ધોરણ 7 ગુજરાતી શબ્દરમત પાઠ 15: દાદાજીનો પત્ર
દાદાજીનો પત્ર retold in simple Gujarati – a grandfather’s loving letter full of advice – with letter salutations, answers for pages 94–100, dictation and a quick test.
- 4exercises solved
- Letter
- 9word meanings
- 7pages
Lesson 15 at a glance
Grandfather Pritambhai Dholakia writes from Bhuj (Kutch) to his grandson Vivek in Vadodara. He celebrates the joy of handwritten letters, urges Vivek to travel and to read travel books like Kakasaheb Kalelkar’s ‘હિમાલયનો પ્રવાસ’, reassures him not to lose heart over a poor maths result – even Einstein struggled – invites him home for Navratri, and closes with Swami Vivekananda’s words about a healthy body and mind.
What your child learns
- Knows the format of a letter
- Uses correct salutations
- Values reading and travel
- Stays positive after failure
- Writes a letter to a grandparent
- Uses synonyms
About the lesson: A family letter
The lesson is compiled by the textbook board as a letter from a grandfather to his grandson.
પત્ર: દાદાજીનો પત્ર – સરળ ભાષામાં
પ્રીતમભાઈ જે. ધોળકિયા, મુ.પો. માનકુવા, તા. ભુજ, કચ્છ. વહાલા વિવેક, કુશળ હોઈશ. તારી ગેરહાજરી સતત સાલે છે, પણ તારું ઉજ્જ્વળ ભવિષ્ય યાદ કરીએ છીએ ને મન પ્રફુલ્લિત થાય છે.
આ પત્ર વાંચીને તને નવાઈ લાગશે – ફોનના જમાનામાં પત્ર! પણ પત્રની મજા જુદી છે; એ સાચવી રખાય, વારંવાર વંચાય. નિયમિત લખવાથી લેખન પણ સુધરે.
બેટા, પ્રવાસ કરજે – પ્રવાસથી દુનિયા સમજાય. કાકાસાહેબ કાલેલકરનું ‘હિમાલયનો પ્રવાસ’ અને સુન્દરમ્નું ‘દક્ષિણાયન’ જરૂર વાંચજે.
ગણિતના પરિણામથી નિરાશ ન થઈશ – આઇન્સ્ટાઇનને પણ શરૂઆતમાં મુશ્કેલી પડી હતી. નવરાત્રીમાં ઘેર આવજે. સ્વામી વિવેકાનંદે કહ્યું છે – ‘તંદુરસ્ત શરીરમાં જ તંદુરસ્ત મન વસે છે.’ – દાદાજીના આશિષ
બોધ – What the story teaches
Read, travel, keep trying – and stay close to family. વડીલોના આશિષ જીવનનું ભાથું.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ઉજ્જ્વળ | bright | — |
| મહિમા | glory | પ્રતાપ |
| રિટાયર્ડ | retired | નિવૃત્ત |
| પ્રવાસ | travel | મુસાફરી |
| પર્યટન | tour | — |
| લોકસંસ્કૃતિ | folk culture | — |
| તીર્થાટન | pilgrimage | — |
| સંકલ્પના | concept | — |
| તડામાર | feverish (preparations) | — |
Std 7 Gujarati Shabdaramat પાઠ 15 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત
- તમે ક્યારેય પત્ર લખ્યો છે? કોને?→ open answer.
- તમે તમારા ગામ કે શહેરની પોસ્ટ ઑફિસે ગયા છો?→ open answer.
- તમારે વિશ્વની કોઈ વિશિષ્ટ વ્યક્તિને પત્ર લખવાનો હોય તો કોને લખો? શા માટે?→ open answer.
- પત્ર અને મોબાઇલ ફોન બંને પ્રત્યાયનનાં માધ્યમ છે – વિશેષતા અને મર્યાદા કહો.→ પત્ર સાચવી શકાય, લાગણી ઊંડી; ફોન ઝડપી પણ ક્ષણિક.
- તમારા શહેર કે ગામનો પિનકોડ કયો છે? તેનું મહત્ત્વ?→ ટપાલ સાચા સ્થળે ઝડપથી પહોંચે.
પાઠને આધારે સાચું કે ખોટું
- નિયમિત લખવાથી લેખનનું કૌશલ્ય વિકસે છે. – સાચું
- પ્રીતમભાઈએ એમના છોકરાના છોકરાને પત્ર લખ્યો. – સાચું – પૌત્ર વિવેકને
- પ્રીતમભાઈએ વિવેકને ગ્રંથ-યાત્રા પુસ્તકો વાંચવાની સલાહ આપી. – સાચું – પ્રવાસનાં પુસ્તકો
- આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન વૈજ્ઞાનિક હતા. – સાચું
શબ્દ અને અર્થ વાંચી નવું વાક્ય
- પ્રફુલ્લ – પ્રફુલ્લિત → સવારે ચાલવા જવાથી મન પ્રફુલ્લિત બને છે. (example)
- સુવાસ – સુરભિ → બગીચામાં ગુલાબની સુરભિ ફેલાઈ.
- રુંવાટું – રોમ, પુલક → દેશભક્તિનું ગીત સાંભળી રોમ ઊભાં થઈ ગયાં.
- રચના – ગોઠવણ, વ્યવસ્થા → ઓરડાની ગોઠવણ સુંદર છે.
પત્રના સંબોધનના સંદર્ભે જોડકાં જોડો
- પ્રિય → મિત્ર
- પૂજ્ય → પિતાજી
- આદરણીય → સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી
- ચિરંજીવી → પૌત્ર વિરલ
Pages 97–100: underline pronouns used instead of nouns in the given sentences, and write a letter to a grandparent.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- પત્ર
- દાદાજી
- પ્રવાસ
- પુસ્તક
- ગણિત
Level 2
- ઉજ્જ્વળ
- પર્યટન
- આશિષ
- સંબોધન
- પૌત્ર
Level 3
- વહાલા વિવેક, કુશળ હોઈશ.
- પ્રવાસથી દુનિયા સમજાય.
- દાદાજીના આશિષ.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. પત્ર કોણે લખ્યો?
પ્રીતમભાઈ ધોળકિયા (દાદાજી).
2. કોને?
પૌત્ર વિવેકને.
3. કયાં પુસ્તકો વાંચવા કહ્યું?
હિમાલયનો પ્રવાસ, દક્ષિણાયન.
4. ‘પ્રિય’ સંબોધન કોને?
મિત્રને.
5. ‘ચિરંજીવી’ કોને?
પૌત્ર/નાનાને.
Frequently asked questions
What is Lesson 15 of Std 7 Gujarati Shabdaramat?
Lesson 15 (પાઠ 15) is દાદાજીનો પત્ર, a letter on pages 94 to 100.
What advice does grandfather give?
Write letters, travel and read travel books, don’t lose heart over a poor result, and keep body and mind healthy.
Which salutations are taught?
પ્રિય (friend), પૂજ્ય (father), આદરણીય (respected person), ચિરંજીવી (younger one).