Letter ઝ — Jha for Zarnu (Stream) | Grade 1 Gujarati
⭐ ધોરણ ૧ • વ્યંજન • પાઠ ૯ / ૩૪
ઝ
💧 ઝ થી ઝરણું
ચ-વર્ગનો સૌથી “ભારે” અક્ષર — ગુંજ + હવા!
🎯 ચ-વર્ગ (Palatal) ની પ્રગતિ
ચ
પાઠ ૬ ✓
છ
પાઠ ૭ ✓
જ
પાઠ ૮ ✓
ઝ
આજે!
ઞ
પાઠ ૧૦
👋 અક્ષર “ઝ” ને મળીએ!
ઝ ગુજરાતી મૂળાક્ષરનો નવમો વ્યંજન છે! તે ચ-વર્ગ નો સૌથી “ભારે” અક્ષર — બે ખાસ ગુણો સાથે!
ઝ ની વિશેષતા:
🔵 ઘોષ (voiced) — ગળામાં કંપન (જ ની જેમ)
💨 મહાપ્રાણ (aspirated) — જોરદાર હવા (છ ની જેમ)
= ઝ બંને એક સાથે! 🎯
💡 શું તમે જાણો છો?
“ઝ” = “જ + હ” નો ભાવ! એટલે જ ની ગુંજ + છ ની હવા, બંને એક અવાજમાં! “ઝરણું” નો અવાજ સાંભળો — પાણી “ઝર-ઝર” વહે! 💧
🏆 ચ-વર્ગના ૪ “મુખ્ય” અક્ષરો — હવે પૂર્ણ!
ક-વર્ગ જેવી જ પેટર્ન — ૪ પ્રકાર!
કંપન નહીં (Unvoiced)
કંપન સાથે (Voiced)
ઓછી હવા
ચચકલી 🐦
જજમરૂખ 🍈
વધારે હવા
છછત્રી ☂️
ઝઝરણું 💧 (આજે!)
🎉 અદ્ભુત!
તમે હવે ચ-વર્ગ ના ૪ મુખ્ય અક્ષરો પણ શીખી લીધા! ચ, છ, જ, ઝ — ક-વર્ગ જેવી જ પેટર્ન! આ જ પેટર્ન બાકીના ૩ વર્ગોમાં પણ આવશે — ટ-ઠ-ડ-ઢ, ત-થ-દ-ધ, પ-ફ-બ-ભ!
💡 પ્રયત્ન કરી જુઓ:
હાથ મોં પાસે રાખો. “જ” બોલો — ગુંજ, ઓછી હવા. હવે “ઝ” બોલો — ગુંજ + વધારે હવા! એ જ ફરક.
📝 ઝ ક્યાં વપરાય છે?
શબ્દની શરૂઆતમાં અને બીજે ક્યાંય પણ!
શબ્દની શરૂઆતમાં
ઝ
+
બીજા અક્ષરો
રણું
= ઝરણું 💧
ઝરણું પર્વતમાંથી વહે. The stream flows from the mountain.
ઝાડ પર પક્ષી બેઠું. A bird sat on the tree.
ઝૂલા પર ઝૂલીએ. Let’s swing on the swing.
ઝડપથી દોડો! Run fast!
🔊 ઝ કેવી રીતે બોલાય?
ગુંજ + જોરદાર હવા સાથે!
અક્ષરનો ઉચ્ચાર
ઝ
ઝ બોલે છે…
“ઝ” (jha)
ભારે અને ગુંજતો — જેવો ઝરણું, ઝાડ, અને ઝૂલો માં!
💧
ઝરણું
Stream
🌳
ઝાડ
Tree
🎠
ઝૂલો
Swing
💡 આ કરી જુઓ!
ગળા પર આંગળી મૂકો, મીણબત્તી 🕯️ સામે “ઝ-ઝ-ઝ…” બોલો. ગળું કંપે + જ્યોત હલે? એ જ ઝ! બંને ગુણ એક સાથે.
💡 ઝ યાદ રાખવાની યુક્તિ
જ્યારે ઝરણું વહે 💧 — “ઝર-ઝર-ઝર…” એ જ ઝ નો અવાજ! પાણીની ગુંજ સાથે વહેવાનો અવાજ.
🎯 ઝ ની બારાક્ષરી — ૧૨ રૂપો!
સ્વર સાથે મળતાં ઝ ના ૧૨ અલગ રૂપો!
💧 ઝ ની બારાક્ષરી
ઝ + ૧૨ સ્વર/માત્રા = ૧૨ રૂપો!
ઝ
ઝ (કોઈ માત્રા નહીં)
ઝરણું 💧
ઝા
ઝ + ા (આ માત્રા)
ઝાડ 🌳
ઝિ
ઝ + િ (ઇ માત્રા)
દુર્લભ 📜
ઝી
ઝ + ી (ઈ માત્રા)
ઝીણું 🔍
ઝુ
ઝ + ુ (ઉ માત્રા)
ઝુંપડી 🛖
ઝૂ
ઝ + ૂ (ઊ માત્રા)
ઝૂલો 🎠
ઝે
ઝ + ે (એ માત્રા)
ઝેર 🐍
ઝૈ
ઝ + ૈ (ઐ માત્રા)
દુર્લભ 📜
ઝો
ઝ + ો (ઓ માત્રા)
ઝોલી 👜
ઝૌ
ઝ + ૌ (ઔ માત્રા)
દુર્લભ 📜
ઝં
ઝ + ં (અં અનુસ્વાર)
ઝંડો 🚩
ઝઃ
ઝ + ઃ (અઃ વિસર્ગ)
દુર્લભ 📜
💡 અદ્ભુત!
ઝરણું, ઝાડ, ઝૂલો, ઝંડો — બધા જાણીતા શબ્દો! માત્રા જુદી, પણ બધામાં ઝ છે.
📖 ઝ થી શરૂ થતા શબ્દો
૬ સરળ શબ્દો — દરેક રોજિંદા જીવનમાં મળે!
💧
ઝરણું
Stream
પર્વતમાંથી ઝરણું વહે.
🌳
ઝાડ
Tree
ઝાડ પર પક્ષી બેસે.
🎠
ઝૂલો
Swing
બાળકો ઝૂલા પર ઝૂલે.
🚩
ઝંડો
Flag
તિરંગો ઝંડો ફરકે.
🛖
ઝુંપડી
Hut
ગામમાં ઝુંપડી હોય.
⚡
ઝડપ
Speed
ઝડપથી કામ કરો.
🔍 ઝ ને શોધો!
નીચેની છવ્વારીમાં બધા “ઝ” શોધી તેને ટેપ કરો!
દરેક ઝ પર ટેપ કરો જે તમને દેખાય! (ધ્યાન — જ અલગ છે!)
મળ્યા: 0 / 0શોધવાનું શરૂ કરો! 🔍
✏️ ઝ ને લખીએ
આંગળી અથવા માઉસથી અક્ષર ઉપર લખો!
૧. ઉપરનો વળાંક
૨. જ બને છે
૩. જમણી પૂંછડી
આછા “ઝ” પર આંગળી ફેરવો!
🎮 ઝડપી પ્રશ્નોત્તરી — અક્ષર ઝ
ચાલો જોઈએ તમને કેટલું યાદ રહ્યું!
પ્રશ્ન ૧
નીચેનામાંથી અક્ષર “ઝ” ક્યો છે?
પ્રશ્ન ૨
💧 ઝ થી ______?
પ્રશ્ન ૩
“ઝ” બોલતી વખતે કેવા બે ગુણ સાથે હોય?
પ્રશ્ન ૪
ઝ + ૂ (ઊ માત્રા) = ______?
પ્રશ્ન ૫
ચ-વર્ગના “મુખ્ય” અક્ષરો કેટલા છે?
🎉 પ્રશ્નોત્તરી પૂર્ણ!
0 / ૫
🌟
અક્ષર “ઝ” વિશે મજેદાર વાત
ગુજરાતનું ઝરિયા પ્રખ્યાત જળધોધ છે! 💧 સાપુતારા, ગીરનાર, અને ડાંગ ના ડુંગરોમાં અનેક ઝરણાં વહે છે. પાણીનો “ઝર-ઝર” અવાજ — પ્રકૃતિનું મીઠું સંગીત! 🎵 પ્રાચીન કવિઓએ ઝરણાઓ પર સૌથી વધારે કવિતા લખી છે — તે શુદ્ધતા, ગતિ, અને જીવન નું પ્રતીક છે! 🌊
🎵 ઝ થી ઝરણું, પર્વતથી વહે,
🌳 ઝ થી ઝાડ, છાંયો સૌને દે!
🎠 ઝ થી ઝૂલો, બાળકો ઝૂલે,
🚩 ઝ થી ઝંડો, ગૌરવ સાથે ફરકે!