ધોરણ 1 ગુજરાતી એકમ 4: ચાલો જોવા જઈએ મેળો
Answers to all 20 exercises on pages 44–58, the meaning of the fair song, the story અપ્પુ પહોંચ્યો મેળે in simple Gujarati, word meanings and a dictation list – everything you need to teach એકમ 4 at home.
- 22exercises solved
- 6 letters + િ ી
- 22word meanings
- 15pages
Unit 4 at a glance
એકમ 4 takes the child to a village fair. A cheerful fair song, a story about a baby elephant who wanders into the fair, and six new letters – પ, ડ, ત, ણ plus the vowels ઇ, ઈ.
With ઇ and ઈ come two new matras, િ and ી. Now the child can read words like પાણી, બકરી, રેતી and short sentences such as “ગીતા સરસ ગીત ગા.”
What your child learns
- Sings the fair song and counts words in its lines
- Describes a busy fair picture
- Retells the Appu story and corrects wrong sentences
- Recognises and writes પ, ડ, ત, ણ, ઇ, ઈ
- Uses four matras: ા, ે, િ, ી
- Reads and copies short sentences
Poem: ચાલો જોવા જઈએ મેળો – meaning
A happy chant about going to the village fair. The chorus “let’s go and see the fair” keeps coming back, and in between the children plan what they will do:
Teach it with actions: spin on ચક્કર ચક્કર, sway like an elephant, fan your mouth for તીખી ભેળ, shiver for ઠંડો આઇસક્રીમ. Exercise 2 then asks the child to count words in lines – a great first step in reading.
વાર્તા: અપ્પુ પહોંચ્યો મેળે – સરળ ભાષામાં
હાથીજણ નામનું એક ગામ હતું. ગામ અને જંગલ વચ્ચે એક મોટું વગડું હતું – ખુલ્લી જગ્યા, જ્યાં બહુ ઝાડ ન હોય. દર વર્ષે એ વગડામાં ગોકુળઆઠમનો મેળો ભરાય. આસપાસનાં બધાં ગામોમાંથી લોકો મેળામાં આવે.
મેળામાં નાનાં બાળકો માટે ચકડોળ, ઊંચી લપસણી, કૂદકા મારવા હવા ભરેલાં ગાદલાં અને નવાં નવાં રમકડાં હોય. મોટાંઓ માટે વાસણો, કપડાં અને બીજી ઘણી વસ્તુઓ હોય. બે દિવસ બધાં મજા કરે.
આ વર્ષે મેળામાં એક નવી વાત હતી – બૅન્ડવાળા આવ્યા હતા! જેને જે ગીત ગમે તે એ વગાડે. બાળગીતો, ફિલ્મનાં ગીતો, ગરબા – બધું વગાડે.
બૅન્ડનો અવાજ છેક જંગલ સુધી સંભળાયો. જંગલમાં રહેતા એક હાથીના બચ્ચાને એ અવાજ બહુ ગમ્યો. અવાજની દિશામાં ચાલતું ચાલતું એ મેળા પાસે આવી પહોંચ્યું. ગીત પૂરું થયું એટલે બચ્ચાએ સૂંઢ ઊંચી કરીને ચિચિયારી પાડી – જાણે કહેતું હોય, “ફરી વગાડો!”
બચ્ચાને જોઈ બાળકો ખુશ થઈ ગયાં, પણ મોટાંઓ ચિંતામાં પડ્યાં – “આ તોફાને ચડે તો?” બચ્ચું ધીમે ધીમે અંદર આવ્યું અને માથું ધુણાવ્યું – જાણે કહેતું હોય, “હું કંઈ નહિ કરું.” તડબૂચવાળાએ તડબૂચ આપ્યું, શેરડીવાળાએ શેરડી આપી, પાણીપૂરીવાળાએ પૂરી આપી. બચ્ચું રાજી થઈ ગયું અને સૂંઢ ઊંચી કરી સલામ કરી.
એક બાળકે એનું નામ પાડ્યું – અપ્પુ! બધાં બાળકો ગાવા લાગ્યાં અને બૅન્ડ પણ વાગવા લાગ્યું. અપ્પુ જમીન પર બેઠું. બાળકો એની પીઠ પર ચડ્યાં અને સૂંઢ પરથી લપસવા લાગ્યાં. ખૂબ મજા પડી.
એટલામાં દૂરથી એક મોટી ચિચિયારી સંભળાઈ. અપ્પુ સમજી ગયું કે મા શોધવા આવી છે. એ દોડીને મા પાસે ગયું અને સૂંઢ ઊંચી કરીને બધાંને “આવજો” કહ્યું. એક નાનું બાળક રડવા લાગ્યું, “મારે અપ્પુ સાથે જવું છે!” એની મમ્મીએ સમજાવ્યું, “અપ્પુ આવતા મેળામાં ફરી આવશે.”
બોધ – What the story teaches
Be kind to animals – kindness turns even a stranger into a friend. પ્રાણીઓ સાથે પ્રેમથી વર્તીએ તો તેઓ પણ આપણા મિત્ર બની જાય.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| મેળો | village fair | — |
| ચકડોળ | giant wheel | — |
| ભેળ | bhel (snack) | — |
| ભમ્મરડો | spinning top | ભમરડો |
| દૂરબીન | telescope, binoculars | — |
| ફરકડી | pinwheel | ફીરકી |
| પિપૂડી | pipe-whistle toy | — |
| વગડો | open land | મેદાન |
| ગોકુળઆઠમ | Janmashtami | — |
| લપસણી | slide | — |
| બૅન્ડવાળા | band players | — |
| ચિચિયારી | trumpeting of an elephant | — |
| સૂંઢ | trunk | — |
| તોફાને ચડે | goes wild | — |
| ધુણાવ્યું | shook (the head) | — |
| તડબૂચ | watermelon | — |
| શેરડી | sugarcane | — |
| સલામ | salute, greeting | નમસ્તે |
| વિદાય | farewell | — |
| પાવડો | spade | — |
| આદુ | ginger | — |
| ઈસ | side frame of a cot | — |
Std 1 Gujarati એકમ 4 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત (ગીત)
Oral questions – aim for full-sentence answers.
- તમે ક્યારેય મેળામાં ગયા છો? કોની સાથે?Have you been to a fair? With whom? → e.g. “હા, હું મમ્મી-પપ્પા સાથે મેળામાં ગયો હતો.”
- મેળામાં તમે શું શું જોયું?What did you see at the fair? → ચકડોળ, ફુગ્ગા, રમકડાં, હાથી, દુકાનો.
- તમે મેળામાં શું શું કર્યું?What did you do there? → e.g. “હું ચકડોળમાં બેઠો અને આઇસક્રીમ ખાધો.”
- બજારમાં ન હોય અને મેળામાં હોય એવું શું શું હતું?What is at a fair but not at a market? → ચકડોળ, મોતનો કૂવો, જાદુના ખેલ, ઊંચી લપસણી.
- મેળામાં શાની શાની દુકાનો હોય છે?What shops are at a fair? → રમકડાંની, બંગડીની, ફુગ્ગાની, ખાવાની વસ્તુઓની.
- મેળામાં વેપારીઓ ગ્રાહકને કેવી કેવી રીતે બોલાવે છે તે બોલી બતાવો.Call out like a fair seller. → e.g. “લઈ લો… લઈ લો… દસ રૂપિયામાં ફુગ્ગો!”
ગીતમાં આ શબ્દો આવ્યા હોય તો ‘મેળો મેળો’ બોલો અને ન આવ્યા હોય તો ‘બે તાળી પાડો’ બોલો.
- હાથી – મેળો મેળો
- ચકડોળ – મેળો મેળો
- કેમેરા – બે તાળી
- દૂરબીન – મેળો મેળો
- ચૉકલેટ – બે તાળી
- આઇસક્રીમ – મેળો મેળો
- જલેબી – બે તાળી
- પપ્પા – બે તાળી
- ભમરડો – મેળો મેળો
- ગાય – બે તાળી
Note: the song says મમ્મી, not પપ્પા – a good trap to discuss.
સાંભળો, જુઓ અને કહો.
- ‘લેશું’ – શબ્દ કેટલીવાર આવ્યો?How many times does ‘લેશું’ come? → 7 times.
- ગીતમાં ‘આઇસક્રીમ’ શબ્દ ક્યાં છે? આંગળી મૂકી બતાવો.Where is ‘આઇસક્રીમ’? → in the 8th line (the line about cold ice cream).
- પાંચમી લીટીમાં કેટલા શબ્દો છે?How many words in the 5th line? → 7 (the line about sitting on the elephant, ending “ચાલો જોવા…”).
- ચોથી લીટીમાં ‘ચક્કર’ શબ્દ કેટલી વખત આવે છે?How many times is ‘ચક્કર’ in the 4th line? → 2.
- છેલ્લી ત્રણ પૈકી કઈ લીટીમાં ‘પિપૂડી’ છે – તે શોધી બતાવો.Which of the last three lines has ‘પિપૂડી’? → the second-last line.
- આઠમી લીટીમાં ખાવાને લગતું શું આવે છે?What food is in the 8th line? → આઇસક્રીમ.
How lines are counted: count each printed line of the poem on page 44 as one line, from the top. Let the child point with a finger while you count together.
તમને ક્યાં ક્યાં જોવા મળશે કહો?
- ભમરડો – મેળામાં, રમકડાંની દુકાને
- ચકડોળ – મેળામાં
- રમકડાં – મેળામાં, દુકાનમાં, ઘરે
- હાથી – મેળામાં, જંગલમાં, પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં
- પિપૂડી – મેળામાં
- દૂરબીન – મેળામાં, દુકાનમાં
- દુકાન – બજારમાં, મેળામાં
- ભેળ – મેળામાં, લારી પર
Open question: any sensible place is correct. The words repeat in the book’s four rows; answer each once.
ચિત્ર જુઓ અને પ્રશ્નોના જવાબ આપો.
- આ ચિત્ર શાનું છે?What is this picture of? → મેળાનું.
- મેળામાં રમકડાંની કેટલી દુકાન છે?How many toy shops? → એક (1) – on the left, with teddy bears, a ball and a car.
- બંગડીવાળા ભાઈ સાથે છોકરી શું વાતો કરતી હશે?What might the girl be saying to the bangle seller? → e.g. “આ લાલ બંગડી કેટલાની છે?”
- ફુગ્ગા લઈને છોકરો બીજે ક્યાં ક્યાં ફરવા જશે?Where will the boy go next with the balloon? → e.g. ચકડોળમાં, આઇસક્રીમવાળા પાસે.
- મેળામાં બીજું શું શું જોવા જેવું છે?What else is there to see? → ચકડોળ, હોડી-ઝૂલો, તંબુ, આઇસક્રીમની સાઇકલ.
- મેળામાં તમને સૌથી વધારે શું ગમે?What do you like most at a fair? → open answer.
વાતચીત (વાર્તા)
- તમને મેળામાં જવું ગમે? કેમ?Do you like going to fairs? Why?
- મેળામાં શું શું હોય?What is there at a fair? → ચકડોળ, લપસણી, રમકડાં, ખાવાની દુકાનો.
- મેળામાંથી તમને શું લેવું ગમે?What do you like to buy? → e.g. ફુગ્ગો, પિપૂડી.
- તમને કોની સાથે મેળામાં જવું ગમે?With whom do you like to go?
- તમે હાથીના બચ્ચાનું શું નામ પાડો?What would you name the baby elephant? → any name – the story’s children chose અપ્પુ.
- હાથીનું બચ્ચું તોફાને ચડ્યું હોત તો શું થાત?What if the calf had gone wild? → e.g. “દુકાનો તૂટી જાત, લોકો ગભરાઈ જાત.”
વાર્તામાં આવેલા શબ્દની બાજુમાં ‘છે’ અને ન આવેલા શબ્દની બાજુમાં ‘ના’ લખો.
- આસપાસ – છે
- ચકડોળ – છે
- ફરકડી – ના
- પાણીપૂરી – છે
- સરકસ – ના
- રમકડાં – છે
- સલામ – છે
- આઇસક્રીમ – ના
Trap: ફરકડી and આઇસક્રીમ are in the poem, not the story. The story has પાણીપૂરીવાળા, which counts for પાણીપૂરી.
વાર્તાને આધારે વાક્ય સુધારીને બોલો.
- મેળો ત્રણ દિવસ ચાલતો.→ મેળો બે દિવસ ચાલતો.
- મેળામાં ફિલ્મવાળા આવ્યા હતા.→ મેળામાં બૅન્ડવાળા આવ્યા હતા.
- ગાયના બચ્ચાને બૅન્ડનો અવાજ બહુ ગમી ગયો.→ હાથીના બચ્ચાને બૅન્ડનો અવાજ બહુ ગમી ગયો.
- બાળકો અપ્પુની સૂંઢ ખેંચવા લાગ્યાં.→ બાળકો અપ્પુની પીઠ પર ચડીને સૂંઢ પરથી લપસવા લાગ્યાં.
- હાથીના બચ્ચાને જોઈ બધાં ગુસ્સે થઈ ગયાં.→ હાથીના બચ્ચાને જોઈ બધાં ખુશ થઈ ગયાં.
સૂચના મુજબ રંગ પૂરો.
- Kites: colour the 2 kites with પ yellow
- Balloons: colour the 2 balloons with ડ red
- Stars: colour the 2 stars with ત red
- Tree: colour the 2 circles with ણ blue
Look-alikes: ડ vs ટ, ત vs ક, ણ vs ળ – the distractors are chosen on purpose.
ટપકાં જોડી મૂળાક્ષર પૂર્ણ કરો.
ઇ vs ઈ: short ઇ has a small cap; long ઈ has a tall one reaching up. Say “ઇ – નાની, ઈ – મોટી”.
ઉદાહરણ મુજબ લખો.
- ન → ના, ને, નિ, ની
- મ → મા, મે, મિ, મી
- ગ → ગા, ગે, ગિ, ગી
- જ → જા, જે, જિ, જી
- વ → વા, વે, વિ, વી
- ર → રા, રે, રિ, રી
New matras: િ (short ઇ) is written before the letter but read after it; ી (long ઈ) comes after.
લખો.
- સ → સા, સે, સિ, સી
- દ → દા, દે, દિ, દી
- ક → કા, કે, કિ, કી
- બ → બા, બે, બિ, બી
- અ → આ, એ, ઇ, ઈ
- છ → છા, છે, છિ, છી
Spot the misprint: in the અ row the book prints “બિ, બી” – the correct answers are ઇ, ઈ, just as અ + ા = આ.
લખો.
- પ → પા, પે, પિ, પી
- ડ → ડા, ડે, ડિ, ડી
- ત → તા, તે, તિ, તી
- ણ → ણા, ણે, ણિ, ણી
The last two rows are plain practice of ઇ and ઈ.
ઉદાહરણ મુજબ મૂળાક્ષર ઓળખો અને ⭕ કરો.
- પ: પગ, પાપડ, તરાપ, પરવર (example)
- ડ: ડર, ડમરુ, ડગલો, અડગ
- ણ: મણ, રણ, કણ, ચણ, બાણ
- ઈ: ઈસ, ઈમારત, રજાઈ, લઈશ
- ત: તરત, સતત, વાત, ચાતક, તોરણ
Book note: in the printed example the circle in તરાપ falls on ત – the letter to circle is the પ at the end.
જુઓ અને ઓળખો અને ⭕ કરો.
- પતંગ (kite) → પ
- ડમરુ (damru drum) → ડ
- તપેલી (pot) → ત
- ફેણ (cobra hood) → ણ
- ઇયળ (caterpillar) → ઇ
- ઈસ (cot frame) → ઈ
Game – અક્ષરે અક્ષરે કયો અક્ષર: hang letter cards (પ, ડ, ત, ણ, ઇ, ઈ) on family members. Call out a letter; the child runs and touches the person wearing it.
ચિત્ર જુઓ શબ્દ શોધો અને લખો.
- Hoe / spade (3 boxes) → પાવડો – પા + વ + ડો
- Feet (2 boxes) → પગ – પ + ગ
- Ginger (2 boxes) → આદુ – આ + દુ
Extra letters: each box has a few letters that don’t fit. Let the child say the picture word slowly and pick only the sounds they hear.
કાગળમાંથી હોડી, વિમાન, પંખો, ફરકડી બનાવો અને ચર્ચા કરો. (જોડીકાર્ય)
રમત: ‘કેટલા રે કેટલા’ રમત રમાડો.
શબ્દોનું અનુલેખન કરો.
- પાપડ – papad
- મારા – my, mine
- દાણા – grains
- નેતા – leader
- મેના – myna bird
- રેતી – sand
- સાડી – sari
- વાણી – speech
- પાણી – water
- બકરી – goat
મોટેથી વાંચો અને અનુલેખન કરો.
- ગણતરી કરી.Did the counting.
- કેરી આપે.Gives a mango.
- કીડી આવી.An ant came.
- બીક લાગી.Felt scared.
- બિલાડી ગઈ.The cat went.
Heads-up: કીડી, બીક, બિલાડી use લ and other letters from later units; the child reads them as whole words for now.
મોટેથી વાંચો.
Two “growing” sentences, each gaining one word per line:
- બિલાડી આવી. → મજાની બિલાડી આવી. → મજાની બિલાડી દોડતી આવી.
- ગીત. → ગીતા ગીત ગા. → ગીતા સરસ ગીત ગા.
Reading tip: keep a finger under each word. Once the child reads the long line smoothly, ask them to add one more word of their own.
શિક્ષક શબ્દોનું શ્રુતલેખન કરાવશે.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice. All words use only letters from Units 1–4.
Level 1 – two letters
- પગ
- તપ
- પડ
- મત
- રણ
Level 2 – three or more letters
- પતન
- તરસ
- પવન
- બતક
- સતત
Level 3 – with ા ે િ ી
- પાણી
- રેતી
- દાણા
- પાપડ
- દિવસ
- તીર
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. મેળો ક્યાં ભરાતો હતો?
હાથીજણ ગામના વગડામાં.
2. મેળો કયા તહેવારે ભરાય?
ગોકુળઆઠમે.
3. આ વર્ષે મેળામાં નવું શું હતું?
બૅન્ડવાળા.
4. હાથીનું બચ્ચું મેળામાં કેમ આવ્યું?
બૅન્ડનો અવાજ ગમ્યો એટલે.
5. બાળકોએ બચ્ચાનું શું નામ પાડ્યું?
અપ્પુ.
6. અપ્પુ કેમ પાછું ગયું?
તેની મા તેને શોધવા આવી હતી.
7. ગીતમાં મમ્મી માટે શું લેવાનું છે?
માળા.
8. પ + ી = ?
પી
9. ‘ઈ’ થી શરૂ થતો શબ્દ કહો.
ઈસ, ઈમારત (any one).
10. આ વાંચો: ગીતા સરસ ગીત ગા.
The child reads it aloud.
Frequently asked questions
What is Unit 4 of the Std 1 Gujarati textbook?
Unit 4 (એકમ 4) is ચાલો જોવા જઈએ મેળો, on pages 44 to 58. It has a fair song, the story અપ્પુ પહોંચ્યો મેળે, and teaches પ, ડ, ત, ણ, ઇ, ઈ with the matras િ and ી.
How many exercises are in Std 1 Gujarati Unit 4?
20 numbered exercises plus two conversation (વાતચીત) sections.
Which letters are taught in એકમ 4?
The consonants પ, ડ, ત, ણ and the vowels ઇ, ઈ. Their matras િ (short) and ી (long) are also introduced.
How many times does ‘લેશું’ come in the fair poem?
Seven times, as asked in Exercise 2.
Who is Appu in the Std 1 Gujarati story?
Appu is a baby elephant from the forest who comes to the village fair after hearing the band. The children give him the name અપ્પુ.