ધોરણ 2 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) એકમ 3: છુકછુક ગાડી…
Answers to every exercise on pages 21–35, the meaning of the jungle-train song, the story ચતુર ચામાચીડિયું in simple Gujarati, word meanings and a dictation list.
- 19exercises solved
- 5 letters + ં
- 17word meanings
- 15pages
Unit 3 at a glance
એકમ 3 takes a ride on a jungle train where every animal has a job. The story is about a clever bat who is caught twice by mongooses – and escapes both times. The new letters are ઢ, ઠ, શ, થ, ષ and the anusvar ં, completing the simple letters of the alphabet.
What your child learns
- Matches animals to their jobs in a song
- Retells a story about quick thinking
- Recognises and writes ઢ, ઠ, શ, થ, ષ
- Adds the anusvar ં
- Builds and completes words
- Matches animals to their homes
Poem: છુકછુક ગાડી… – meaning
A lively song about a train full of jungle animals, each with a job:
Act it out: this is Exercise 3 – make a family train, one person per animal.
વાર્તા: ચતુર ચામાચીડિયું – સરળ ભાષામાં
ગામથી દૂર એક જંગલ હતું. બાજુમાં નાનો પહાડ હતો. પહાડની ગુફાઓમાં ચામાચીડિયાં દિવસે ઊંધા માથે લટકતાં રહે. રાત પડે એટલે બહાર ઊડી જીવાત ખાય, અને સવાર થતાં પાછાં લટકી જાય.
એક ચામાચીડિયું આખી રાત ઊડીને થાકી ગયું હતું. થોડી વાર લટક્યું, પછી નીચે પડી ગયું. નીચે બેઠેલા એક નોળિયાએ તેને પકડી લીધું.
ચામાચીડિયાએ વિનંતી કરી, “મને છોડી દો, નોળિયાભાઈ!” નોળિયો કહે, “પંખીઓ અને નોળિયાને તો વેર છે. તને કેમ છોડું?”
ચામાચીડિયાએ ચતુરાઈથી કહ્યું, “હું ભલે ઊડું, પણ પંખી નથી. મારા શરીર પર પીંછાં છે? ચાંચ છે? મારું મોં તો ઉંદર જેવું છે – હું ઉંદર છું!” નોળિયાને વાત સાચી લાગી અને તેણે ચામાચીડિયાને છોડી દીધું.
થોડા દિવસ પછી ચામાચીડિયું ફરી પડ્યું, અને આ વખતે બીજા નોળિયાએ પકડ્યું. એ નોળિયો બોલ્યો, “ઉંદર અને નોળિયાને તો વેર છે!”
ચામાચીડિયાએ પાંખો ફફડાવીને કહ્યું, “હું તો પંખી છું, ઉંદર નથી. જુઓ, મારે પાંખો છે!” નોળિયાએ તેને પણ જવા દીધું. ચામાચીડિયું ઊડીને અંધારી જગ્યાએ સંતાઈ ગયું.
બોધ – What the story teaches
Quick thinking can get you out of trouble. મુશ્કેલીમાં પણ ધીરજ અને બુદ્ધિ રાખવી.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| એન્જિન | engine | — |
| ડ્રાઈવર | driver | — |
| ઘમઘમ | rumbling | — |
| ગભરાય | gets scared | ડરે |
| ડોક | neck | — |
| કાણી | one-eyed | — |
| સાબર | sambar deer | — |
| ઠેકડા | leaps | કૂદકા |
| ચેકર | ticket checker | — |
| ઝંડી | small flag | — |
| ચામાચીડિયું | bat | — |
| ગુફા | cave | — |
| જીવાત | insects | જંતુ |
| નોળિયો | mongoose | — |
| વેર | enmity | દુશ્મની |
| ચતુરાઈ | cleverness | હોશિયારી |
| ષટ્કોણ | hexagon | — |
Std 2 Gujarati Second Language એકમ 3 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત (ગીત)
- જંગલમાં કયાં કયાં પ્રાણીઓ જોવા મળે છે?→ સિંહ, વાઘ, હાથી, હરણ, વાંદરા, રીંછ.
- ગીતમાં કયું પ્રાણી ડ્રાઈવર બન્યું છે?→ સસલું.
- વાંદરાભાઈ શું કામ કરે છે?→ ટિકિટ તપાસે છે – ચેકર બન્યા છે.
- ઘરની આસપાસ તમે કયાં પ્રાણીઓ જોયાં છે?→ ગાય, કૂતરો, બિલાડી, ખિસકોલી.
- આ ગીતમાં ન હોય એવાં બે પ્રાણીઓનાં નામ આપો.→ e.g. સિંહ, ઊંટ.
ગીતમાં આપેલાં પ્રાણીઓને તેની ક્રિયાઓ સાથે જોડો.
- હાથી (elephant) → એન્જિન – the train engine
- સસલું (rabbit) → સ્ટીયરિંગ – the driver
- વાંદરો (monkey) → કોટ – coat of the ticket checker
- રીંછ (bear) → લીલી ઝંડી – green flag
From the song: the elephant is the engine, the rabbit drives, the monkey in a coat checks tickets and the bear waves the flag at the back.
સાચા વિકલ્પ સામે ✓ ની નિશાની કરો.
- કાણી આંખે કાગડાભાઈ → જંગલ જોતાં જાય ✓
- વરુ અને શિયાળ → એના પગમાં અથડાય ✓
- હરણ અને સાબર → ઠેકડા મારતાં જાય ✓
- કોટ પહેરી વાંદરાભાઈ → ડબ્બે ડબ્બે જાય ✓
‘પ્રાણીઓની છુક છુક ગાડી’ ગીતનું અભિનય સાથે ગાન કરો.
વાતચીત (વાર્તા)
- તમે ચામાચીડિયું જોયું છે? ક્યાં?→ open answer (e.g. at night near trees, in old buildings).
- ચામાચીડિયું શું શું ખાય છે?→ નાની-મોટી જીવાત, ફળ.
- ચામાચીડિયું ખરેખર પ્રાણી છે કે પંખી?→ પ્રાણી (a mammal that can fly).
- ચામાચીડિયાં કેવી રીતે લટકે છે?→ ઊંધા માથે.
- ચામાચીડિયું દિવસે શું કરતું હોય?→ ગુફામાં ઊંધા માથે લટકીને ઊંઘે.
સાંભળો અને બોલો.
- થડ – tree trunk
- ઢોલ – drum
- ઠંડી – cold
- પોષ – a Gujarati month
- ઠેકડો – a leap
- થાળી – plate
- ઢેલ – peahen
- અંગ – body part
- શંખ – conch
- વિષ – poison
- આઠ – eight
- ઢગલો – heap
- વિશેષ – special
- અંગત – personal
- પોષણ – nourishment
- કોષ – cell
અક્ષર ઓળખો અને રંગ પૂરો.
- ‘ઠ’ on the fruit slice → 3
- ‘ઢ’ on the heap → 4
- ‘થ’ on the tree → 3
- ‘શ’ on the shehnai → 3
Look-alikes: ઢ and ઠ, શ and ષ are mixed in on purpose.
કૌંસમાં આપેલા શબ્દો યોગ્ય જગ્યાએ મૂકીને ગાઓ-વાંચો.
- જિરાફના ટૂંકા કાન / એ તોડી ખાતું પાનThe giraffe’s short ears / it plucks and eats leaves.
- ઊંટભાઈ તો ઊંચા / લાગે સાવ બુચાThe camel is tall / but looks stubby-eared.
- ઘેટું લાગે ભોળું / તે ઊન આપે ધોળુંThe sheep looks innocent / it gives white wool.
- બાળકો જુઓ રમતાં / એ તો મને ખૂબ ગમતાંLook at the children playing / I like them a lot.
Rhyme hint: each answer rhymes with the line above it: કાન–પાન, ઊંચા–બુચા, ભોળું–ધોળું, રમતાં–ગમતાં.
વાંચો.
A child imagines climbing a fort (ગઢ) and seeing boats and birds from the top; then a set of everyday sentences: મારું નામ વિનય છે. / આપણે મિત્રો છીએ. / હું નિશાળે જાઉં છું.
Reading tip: let the child read one line and you read the next, then swap.
આપેલા અક્ષરને ઉદાહરણ મુજબ શબ્દમાંથી ઓળખી તેના ફરતે ⭕ કરો.
- વ: વખાણ, આવક, રાવ, વલસાડ, પવન (example)
- ઢ: ઢસરડો, અઢળક, ઢમઢમ
- શ: શરણાઈ, શરદ, શતરંજ
- ઠ: આઠ, ઠરાવ, કઠણ
- થ: થડિયું, સંગાથ, અનાથ
- ષ: પોષ, વિષાદ, મૂષક
- અં: અંજલિ, અંત, અંગત
આપેલા ઉદાહરણ મુજબ કરો.
- શ + ં → શં – શંખ (example)
- __ ડી → ઠંડી (ઠં)
- __ ડિત → પંડિત (પં)
- __ ગ → ઢંગ (ઢં)
- __ દન → ચંદન (ચં)
Anusvar: the dot adds a soft “n/m” sound: ઠ → ઠં.
પતંગમાં આપેલા અક્ષરને વાક્યમાંથી શોધી તે શબ્દ ફરતે ⭕ કરો.
- ઢોલ નગારા કરતાં નાનો છે.→ ઢોલ
- ઠળિયાનો ઢગલો મોટો હતો.→ ઠળિયાનો, ઢગલો
- કશિશ શંખ વગાડે છે.→ કશિશ, શંખ
- ક્યાં છુપાયો હાથી, ચાલો શોધીએ સાથે.→ હાથી, શોધીએ, સાથે
- અંગદ વીર સેનાની હતો.→ અંગદ
ટપકાં જોડો અને લખો.
ઉદાહરણ મુજબ શબ્દ બનાવો અને વાંચો.
- ટા + ઢ → ટાઢ (example)
- ના + થ → નાથ
- મ + ઠ → મઠ
- શ + ર + મ → શરમ
- વિ + ષ + ય → વિષય
- અં + જ + ન → અંજન
ચિત્રો જોઈ ખૂટતો અક્ષર મૂકી શબ્દ બનાવો અને વાંચો.
- Conch: __ ખ → શંખ (શં)
- Kite: પ __ ગ → પતંગ (તં)
- Horns: __ ગ __ → શિંગડાં (શિં, ડાં)
વાક્યોને યોગ્ય ચિત્ર સાથે જોડો.
- Children walking to school → તેઓ શાળાએ જાય છે.
- Boy with a drum → હું ઢોલ વગાડું છું.
- Two boys eating → તેઓ સાથે જમે છે.
- Conch → આ શંખ છે.
- Blue hexagon → પેલું ષટ્કોણ છે.
- Girl with a doll → મારી ઢીંગલી રૂપાળી છે.
રમત
અંગૂઠાની છાપ પાડીને તમારી પસંદગીનાં ચિત્રો બનાવો.
રેખા દોરીને પશુ-પક્ષીઓને તેમના ઘર સુધી પહોંચાડો.
- વાઘ (tiger) → ગુફા (cave)
- પક્ષી (bird) → માળો / પક્ષીઘર (bird-house)
- મગર (crocodile) → તળાવ (lake)
- સસલું (rabbit) → ઘાસ / દર (grass)
- ચામાચીડિયું (bat) → ગુફા (cave)
Two to the cave: both the tiger and the bat go to the cave – remember the bat story!
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – new letters
- થડ
- મઠ
- આઠ
- પોષ
- ઢોલ
Level 2 – with ં
- શંખ
- ઠંડી
- અંગ
- ચંદન
- પતંગ
Level 3 – longer words
- ઢગલો
- શરમ
- થાળી
- વિષય
- અંજન
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. ગીતમાં એન્જિન કોણ બન્યું છે?
હાથી.
2. ડ્રાઈવર કોણ છે?
સસલું.
3. ટિકિટ કોણ તપાસે છે?
વાંદરાભાઈ.
4. ચામાચીડિયાં દિવસે શું કરે?
ગુફામાં ઊંધા માથે લટકે.
5. પહેલા નોળિયાને ચામાચીડિયાએ શું કહ્યું?
હું ઉંદર છું.
6. બીજા નોળિયાને શું કહ્યું?
હું પંખી છું.
7. ચામાચીડિયું ખરેખર શું છે?
ઊડી શકતું પ્રાણી.
8. ઠ + ં = ?
ઠં
9. શ + ર + મ = ?
શરમ
10. ઘેટું કેવું ઊન આપે?
ધોળું.
Frequently asked questions
What is Unit 3 of Std 2 Gujarati Second Language?
Unit 3 (એકમ 3) is છુકછુક ગાડી…, on pages 21 to 35. It has a jungle-train song, the story ચતુર ચામાચીડિયું, and teaches ઢ, ઠ, શ, થ, ષ and the anusvar ં.
How does the bat escape in ચતુર ચામાચીડિયું?
To the first mongoose, an enemy of birds, it says it is a mouse. To the second, an enemy of mice, it spreads its wings and says it is a bird.
What are the missing words in Exercise 3?
પાન, બુચા, ધોળું and ગમતાં.
Is a bat a bird or an animal?
A bat is an animal (a mammal) that can fly – one of the book’s conversation questions.
Which homes match which animals in Exercise 14?
Tiger and bat – cave; bird – bird-house; crocodile – lake; rabbit – grass.