિરખીને
- વિશ્વાસ
- કલાપી
Level 3
- રે પંખીડાં! સુખથી ચણજો.
- હું તમને નુકસાન નહિ કરું.
- જીવમાત્ર પર દયા રાખીએ.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. કવિ?
કલાપી.
2. કલાપીનું મૂળ નામ?
સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી ગોહિલ.
3. કાવ્યસંગ્રહ?
કલાપીનો કેકારવ.
4. પંખીઓ કેમ ઊડી જાય છે?
માણસથી ડરે છે.
5. ‘ખેદ’ એટલે?
દુઃખ.
Frequently asked questions
What is Lesson 14 of Std 7 Gujarati Shabdaramat?
Lesson 14 (પાઠ 14) is રે પંખીડાં! સુખથી ચણજો by Kalapi, pages 90 to 93.
What is the poem about?
The poet asks birds to peck and sing without fear – he will not harm them – while admitting humans have given them reason to fear.
Who was Kalapi?
Sursinhji Gohil (1874–1900), prince of Lathi, a great Gujarati poet, author of ‘કલાપીનો કેકારવ’.