ધોરણ 7 ગુજરાતી શબ્દરમત પાઠ 2: ગુપ્તદાન
Pitambar Patel’s story ગુપ્તદાન retold in simple Gujarati – the ‘miser’ who secretly funded a village dispensary – with answers for pages 5–11, dictation and a quick test.
- 2exercises solved
- Story
- 6word meanings
- 7pages
Lesson 2 at a glance
A young doctor is posted to the remote village of Gangapur, where malaria and shortages trouble the dispensary. Everyone calls the old merchant Bhikhasheth a miser. But when help is needed, mysterious money arrives for medicines and patients – and the doctor discovers that the ‘miser’ has been giving secretly all along, asking only that no one be told.
What your child learns
- Retells a short story
- Explains the idea of secret charity
- Understands not to judge by appearance
- Describes a character’s change
- Writes about quiet kindness
- Uses new words
About the writer: પીતાંબર પટેલ
Pitambar Patel (1918–1977), born in Shela, Mehsana, was a Gujarati novelist and story-writer known for ‘રસિયો જીવ’ and ‘ખેતરને ખોળે’, writing about village life.
વાર્તા: ગુપ્તદાન – સરળ ભાષામાં
ગંગાપુર જેવા નાનકડા ગામમાં સરકારી ડૉક્ટર તરીકે મારી બદલી થઈ. સ્ટેશનથી ગામ સુધી ગાડાવાટે જવું પડે. ગામમાં મેલેરિયાનો ઉપદ્રવ, દવાખાનામાં દવાઓની તંગી.
ગામના લોકો ભીખાશેઠ વિશે કહેતા – “એ તો કંજૂસ છે; એની ફૂટી કોડી પણ કોઈને ન મળે.” શેઠ સાદા કપડાં પહેરે, ઓછું બોલે.
પણ જ્યારે પણ કોઈ ગરીબ દર્દીને દવા-સારવારની જરૂર પડે, ક્યાંકથી પૈસા આવી જાય. એક રાત્રે ભીખાશેઠ પોતે આવ્યા અને ધીમેથી કહ્યું, “ડૉક્ટરસાહેબ, આ રકમ દવાખાના માટે રાખો – પણ મારું નામ કોઈને કહેશો નહિ.”
મને સમજાયું કે જેને લોકો કંજૂસ માને છે તે તો સાચા દાનવીર છે. એમનું દાન ગુપ્ત હતું – વખાણ વિનાનું, દેખાડા વિનાનું. મેં માથું નમાવી એમને વંદન કર્યાં.
બોધ – What the story teaches
True charity needs no audience. જમણો હાથ આપે તે ડાબાને ખબર ન પડે.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ગુપ્તદાન | secret donation | — |
| કંજૂસ | miser | — |
| અંતરિયાળ | remote | — |
| ઉપદ્રવ | outbreak | — |
| તંગી | shortage | અછત |
| દાનવીર | great donor | — |
Std 7 Gujarati Shabdaramat પાઠ 2 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત / સમજ
- ડૉક્ટરની બદલી ક્યાં થઈ હતી?→ અંતરિયાળ ગામ ગંગાપુરમાં.
- ગામમાં શી મુશ્કેલી હતી?→ મેલેરિયા જેવી બીમારી; દવાખાનામાં દવા-સાધનોની અછત.
- ભીખાશેઠ વિશે ગામલોકો શું માનતા?→ બહુ કંજૂસ છે, કોઈને મદદ ન કરે.
- ખરેખર ભીખાશેઠ કેવા હતા?→ ગુપ્ત રીતે દાન કરનારા, દયાળુ – નામ ન થાય તે માટે કોઈને કહેતા નહિ.
- ગુપ્તદાન એટલે શું?→ કોઈને ખબર ન પડે તે રીતે, વખાણની અપેક્ષા વિના દાન કરવું.
બાકીના સ્વાધ્યાય
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- ડૉક્ટર
- દવાખાનું
- ગામ
- દવા
- દાન
Level 2
- ગુપ્તદાન
- કંજૂસ
- મેલેરિયા
- દાનવીર
- અંતરિયાળ
Level 3
- ભીખાશેઠ ગુપ્ત દાન કરતા.
- મારું નામ કોઈને ન કહેશો.
- દેખાવથી માણસને ન ઓળખાય.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. લેખક?
પીતાંબર પટેલ.
2. ગામનું નામ?
ગંગાપુર.
3. કંજૂસ કોને કહેતા?
ભીખાશેઠને.
4. શેઠે શી શરત મૂકી?
નામ કોઈને ન કહેવું.
5. ગુપ્તદાન એટલે?
ખાનગીમાં કરેલું દાન.
Frequently asked questions
What is Lesson 2 of Std 7 Gujarati Shabdaramat?
Lesson 2 (પાઠ 2) is ગુપ્તદાન by Pitambar Patel, pages 5 to 11.
Who is Bhikhasheth?
An old merchant everyone thinks is a miser, who secretly donates money for the village dispensary.
What is the message?
True charity is quiet – and we should not judge people by appearances.