ધોરણ 6 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) પાઠ 8: મામાનો પત્ર
The letter મામાનો પત્ર – about two inspiring artists who paint with their mouths – retold in simple Gujarati, with letter-writing format, idioms, answers for pages 50–54, dictation and a quick test.
- 3exercises solved
- Letter
- 8word meanings
- 5pages
Lesson 8 at a glance
Vivek-mama from Surat writes a Diwali letter to his niece Prachi and tells her about two inspiring artists. Mridul Ghosh, an Air Force man, was paralysed in an accident but learnt to paint holding the brush in his mouth. Manoj Bhingare of Gujarat lost both hands in an accident, yet studied fine arts and now paints with his mouth and teaches others. They belong to an association of mouth-and-foot painters whose cards and paintings people buy – mama sends Prachi one such card.
What your child learns
- Knows the format of a letter
- Admires courage and effort
- Talks respectfully about disability
- Uses idioms like ભાંગી પડવું
- Writes a letter to a relative
- Answers from a text
About the lesson: A letter
The lesson is compiled by the textbook board in the form of a letter (પત્ર).
પત્ર: મામાનો પત્ર – સરળ ભાષામાં
વિવેક ભારતીય, વિઠ્ઠલનગર સોસાયટી, રાંદેર, સુરત. પ્રિય પ્રાચી, અમે સૌ મજામાં છીએ. તમને સૌને દિવાળી અને નવા વર્ષની શુભેચ્છાઓ! આ વખતે રાજકોટ નહીં અવાય, પણ તને મોકલેલું શુભેચ્છા કાર્ડ ગમ્યું હશે.
એ કાર્ડ મોંથી ચિત્ર દોરનારા ચિત્રકારે બનાવ્યું છે! મૃદુલ ઘોષ ભારતીય હવાઈદળમાં હતા. એક અકસ્માતમાં કરોડરજ્જુને ઈજા થઈ અને હાથ-પગ કામ ન કરી શક્યા. પણ તેઓ ભાંગી ન પડ્યા; મોંથી પીંછી પકડી ચિત્રો દોરવાનો સંકલ્પ કર્યો.
બીજા ચિત્રકાર આપણા ગુજરાતના મનોજ ભિંગારે. નાની ઉંમરે અકસ્માતમાં બંને હાથ ગુમાવ્યા, પણ ચિત્રકામનો શોખ ન છોડ્યો. મોંથી ચિત્ર દોરવાનું શીખ્યા, અમદાવાદની સી. એન. ફાઈન આર્ટ્સ કૉલેજમાં ડિપ્લોમા કર્યો. આજે બીજાને પણ શીખવે છે!
આવા ચિત્રકારોની એક સંસ્થા છે; તેમનાં બનાવેલાં કાર્ડ, કૅલેન્ડર, બૅગ ખરીદીને આપણે તેમને મદદ કરી શકીએ. તારા માટે પેઇન્ટિંગવાળી બૅગ અને પેઇન્ટિંગ ખરીદ્યાં છે. મમ્મી-પપ્પાને પ્રણામ કહેજે. – વિવેકમામાનાં આશિષ
બોધ – What the story teaches
Courage and practice can overcome any difficulty. હિંમત હોય તો મુશ્કેલી પણ હારે.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| શુભેચ્છા | good wishes | — |
| કેર | havoc | જુલમ |
| કરોડરજ્જુ | spinal cord | — |
| કાબેલ | skilled | હોશિયાર |
| ખાસિયત | speciality | વિશિષ્ટ ગુણધર્મ |
| આર્ટિસ્ટ | artist | કલાકાર |
| દિવ્યાંગ | differently-abled | — |
| સંકલ્પ | resolve | નિર્ધાર |
Std 6 Gujarati Second Language પાઠ 8 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત
- તમારા ઘરે આવતા પત્રો વિશે કહો.→ open answer.
- તમે કોઈને પત્ર લખ્યો છે? ક્યારે? કોને?→ open answer.
- તમને શાનાં ચિત્રો દોરવાં ગમે?→ open answer.
- તમારી આસપાસ કોઈ દિવ્યાંગ વ્યક્તિ રહે છે? તે ક્યાં-ક્યાં કામ કરે છે?→ open answer.
- તમે દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓને શી રીતે મદદરૂપ થઈ શકો?→ રસ્તો ઓળંગવામાં, વસ્તુ ઉપાડવામાં મદદ; તેમનું સન્માન કરીએ.
રૂઢિપ્રયોગ
- નોબત આવવી → સંકટનો સમય આવવો
- સંકલ્પ કરવો → નિર્ધાર કરવો, નિયમ કરવો
- ભાંગી પડવું → હિંમત હારી જવી, હતાશ થઈ જવું
પત્ર વિશે પ્રશ્નો
- પત્ર કોણે કોને લખ્યો છે?→ સુરતથી વિવેકમામાએ ભાણી પ્રાચીને.
- મૃદુલ ઘોષ કોણ છે?→ હવાઈદળના જવાન; અકસ્માતમાં કરોડરજ્જુને ઈજા થતાં હાથ-પગ નકામા થયા, છતાં મોંથી ચિત્રો દોરે છે.
- મનોજ ભિંગારે વિશે શું જાણ્યું?→ ગુજરાતના ચિત્રકાર; અકસ્માતમાં બંને હાથ ગુમાવ્યા, પણ મોંથી ચિત્રો દોરી કલાકાર બન્યા અને બીજાને શીખવે છે.
- મામાએ પ્રાચીને શું મોકલ્યું?→ આવા ચિત્રકારે દોરેલું ગ્રીટિંગ કાર્ડ; બૅગ અને પેઇન્ટિંગ પણ ખરીદ્યાં.
- આ પત્રમાંથી શું શીખવા મળે?→ મુશ્કેલીમાં ભાંગી ન પડવું; મહેનત અને હિંમતથી બધું શક્ય.
Letter format: place/date top right, ‘પ્રિય…’, body, ‘તારા…ના આશિષ’ – practise by writing a letter to a relative.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- પત્ર
- મામા
- ચિત્ર
- કાર્ડ
- દિવાળી
Level 2
- શુભેચ્છા
- ચિત્રકાર
- કરોડરજ્જુ
- સંકલ્પ
- દિવ્યાંગ
Level 3
- પ્રિય પ્રાચી, અમે મજામાં છીએ.
- મનોજભાઈ મોંથી ચિત્ર દોરે છે.
- મુશ્કેલીમાં ભાંગી ન પડવું.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. પત્ર કોણે લખ્યો?
વિવેકમામાએ.
2. કોને?
પ્રાચીને.
3. મૃદુલ ઘોષ ક્યાં હતા?
હવાઈદળમાં.
4. મનોજ ભિંગારે કેવી રીતે ચિત્ર દોરે?
મોંથી.
5. ‘ભાંગી પડવું’?
હિંમત હારી જવી.
Frequently asked questions
What is Lesson 8 of Std 6 Gujarati Second Language?
Lesson 8 (પાઠ 8) is મામાનો પત્ર, a letter on pages 50 to 54.
Who are the artists in the letter?
Mridul Ghosh and Manoj Bhingare, who paint holding the brush in their mouths after accidents took the use of their hands.
What does the lesson teach?
How to write a letter, and not to lose heart in difficulty.