ધોરણ 1 ગુજરાતી એકમ 8: નાનકડી ઢીંગલી
Answers to all 20 exercises on pages 118–140, the meaning of the doll poem, the dream story ઢગલો આપીશ મીઠી રેવડી in simple Gujarati, word meanings and a dictation list – everything you need to finish the Std 1 book at home.
- 22exercises solved
- 4 letters + ં
- 22word meanings
- 23pages
Unit 8 at a glance
એકમ 8 closes the Std 1 book. A sweet poem about a little doll who is sulking, a dream story about a red fairy and a heap of revdi, and the last four letters of the year – ઢ, ઠ, શ, થ – plus the anusvar ં.
The second half of the unit is revision: word searches, crosswords-style puzzles and the full matra table for every letter. By the end the child can read and write almost any simple Gujarati word.
What your child learns
- Sings the doll poem and unscrambles its words
- Adds matras to complete sentences
- Retells the dream story in the right order
- Recognises and writes ઢ, ઠ, શ, થ
- Reads and writes words with anusvar (ં)
- Reads the full matra table for every letter learnt
Poem: નાનકડી ઢીંગલી – meaning
A gentle, funny poem by Dr. Ravji Gabani (ડૉ. રવજી ગાબાણી). A child complains that her little doll has gone into a sulk – and nothing will cheer her up:
Act it out: the child plays the sulking doll; you try walks, food and toys – nothing works – until a tickle. Then swap roles. Exercise 1 becomes easy after this.
વાર્તા: ઢગલો આપીશ મીઠી રેવડી – સરળ ભાષામાં
શૈલી પોતાની ઢીંગલી સાથે રમી રહી હતી. અચાનક એને “છમ-છમ” એવો અવાજ સંભળાયો. અવાજની દિશામાં જોયું તો એક સુંદર લાલ પરી દેખાઈ! શૈલીએ બૂમ પાડી, “લાલ પરી, લાલ પરી…”
સરરર… સરરર… કરતી લાલ પરી ઊડતી આવી અને શૈલી પાસે આવીને હાથ લંબાવ્યો. શૈલી તો પરી સાથે રમવા લાગી.
પરીએ નવાં નવાં મીઠાં ગીતો સંભળાવ્યાં. શૈલી પણ પરી સાથે ગીત ગાવા લાગી. પરી શૈલી માટે રેવડી લાવી હતી. શૈલીને રેવડી બહુ ભાવતી!
રેવડી લેવા શૈલી આગળ વધી… પણ ત્યાં તો સવાર થઈ ગઈ હતી! મમ્મીએ શૈલીને જગાડી, “જાગ બેટા! સવાર થઈ!”
શૈલી આંખો ચોળતી ઊઠી. સપનું તૂટી ગયું અને પરી પણ અલોપ થઈ ગઈ. શૈલીએ ધાબળો ઓઢી લીધો અને બોલી, “મમ્મી! મારે રેવડી ખાવી છે!”
શૈલીએ મમ્મીને સપનાની આખી વાત કરી. મમ્મી હસીને બોલી, “તું જાગી જા અને તૈયાર થા. સાંજે હું તને ઢગલો રેવડી ખવડાવીશ!”
બોધ – What the story teaches
Dreams are lovely, but the people who love us make the sweetest things real. સપનાં મીઠાં હોય, પણ મમ્મીનો પ્રેમ તો એથીય મીઠો.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ઢીંગલી | doll | — |
| રિસાઈ ગઈ | got upset, sulked | રુઠી ગઈ |
| મીંચાઈ | closed (eyes) | બંધ થઈ |
| સુકાઈ ગઈ | grew thin | દૂબળી થઈ |
| મોતી | pearl | — |
| મસ્તી | fun, playfulness | મજા |
| અવળું | turned away, opposite | ઊંધું |
| વિનવણી | pleading | વિનંતી |
| ગલીપચી | tickling | — |
| મલકાઈ | smiled | હસી |
| છમ-છમ | jingling sound | — |
| પરી | fairy | — |
| લંબાવી | stretched out | — |
| મધુર | sweet (sound) | મીઠું |
| રેવડી | sesame-jaggery sweet | — |
| ચોળતી | rubbing | — |
| અલોપ | vanished | ગાયબ |
| ધાબળો | blanket | — |
| ઢગલો | heap | — |
| ઠળિયો | seed of a fruit | બી |
| ચબૂતરો | bird-feeding tower | — |
| ઢેલ | peahen | — |
Std 1 Gujarati એકમ 8 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત (ગીત)
Oral questions – aim for full-sentence answers.
- તમને ઢીંગલી ગમે? કેમ?Do you like dolls? Why?
- તમને કેવી ઢીંગલી ગમે?What kind of doll do you like? → e.g. “લાંબા વાળવાળી, પીળા ફ્રૉકવાળી.”
- તમે ઢીંગલી સાથે કઈ કઈ રમત રમો છો?What games do you play with a doll? → ઘર-ઘર, રસોઈ-રસોઈ, નિશાળ-નિશાળ.
- તમે ઢીંગલીને કેવી રીતે તૈયાર કરો છો?How do you get your doll ready? → નવડાવું, કપડાં પહેરાવું, વાળ ઓળું.
- શું ખરેખર ઢીંગલી રિસાય ખરી? શા માટે?Can a doll really sulk? Why? → “ના, એ તો રમકડું છે – આ તો ગમ્મતની વાત છે.”
- તમે ક્યારે ક્યારે રિસાઓ છો? શા માટે?When do you sulk and why?
- તમે રિસાઓ ત્યારે કોણ કોણ મનાવે છે?Who cheers you up when you sulk? → મમ્મી, પપ્પા, દાદી…
ઢીંગલીને લાગુ પડતું હોય તો ‘1’ કરો. ન લાગુ પડતું હોય તો ‘0’ કરો.
- રિસાઈ ગઈ – 1
- ભીંજાઈ ગઈ – 0
- રડી ગઈ – 0
- સુકાઈ ગઈ – 1
- તૈયાર થઈ – 0
- શરમાઈ ગઈ – 0
- મલકાઈ ગઈ – 1
- ફરવા ગઈ – 0
Why: the doll sulks, becomes thin (સુકાઈ) from not eating, and smiles (મલકાઈ) when tickled. She refuses to go out, so “ફરવા ગઈ” is 0.
આડાઅવળા અક્ષરો ક્રમમાં ગોઠવી શબ્દો બનાવો.
- નકા → કાન
- ડીનાકન → નાનકડી
- રવાફ → ફરવા
- ટાઈલૂં → લૂંટાઈ
- તીમો → મોતી
- સાઈરિ → રિસાઈ
- સીતર → તરસી
- ચીલીપગ → ગલીપચી
Hint: every answer is a word from the poem. Keep the poem open and let the child hunt for it.
ગીતને આધારે ખૂટતો અક્ષર મૂકી ખાલી જગ્યા પૂરો.
- ઢીંગ __ → ઢીંગલી (લી)
- __ મવા → જમવા (જ)
- __ મ __ ડાં → રમકડાં (ર, ક)
- મ __ કા __ → મલકાઈ (લ, ઈ)
- અવ __ → અવળું (ળું)
- ધ __ તી → ધરતી (ર)
‘બ’ વિભાગના અક્ષરોને ‘અ’ વિભાગ જેવા બનાવો.
- શૈલી ઢીંગલી રમે.(example)
- હરણ કૂદકો મારે છે.add ૂ, ો, ા, ે, ે
- તારા ઝબૂકે છે.add ા, ા, ૂ, ે, ે
- કાળુ કાગળ લખે છે.add ા, ુ, ા, ે, ે
- ઘુવડ બખોલમાં બેઠું છે.add ુ, ો, ા, ે, ું, ે
How to do it: the letters in column બ are already in place – the child only adds the missing signs. Read the અ sentence aloud first.
શિક્ષક શબ્દ બોલશે તેને કોઠામાંથી શોધી ઉદાહરણ મુજબ કરો અને ફરીથી લખો.
- વિમાન – row 1, across (example)
- સૈનિક – last column, down (rows 4–6)
- ભમરડો – first column, down (rows 3–6)
- ઠળિયો – last column, down (rows 1–3)
- કાકડી – row 2, across (first three boxes)
- ઝભલું – row 4, across (boxes 2–4)
- ગૌરવ – row 3, across (boxes 3–5)
- શરણાઈ – row 6, across (boxes 2–5)
વાતચીત (વાર્તા)
- તમને કેવાં કેવાં સપનાં આવે છે?What dreams do you have? → open answer.
- તમે તમારું સપનું કોને કહો છો?Whom do you tell your dreams to? → e.g. મમ્મીને.
- આ વાર્તાની કઈ વાત તમને ખૂબ ગમી?What did you like most in the story? → e.g. લાલ પરી આવી તે.
- વાર્તામાં શું થયું ત્યારે તમને મજા પડી?Which part was fun? → e.g. પરીએ ગીત ગાયાં ત્યારે.
- પરી કેવી હોય?What does a fairy look like? → સુંદર, પાંખોવાળી, ચમકતી.
- તમને કઈ ગળી ગળી વસ્તુ ખાવી ગમે?What sweet thing do you like? → e.g. રેવડી, લાડુ, જલેબી.
વાર્તામાં ઢ, ઠ, શ, થ આવતા હોય ત્યાં સૂચવ્યા મુજબ નિશાની કરો.
- ઢ ⭕: ઢીંગલી, ઢગલો, ઓઢી
- ઠ △: ઊઠી
- શ ◻: શૈલી, દિશા, આપીશ, ખવડાવીશ
- થ ___: સાથે, થઈ, હાથને, થા
Easy start: શૈલી and ઢીંગલી appear many times – each one gets a mark.
વાર્તાને આધારે જવાબ લખો.
- શૈલી કોની સાથે રમતી હતી?→ ઢીંગલી સાથે.
- શૈલીએ કેવો અવાજ સાંભળ્યો?→ છમ-છમ.
- પરી શૈલી માટે શું લાવી?→ રેવડી.
- શૈલીને કોણે જગાડી?→ મમ્મીએ.
- પરી દેખાવે કેવી હતી?→ સુંદર, લાલ (લાલ પરી).
વાક્યને વાર્તાની ઘટના મુજબ ક્રમમાં ગોઠવી સાચા ક્રમમાં લખો.
- મમ્મીએ શૈલીને જગાડી.→ 3
- શૈલીને છમછમ અવાજ સંભળાયો.→ 1
- શૈલીએ મમ્મીને સપનાની વાત કરી.→ 4
- શૈલી પરી સાથે ગીત ગાવા લાગી.→ 2
- શૈલીને છમછમ અવાજ સંભળાયો.
- શૈલી પરી સાથે ગીત ગાવા લાગી.
- મમ્મીએ શૈલીને જગાડી.
- શૈલીએ મમ્મીને સપનાની વાત કરી.
જોડો અને લખો.
Pages 127–132 show every letter with nine forms – ક, કા, કે, કિ, કી, કૈ, કુ, કૂ, કં. The new rows are:
- ઢ → ઢા, ઢે, ઢિ, ઢી, ઢૈ, ઢુ, ઢૂ, ઢં
- ઠ → ઠા, ઠે, ઠિ, ઠી, ઠૈ, ઠુ, ઠૂ, ઠં
- શ → શા, શે, શિ, શી, શૈ, શુ, શૂ, શં
- થ → થા, થે, થિ, થી, થૈ, થુ, થૂ, થં
ઢ vs ઠ: ઠ is a plain loop; ઢ has an extra curl. Say “ઢ – ઢોલ જેવો ગોળ-ગોળ”.
Anusvar ં: the dot adds a nasal “n/m” sound – ક → કં as in કંકુ, શ → શં as in શંખ.
જોડો.
- ઢ wheel → 5
- ઠ wheel → 5
- શ wheel → 4
- થ wheel → 5
Look-alikes: the ઢ and ઠ wheels mix only these two letters – check each one for the extra curl.
રંગ પૂરો.
ટપકાં જોડી રંગ પૂરો.
ઉદાહરણ મુજબ મૂળાક્ષર ઓળખી ⭕ કરો.
- ઢ: ઢસરડો, ઢમઢમ, અઢળક (example)
- ઠ: ઠરાવ, મઠ, કઠણ
- શ: શતરંજ, શરમ, શણગાર
- થ: નાથ, સંગાથ, થડ
- અં: અંદર, અંગત, અંશ
જોડો અને ઉદાહરણ મુજબ લખો.
- Cot: ખા __ લો → ખાટલો (ટ)
- Swing: હીંચ __ → હીંચકો (કો)
- Bird-feeder tower: ચ __ તરો → ચબૂતરો (બૂ)
- Peahen: __ લ → ઢેલ (ઢે)
- Plough: __ ળ → હળ (હ)
New word: a ચબૂતરો is the tall bird-feeding tower found in old Gujarati towns – a nice thing to look up together.
જોડો અને ઉદાહરણ મુજબ લખો.
- કો + બીજ → કોબીજ (example)
- કો + યલ → કોયલ
- કો + ડિયું → કોડિયું
- કો + થળો → કોથળો
- કો + લસો → કોલસો
ઉદાહરણ મુજબ શાકભાજીનાં નામ શોધીને લખો.
Across: કોબીજ (example), ભીંડા, ટામેટાં, વટાણા, દૂધી, કારેલાં, રતાળુ
Down: કોથમીર, ડુંગળી
Book note: ટામેટાં in row 2 is printed as “ટાં મે ટાં” – the first box should read ટા. Accept it.
શબ્દો વાંચો.
- ઠંડી – cold
- ટાઢ – chill, cold weather
- ઢાંકણ – lid
- કંચન – gold; a name
- ગંગા – the Ganga river
- મંથન – churning
- ખંજરી – tambourine
- ગુંજન – humming
- અંજીર – fig
- બંદૂક – gun
Listen: in each word the dot makes a soft “n” or “m” sound – ગં-ગા, અં-જીર.
ચિત્ર જોઈ શબ્દ લખો. એ શબ્દનો ઉપયોગ કરી વાક્ય બનાવો.
- Plate → થાળીથાળીમાં રોટલી છે.
- Fruit seed → ઠળિયોકેરીનો ઠળિયો મોટો છે.
- Heap of sand → ઢગલોરેતીનો ઢગલો છે.
- Conch → શંખમંદિરમાં શંખ વાગે છે.
- Cap → ટોપીટોપી વાદળી છે.
- Hammer → હથોડીહથોડીથી ખીલી ઠોકાય.
Sentences: any correct sentence using the word is fine. Keep it to 3–4 words for Std 1.
શબ્દો વાંચો.
- ઠળિયો – seed, stone of a fruit
- ઢગલો – heap
- શંખ – conch
- થાળી – plate
- કંકુ – vermilion
- શંકુ – cone
- ઘંટ – bell
- હોઠ – lips
- ઢોલક – small drum
- બંગડી – bangle
લખો.
The year ends with the complete table for ગ, મ, ન, જ, વ, ર and the vowels – every letter with all its forms, now including ો and ૌ: ગ, ગા, ગે, ગિ, ગી, ગૈ, ગુ, ગૂ, ગો, ગૌ, ગં.
Year-end check: ask the child to read one full row aloud without help. Letters they stumble on are the ones to revise over the holidays.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice. These words use every letter from the whole book.
Level 1 – new letters
- થડ
- મઠ
- શરમ
- ઢોલ
- ઠગ
Level 2 – with matras
- થાળી
- ઢગલો
- ઠળિયો
- શૈલી
- હથોડી
- શરણાઈ
Level 3 – with anusvar
- શંખ
- કંકુ
- ઘંટ
- બંગડી
- અંજીર
- ઠંડી
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. શૈલી કોની સાથે રમતી હતી?
ઢીંગલી સાથે.
2. શૈલીએ કયો અવાજ સાંભળ્યો?
છમ-છમ.
3. પરી કયા રંગની હતી?
લાલ.
4. પરી શું લાવી હતી?
રેવડી.
5. શૈલીને કોણે જગાડી?
મમ્મીએ.
6. મમ્મીએ શું વચન આપ્યું?
સાંજે ઢગલો રેવડી ખવડાવશે.
7. ગીતમાં ઢીંગલી છેવટે કેમ મલકાઈ?
ગલીપચી કરી એટલે.
8. ક + ં = ?
કં
9. ‘શ’ થી શરૂ થતા બે શબ્દો કહો.
શંખ, શરમ, શતરંજ, શૈલી (any two).
10. ઢ અને ઠ – ઢગલામાં કયો અક્ષર છે?
ઢ.
Frequently asked questions
What is Unit 8 of the Std 1 Gujarati textbook?
Unit 8 (એકમ 8) is નાનકડી ઢીંગલી, on pages 118 to 140. It has a doll poem by Dr. Ravji Gabani, the dream story ઢગલો આપીશ મીઠી રેવડી, and teaches ઢ, ઠ, શ, થ and the anusvar ં.
How many exercises are in Std 1 Gujarati Unit 8?
20 numbered exercises plus two conversation (વાતચીત) sections, including the full year-end matra table.
Who wrote the poem નાનકડી ઢીંગલી?
The poem is by Dr. Ravji Gabani (ડૉ. રવજી ગાબાણી), as credited in the textbook.
What happens in the story ઢગલો આપીશ મીઠી રેવડી?
Shaili dreams that a red fairy comes to play and brings her revdi. Just as she reaches for it, her mother wakes her up. Shaili tells her the dream, and her mother promises a heap of revdi in the evening.
Which letters are taught in એકમ 8?
The consonants ઢ, ઠ, શ, થ and the anusvar ં – the last new letters of the Std 1 book.