ધોરણ 2 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) એકમ 2: થઈએ કાકાકૌઆ!
Answers to every exercise on pages 9–20, the meaning of the months-and-fruits song, the story મજાની સજા in simple Gujarati, word meanings and a dictation list.
- 13exercises solved
- 6 letters + ો ૌ
- 16word meanings
- 12pages
Unit 2 at a glance
એકમ 2 is about food and good habits. A cheerful song walks through the twelve Gujarati months and what we eat in each, and the story shows what happens when a boy eats only fast food. The new letters are ભ, ય, ધ, ફ and the vowels ઓ, ઔ, with the matras ો and ૌ.
What your child learns
- Names fruits and the Gujarati months
- Sorts good and bad food habits
- Recognises and writes ભ, ય, ધ, ફ, ઓ, ઔ
- Adds ો and ૌ to letters
- Makes rhyming words
- Completes picture words
Poem: થઈએ કાકાકૌઆ! – meaning
A song by Ramesh Trivedi (રમેશ ત્રિવેદી) that goes month by month through the Gujarati year, naming what we enjoy eating in each:
Make a calendar: draw 12 boxes, write a month in each and stick a picture of that month’s fruit.
વાર્તા: મજાની સજા – સરળ ભાષામાં
બે ભાઈઓ હતા – ભરત અને ભૌમિક. ભરતભાઈ બહુ સીધા-સાદા, એટલે સૌ તેમને ‘ભોલુ’ કહેતા. ભોલુને ઘરનું જમવાનું – ભાખરી અને બધાં શાકભાજી – ખૂબ ભાવે.
ભૌમિકભાઈ તો ફાસ્ટફૂડના શોખીન. બજારમાં ફરસાણ જુએ કે ખાવા દોડે, અને સાથે ઠંડાં પીણાં પણ પીએ. ઘરનાં મોટાં સમજાવે, પણ ભૌમિક કોઈનું ન માને.
એક દિવસ ભૌમિક બહુ માંદો પડ્યો. તેનું પેટ ફૂલી ગયું અને ખૂબ દુખવા લાગ્યું. તે જમીન પર આળોટવા લાગ્યો.
બધાં તેને વૈદરાજ પાસે લઈ ગયાં. વૈદરાજે જોતાં જ કહ્યું, “ભાઈ, તમે બજારનો ખોરાક બહુ ખાધો છે.” તેમણે દવા આપી અને એક મજાની ‘સજા’ કરી – થોડા દિવસ ફક્ત ઘરનો રાંધેલો ખોરાક, ફળ અને કઠોળ જ ખાવાનાં!
ભૌમિકે સજા માની અને થોડા દિવસમાં સાજો થઈ ગયો. હવે તે પણ ભરતની જેમ ઘરનું જમવાનું હોંશથી ખાય છે.
બોધ – What the story teaches
Home-cooked food keeps us healthy; too much junk food makes us ill. ઘરનું સાદું ભોજન જ સાચું ભોજન.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| શિંગોડાં | water chestnuts | — |
| મગફળી | groundnuts | શીંગ |
| શેરડી | sugarcane | — |
| બોર | ber (jujube) | — |
| પતાસાં | sugar drops | — |
| જાંબુ | jamun | — |
| દૂધ-પૌંઆ | milk with flattened rice | — |
| કાકાકૌઆ | cockatoo | — |
| સીધા-સાદા | simple, honest | ભોળા |
| ફરસાણ | savoury snacks | — |
| માંદો | ill | બીમાર |
| આળોટવું | to roll on the ground | — |
| વૈદરાજ | doctor (ayurvedic) | વૈદ્ય |
| કઠોળ | pulses | — |
| ઔષધ | medicine | દવા |
| યજ્ઞ | sacred fire ritual | — |
Std 2 Gujarati Second Language એકમ 2 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત (ગીત)
- ગીતમાં આવતાં કોઈ પણ ત્રણ ફળનાં નામ આપો.→ બોર, કેરી, જાંબુ (also ટેટી, તડબૂચ, કેળાં).
- ગીતમાં આવતા કોઈ પણ ત્રણ મહિનાનાં નામ આપો.→ કારતક, માગશર, પોષ (also મહા, ફાગણ, ચૈતર…).
- તમને કયાં કયાં ફળ ખાવાં ગમે છે?→ open answer.
- શું શું કાચું ખાઈ શકાય?→ ફળ, કાકડી, ગાજર, ટામેટાં.
- ખાટાં ફળોનાં નામ આપો.→ લીંબુ, આમળાં, કાચી કેરી, નારંગી.
- શું શું ખાવાથી શરીર તાજું-માજું રહે છે?→ ફળ, શાકભાજી, દૂધ, કઠોળ.
મોટા ફળમાં નાનાં ફળ શોધો, ગણો અને લખો.
- કેરી (mango) → 4
- કેળાં (banana) → 7
- ચીકુ (chikoo) → 4
- જમરૂખ (guava) → 5
- પપૈયું (papaya) → 5
- તડબૂચ (watermelon) → 3
Counting tip: tick each fruit with a pencil dot as you count it, so nothing is counted twice.
વાતચીત (વાર્તા)
- ભરતનું બીજું નામ શું હતું?→ ભોલુ (ભોલુભાઈ).
- ભૌમિક કેમ બીમાર પડ્યો?→ બજારનું ફરસાણ, ફાસ્ટફૂડ અને ઠંડાં પીણાં બહુ ખાધાં-પીધાં એટલે.
- તમને સૌથી વધુ શું ભાવે છે?→ open answer.
- ઘરમાં તમને મમ્મી-પપ્પા કયા નામથી બોલાવે છે?→ open answer (a pet name).
- તમે શાળાએ નાસ્તામાં શું શું લાવો છો?→ e.g. થેપલાં, ફળ, પૌંઆ.
વિચારીને જવાબ આપો. સારું હોય તો તાળી પાડો અને સારું ન હોય તો કાન પકડો.
- ભરત રોજ રાત્રે દૂધ પીએ છે.→ 👏 તાળી
- યમુનાને ઘરનું ખાવાનું નથી ગમતું.→ 👂 કાન પકડો
- ધારાને બહારનાં પડીકાં બહુ ભાવે છે.→ 👂 કાન પકડો
- ફરહાનને કેળાં, સફરજન બહુ ભાવે.→ 👏 તાળી
- મમ્મી નાસ્તામાં કઠોળ આપે.→ 👏 તાળી
- ફેનિલને પિત્ઝા જ ખાવા ગમે.→ 👂 કાન પકડો
- દિયાને ઠંડાંપીણાં બહુ ગમે.→ 👂 કાન પકડો
- મેઘાને લારી-ગલ્લાનો નાસ્તો ખૂબ ગમે.→ 👂 કાન પકડો
- જૉસેફને દાળભાત ખૂબ ભાવે.→ 👏 તાળી
સારી ટેવો માટે ‘હા ભાઈ હા’ અને ખરાબ ટેવો માટે ‘ના રે ના’ બોલો.
- રોજ સવારે યોગ કરાય. – હા ભાઈ હા
- હાથ ધોયા વગર જમવા બેસાય. – ના રે ના
- છીંક ખાતાં મોં પર રૂમાલ રખાય. – હા ભાઈ હા
- શાકભાજી ધોયા વગર ખવાય. – ના રે ના
- કચરો ગમે ત્યાં ફેંકાય. – ના રે ના
- સવારે મોડા ઉઠાય. – ના રે ના
આપેલા અક્ષરને ઉદાહરણ મુજબ શબ્દમાંથી ઓળખી તેના ફરતે ⭕ કરો.
- ક: કબૂતર, ચકલી, કમાણી, અવાક, ચકરડી (example)
- ભ: ભડાકો, નભ, અભય, ભમરડો
- ય: યમન, કાયમ, નિલય, અભય
- ધ: ધનિક, ધોધ, ધરમ, ગીધ
- ફ: ફરજ, રાફડો, ફતેહ, રોફ
- ઓ: ઓટલો, જાઓ, ઓકાત, ખાઓ
- ઔ: ઔષધિ, ઔપચારિક, ઔદિચ્ય, ઔદાર્ય
ટપકાં જોડો અને લખો.
ઘ vs ધ: ઘ has two small loops; ધ has one loop with a dent. Show them side by side.
ટપકાં જોડો અને લખો.
- ભ → ભો, ભૌ
- ય → યો, યૌ
- ધ → ધો, ધૌ
- ફ → ફો, ફૌ
ો vs ૌ: ો has one flag; ૌ has two.
નીચે આપેલ શબ્દ જેવો ઉચ્ચાર ધરાવતા બીજા શબ્દો બનાવો.
- ભાત → જાત, માત (example)
- રજા → મજા, સજા
- ગીત → જીત, મીત
- નાગર → સાગર, ગાગર
Any rhyme counts: even made-up rhymes are fine at first – the skill is hearing the matching ending.
આપેલા ઉદાહરણ મુજબ કરો.
- __ કરી → છોકરી (છો)
- __ લક → ઢોલક (ઢો)
- __ પટ → પોપટ (પો)
- __ પલી → ટોપલી (ટો)
- __ શાળા → ગૌશાળા (ગૌ)
- __ કા → નૌકા (નૌ)
- __ વન → યૌવન (યૌ)
- __ જી → ફૌજી (ફૌ)
Examples in the book: ક + ો = કો (કોયલ) and ભ + ૌ = ભૌ (ભૌતિક).
ચિત્ર જોઈ ખૂટતા અક્ષર મૂકી શબ્દ બનાવો.
- Pillow: __શીકું → ઓશીકું (ઓ)
- Bow: __નુષ → ધનુષ (ધ)
- Top: __મરડો → ભમરડો (ભ)
- Crackers: __ટાકડા → ફટાકડા (ફ)
- Bee: મ__માખી → મધમાખી (ધ)
- Sacred fire: __જ્ઞ → યજ્ઞ (ય)
- Vulture: ગી__ → ગીધ (ધ)
- Medicine: __ષધ → ઔષધ (ઔ)
મોટેથી વાંચો.
Fun fact: these are traditional Gujarati nonsense rhymes – children love repeating them.
તમને ભાવતાં ફળો/શાકભાજીનાં ચિત્રો અહીં ચોંટાડો.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice. Words use letters from Std 1 and this unit.
Level 1 – new letters
- ભય
- ધન
- ફળ
- યશ
- ઓટલો
Level 2 – with ો ૌ
- ભમરડો
- ધનુષ
- પોપટ
- ઢોલક
- ફૌજી
Level 3 – longer words
- ફટાકડા
- મધમાખી
- ઔષધ
- ગૌશાળા
- ઓશીકું
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. ભરતને બધાં શું કહીને બોલાવતાં?
ભોલુ.
2. ભૌમિકને શું ભાવતું?
ફાસ્ટફૂડ, ફરસાણ, ઠંડાં પીણાં.
3. ભૌમિકને શું થયું?
પેટ ફૂલી ગયું, માંદો પડ્યો.
4. વૈદરાજે શી સજા કરી?
ઘરનો ખોરાક, ફળ અને કઠોળ જ ખાવાનાં.
5. ગીતમાં ચૈતર મહિનામાં શું ખવાય?
કેરી.
6. ભાદરવામાં શું ખવાય?
ખીર-પૂરી.
7. ‘છીંક ખાતાં મોં પર રૂમાલ રખાય’ – સારી કે ખરાબ ટેવ?
સારી.
8. ભ + ૌ = ?
ભૌ
9. ગી__ (vulture) – ખૂટતો અક્ષર?
ધ (ગીધ).
10. ‘રજા’ જેવો પ્રાસ?
મજા, સજા.
Frequently asked questions
What is Unit 2 of Std 2 Gujarati Second Language?
Unit 2 (એકમ 2) is થઈએ કાકાકૌઆ!, on pages 9 to 20. It has a months-and-fruits song by Ramesh Trivedi, the story મજાની સજા, and teaches ભ, ય, ધ, ફ, ઓ, ઔ with the matras ો and ૌ.
How many fruits are in the big apple in Exercise 1?
28 in all – 4 mangoes, 7 bananas, 4 chikoos, 5 guavas, 5 papayas and 3 watermelons.
What is the ‘punishment’ in મજાની સજા?
The vaidya tells Bhaumik to eat only home-cooked food, fruit and pulses for a few days – a fun punishment that makes him healthy again.
Why does the book number exercises from 1 twice?
The exercises before the story and after the story are numbered separately. This page follows the book’s numbering.
Which letters are new in Std 2 Unit 2?
ભ, ય, ધ, ફ and the vowels ઓ, ઔ, with the matras ો and ૌ.