ધોરણ 1 ગુજરાતી એકમ 3: બિલ્લીને આવ્યાં ચક્કર !
Answers to every exercise on pages 31–43, the meaning of the cat poem, the story લપલપિયો કાચબો in simple Gujarati, word meanings and a dictation list – everything you need to teach એકમ 3 at home.
- 18exercises solved
- 6 letters
- 22word meanings
- 13pages
Unit 3 at a glance
એકમ 3 brings a funny cat poem, the classic tale of the talkative turtle, and six new letters – ક, બ, છ and the vowels અ, આ, એ.
The big idea of this unit: the child already knows ા and ે, and now sees that આ is simply અ + ા, and એ is અ + ે. By the end the child reads full sentences like “આ કાન છે.”
What your child learns
- Sings a poem and fills in rhyming words
- Counts and describes children in a picture
- Retells the turtle story and says who said what
- Recognises and writes ક, બ, અ, છ, એ, આ
- Links આ with ા and એ with ે
- Reads six short sentences on their own
Poem: બિલ્લીને આવ્યાં ચક્કર ! – meaning
A short, funny rhyme by Chandravadan C. Mehta (ચં. ચી. મહેતા). It tells a tiny story in rhyming pairs:
Talk about it: the ending is a surprise. Ask “બિલાડીએ શું ભૂલ કરી?” – dressing up in a sari to swim in a pond with a crocodile is the joke. Spin slowly on “ચક્કર” and then sit down.
વાર્તા: લપલપિયો કાચબો – સરળ ભાષામાં
એક તળાવ હતું. તેમાં એક કાચબો રહેતો હતો. કાચબાને બહુ બોલ-બોલ કરવાની ટેવ હતી. કોઈ ન મળે તો એ એકલો-એકલો પણ બોલ્યા કરતો.
એક વાર માનસરોવરથી બે હંસ એ તળાવ પાસે આવ્યા. પાણીથી છલોછલ ભરેલું તળાવ એમને ખૂબ ગમી ગયું, એટલે તેઓ ત્યાં જ રહી ગયા. કાચબાને હંસો સાથે ભાઈબંધી થઈ ગઈ. કાચબો વાતો કર્યા કરે અને હંસો સાંભળ્યા કરે.
ઉનાળો આવ્યો એટલે હંસો પાછા માનસરોવર જવા તૈયાર થયા. કાચબાને પણ માનસરોવર જોવાનું મન થયું. તેણે કહ્યું, “મારે પણ આવવું છે!” હંસો બોલ્યા, “પણ તને કેવી રીતે લઈ જઈએ? તને તો ઊડતાં આવડતું નથી.” કાચબો કહે, “કોઈ પણ ઉપાય કરો, પણ મને લઈ જાઓ. આપણે તો ભાઈબંધ છીએ!”
હંસોએ એક ઉપાય શોધ્યો. તેઓ એક લાકડી લઈ આવ્યા. લાકડીના બંને છેડા બંને હંસોએ ચાંચમાં પકડ્યા અને વચ્ચેથી કાચબાએ મોઢાથી લાકડી પકડી. હંસોએ શરત કરી, “તારે બોલવાની ટેવ ભૂલવી પડશે. ખબરદાર, જો રસ્તામાં મોઢું ખોલ્યું તો!” માનસરોવર જોવાની લાલચમાં કાચબાએ શરત માની લીધી.
હંસો ઊડ્યા અને સાથે કાચબાભાઈ પણ! રસ્તામાં મોટાં જંગલો, સરોવરો, પહાડો અને નદીઓ આવ્યાં. પછી એક ગામ આવ્યું. ગામના લોકોએ ઊંચે જોયું તો કાચબો ઊડતો હતો! બધાં હસવા લાગ્યાં.
કાચબાને થયું, “આ લોકોને કંઈક કહું!” જેવું તેણે બોલવા મોઢું ખોલ્યું, તેવી લાકડી છૂટી ગઈ અને કાચબાભાઈ ધબ દઈને જમીન પર પડ્યા.
બોધ – What the story teaches
Think before you speak, and keep your promises. The turtle’s habit of talking made him break the one rule that kept him safe. વગર વિચાર્યે બોલવું નહિ. આપેલું વચન પાળવું.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| જાડી | fat, plump | — |
| તરવા | to swim | — |
| ચક્કર | dizziness | ફેર |
| છેડો | end of a cloth | પાલવ |
| લપલપિયો | chatterbox | વાતોડિયો |
| ટેવ | habit | આદત |
| માનસરોવર | Lake Mansarovar in the Himalayas | — |
| હંસ | swan | — |
| છલોછલ | full to the brim | ભરપૂર |
| ભાઈબંધી | friendship | મિત્રતા |
| ઉનાળો | summer | — |
| ઉપાય | way, solution | રસ્તો |
| ચાંચ | beak | — |
| શરત | condition | — |
| ખબરદાર | beware | સાવધાન |
| લાલચ | temptation, greed | લોભ |
| પહાડ | mountain | પર્વત |
| એરણ | anvil | — |
| આગબોટ | steamship | વહાણ |
| કાબર | myna bird | — |
| અનનાસ | pineapple | — |
| અજગર | python | — |
Std 1 Gujarati એકમ 3 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત (ગીત)
Oral questions – aim for full-sentence answers.
- તમને બિલાડી ગમે? કેમ?Do you like cats? Why? → e.g. “હા, કારણ કે બિલાડી રુંવાટીવાળી અને નરમ હોય છે.”
- બિલાડીનો અવાજ કાઢો.Make a cat sound. → “મ્યાઉં… મ્યાઉં…”
- ગીતના કયા કયા શબ્દો સાંભળવાની તમને મજા પડી?Which words were fun to hear? → e.g. જાડી, સાડી, ચક્કર.
- મગર અને બિલાડીમાંથી તમને કોણ વધુ ગમે? કેમ?Crocodile or cat – which do you like more, and why?
- તમે બિલાડી કે મગરની કોઈ વાર્તા સાંભળી છે? કઈ?Have you heard a story about a cat or a crocodile? → e.g. “વાંદરો અને મગર” from Unit 1.
ગીતમાં આવ્યું હોય તો મ્યાઉં… મ્યાઉં… બોલો. ન આવ્યું હોય તો ડ્રાઉં… ડ્રાઉં… કરો.
- બિલાડી (cat) – મ્યાઉં… મ્યાઉં…
- વાંદરો (langur) – ડ્રાઉં… ડ્રાઉં…
- સાડી (sari) – મ્યાઉં… મ્યાઉં…
- કૂતરો (dog) – ડ્રાઉં… ડ્રાઉં…
ગીતની પંક્તિમાં ખૂટતો શબ્દ બોલો.
- એક બિલાડી ___ → જાડી
- તેણે પહેરી ___ → સાડી
- તળાવમાં તે ___ ગઈ → તરવા
- બિલ્લીને આવ્યાં ___ → ચક્કર
- તળાવમાં તો ___ → મગર
Rhyme hint: જાડી–સાડી and મગર–ચક્કર rhyme. Say the first line and let the child guess the rhyming word.
જોડકાં જોડો.
- સાડી પહેરી → ફરવા ગઈ.
- તળાવમાં → તરવા ગઈ.
- સાડીનો છેડો → મગરના મોંમાં.
- એક બિલાડી જાડી → તેણે પહેરી સાડી.
ચિત્રને આધારે જવાબ કહો.
- ચિત્રમાં શું શું છે?What is in the picture? → બાળકો, ઝાડ, ઘર, પક્ષી, ફૂલ, છોડ, ઘાસ.
- છોકરીઓ કેટલી છે?How many girls? → ચાર (4).
- કેટલા છોકરા ઊભા છે?How many boys are standing? → બે (2).
- કુલ કેટલાં છોકરાં છે?How many children in all? → સાત (7) – 3 boys and 4 girls.
- ઊભેલા છોકરા શું કહેતા હશે?What might the standing boys be saying? → open answer, e.g. “ચાલો, હું વાર્તા કહું.” / “હવે તારો વારો.”
- ચિત્રમાં છોકરાં શું રમતાં હશે?What game might they be playing? → open answer, e.g. a circle game, અંતકડી or story-telling.
Counting tip: point to each child and count aloud together; sort them first into છોકરા and છોકરી.
વાતચીત (વાર્તા)
- કોણ કોણ ઊડી શકે?Who can fly? → પક્ષીઓ, હંસ, પતંગિયું, વિમાન.
- તમે ઊડી શકો? કેમ?Can you fly? Why? → “ના, કારણ કે મારે પાંખો નથી.”
- પાણીમાં કોણ કોણ રહે છે?Who lives in water? → માછલી, કાચબો, મગર, દેડકો.
- તમે કાચબાની બીજી કોઈ વાર્તા સાંભળી છે? કઈ?Another turtle story? → e.g. સસલું અને કાચબો (the hare and the tortoise).
- હોઠ ખોલ્યા વગર કાચબો, હંસ અને લાકડી બોલો.Try saying કાચબો, હંસ, લાકડી without opening your lips. → it’s impossible – which is exactly why the turtle fell!
આપેલા શબ્દો જો વાર્તામાં આવ્યા હોય તો તાળી પાડો અને ન આવ્યા હોય તો માથે હાથ મૂકો.
- સરોવર – તાળી ✓ (example)
- કાગડો – માથે હાથ ✗ (example)
- શરત – તાળી ✓
- છલોછલ – તાળી ✓
- ખબરદાર – તાળી ✓
- કાદવ – માથે હાથ ✗
- જંગલ – તાળી ✓
Note: the story says જંગલો (forests) – the plural still counts.
હંસ બોલ્યો હોય તે વાક્ય સામે 1 લખો. કાચબો બોલ્યો હોય તે વાક્ય સામે 2 લખો.
- “મારે માનસરોવર જોવું છે!” → 2The turtle.
- “તને ઊડતાં તો આવડતું નથી!” → 1The swans.
- “હવે તો આપણે ભાઈબંધો કહેવાઈએ!” → 2The turtle.
- “ખબરદાર! જો મોઢું ખોલ્યું છે તો!” → 1The swans.
- “તારે બોલ-બોલ કરવાની ટેવને ભૂલવી પડશે!” → 1The swans.
ટપકાં જોડી મૂળાક્ષર પૂર્ણ કરો.
Key idea: અ, આ and એ are all built on the same base shape. Once અ is right, the other two just add a piece.
ઉદાહરણ મુજબ લખો.
Book note: the textbook numbers two exercises as 7 on pages 36 and 37 – they are two different activities.
ઉદાહરણ મુજબ લખો.
- ન → ના, ને
- મ → મા, મે
- ગ → ગા, ગે
- જ → જા, જે
- વ → વા, વે
- ર → રા, રે
- સ → સા, સે
- દ → દા, દે
- ક → કા, કે
- બ → બા, બે
- અ → આ, એ
- છ → છા, છે
Spot the misprint: in the ર row the book shows “વે” in the third box – the correct form is રે. Point this out; spotting it is great practice.
Big idea: અ + ા = આ and અ + ે = એ. The vowel letters are just અ wearing the same matras.
ચિત્ર સાથે શબ્દ જોડો.
- Glass jar → બરણી (example)
- Myna bird → કાબર
- Pineapple → અનનાસ
- Umbrella → છત્રી
- Steamship → આગબોટ
- Number 1 → એક
ઉદાહરણ મુજબ ક, બ, અ, છ ઓળખો, ⭕ કરો અને ગણો.
- વ → 3 (example)
- ક → 4
- બ → 5
- અ → 3
- છ → 5
Look-alikes: don’t count ફ as ક, or ઝ as અ. Use a different colour for each letter to avoid double counting.
વર્તુળમાં રહેલો મૂળાક્ષર શોધી ⭕ કરો. તે અક્ષર આવતો હોય તેવા બે શબ્દ બૉક્સમાંથી શોધી લખો.
Box words: આગ, કમર, બસ, છગન, અવાજ, એક.
- ક: circle it in કલમ, કનક, ચમક → from the box: કમર, એક (example)
- બ: circle it in બજાર, અજબ, અકબર → from the box: બસ
- અ: circle it in અચલા, અછત, અનાજ → from the box: અવાજ
- છ: circle it in અછબડા, છત, અછત → from the box: છગન
- આ: circle it in આકાર, આપણે, આવજે → from the box: આગ
- એ: circle it in એરણ, એકતા, એકનાથ → from the box: એક
Only one box word fits: for બ, અ, છ, આ and એ the box has just one matching word. For the second blank, let the child copy one of the circled words from that row.
કોની કોની જોડી બનશે? ઉદાહરણ મુજબ બનાવો.
- કમળ → ફૂલ (example)
- એરણ → હથોડી
- આગબોટ → દરિયો
- છત્રી → વરસાદ
- બરણી → ચોકલેટ
- અનનાસ → ફળ
Ask why: “એરણ અને હથોડી સાથે કેમ?” – the child should explain the link (a blacksmith uses both).
નમૂના મુજબ ‘ે’ વાળા (એક માત્રાવાળા) અક્ષરને ફરતે ◻ દોરો.
- [બે]સ (example)
- મ[ને]
- [કે]મ
- [વે]ર
- [બે]ન
- [રે]ણ
- [દે]વા
- જ[મે]
Trap: નૈયા has ૈ (two flags) and દાદો / જમો have ો – these are not ે. Only a single flag counts.
જોડો અને રંગ પૂરો.
વાક્યને ચિત્ર સાથે જોડો.
- આ કાન છે. → ear
- આ મકાન છે. → house (example)
- આ કાબર છે. → myna bird
- આ વાનર છે. → monkey
- આ બસ છે. → bus
- આ અનનાસ છે. → pineapple
Milestone: these are the first full sentences the child reads alone. Let them read each one aloud before matching.
નીચેનાં ચિત્રો જોઈ શબ્દ લખો.
- Myna → કાબર
- Bus → બસ
- Snake (python) → અજગર
- Ear → કાન
- Number 12 → બાર
- Nose → નાક
Why અજગર: it uses only letters the child knows (અ, જ, ગ, ર). If your child writes સાપ, praise it – but પ comes in Unit 4.
રમત
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice. All words use only letters from Units 1–3.
Level 1 – two letters
- એક
- બસ
- કમ
- છત
- બક
Level 2 – three letters
- કમર
- અજગર
- મગજ
- જનક
- બદન
Level 3 – with ા and ે
- આગ
- કાન
- બેસ
- છે
- અવાજ
- બાજ
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. કાચબાને કઈ ટેવ હતી?
બહુ બોલ-બોલ કરવાની.
2. હંસો ક્યાંથી આવ્યા હતા?
માનસરોવરથી.
3. હંસોએ કાચબાને કેવી રીતે લઈ જવાનો ઉપાય કર્યો?
લાકડી ચાંચમાં પકડીને; કાચબાએ વચ્ચેથી મોઢાથી પકડી.
4. હંસોએ કઈ શરત કરી?
રસ્તામાં મોઢું ન ખોલવું.
5. કાચબો કેમ પડી ગયો?
ગામલોકોને કંઈક કહેવા મોઢું ખોલ્યું એટલે.
6. ગીતમાં બિલાડીએ શું પહેર્યું?
સાડી.
7. તળાવમાં કોણ હતું?
મગર.
8. અ + ા = ?
આ
9. ‘ે’ વાળો અક્ષર શોધો: ગાય, કેમ, રાજા
કેમ (કે).
10. આ વાક્ય વાંચો: આ કાન છે.
The child reads it aloud.
Frequently asked questions
What is Unit 3 of the Std 1 Gujarati textbook?
Unit 3 (એકમ 3) is બિલ્લીને આવ્યાં ચક્કર !, on pages 31 to 43. It has a cat poem by Chandravadan C. Mehta, the story લપલપિયો કાચબો, and teaches ક, બ, છ and the vowels અ, આ, એ.
How many exercises are in Std 1 Gujarati Unit 3?
17 numbered exercises plus two conversation (વાતચીત) sections. The book numbers two exercises as 7, so there are 18 activities in total.
Which letters are taught in એકમ 3?
The consonants ક, બ, છ and the vowels અ, આ, એ. The child learns that આ is અ with ા and એ is અ with ે.
Who wrote the poem બિલ્લીને આવ્યાં ચક્કર?
The poem is by Chandravadan C. Mehta (ચં. ચી. મહેતા), as credited in the textbook.
Why did the turtle fall in the story લપલપિયો કાચબો?
He opened his mouth to speak to the villagers who were laughing at him, so he let go of the stick the swans were carrying.