ધોરણ 4 ગુજરાતી કુહૂ એકમ 8: ટામેટાની દડી, રમે દાદાદાદી
Answers to every activity on pages 128–143, the play મારદડી માસ્ટર, the game દાંડીકૂચ explained, Krishna Dave’s tomato poem ઠંડી, joining words (તેથી, કારણ કે, પણ, અથવા), position words, dictation and a quick test.
- 20exercises solved
- 2 poems + 1 play
- 14word meanings
- 16pages
Unit 8 at a glance
એકમ 8 is about games across generations. The kabaddi chant ‘હુતુતુતુ’, a play in which Dada tells his grandchildren how he was the village ‘મારદડી માસ્ટર’ – until one girl hit him with the ball, and she became Dadi! – the new game ‘દાંડીકૂચ’ inspired by Gandhiji’s Salt March, and Krishna Dave’s poem about a tomato shivering in the fridge.
Language work: joining words, position words, choosing players by skills, and world jump records.
What your child learns
- Names and explains traditional games
- Reads a play in parts
- Uses તેથી, કારણ કે, કેમ કે, પણ, અથવા
- Uses position words correctly
- Chooses team members with reasons
- Enjoys a poem from an object’s point of view
Poem: હુતુતુતુ – meaning
A kabaddi-style play song:
Breath game: who can say હુતુતુતુ longest in one breath?
વાર્તા: મારદડી માસ્ટર – સરળ ભાષામાં
પલક અને રુદ્ર ટીવી પર ક્રિકેટ મૅચ જોઈને ખુશ છે, “આ મૅચમાં તો આપણે જીતી જવાનાં!” દાદા પૂછે, “તમે બેઉ જણ વળી રમવા ક્યારે ગયેલાં?” રુદ્ર કહે, “ટીમમાં તમેય નહોતા ને અમે પણ – આ તો આપણા દેશની ટીમ જીતી!”
દાદા હસ્યા, “તમે તો ટીવી ને મોબાઇલમાં જ ગેઇમ જોયા કરો છો. અમે તો કેટલીય રમતો રમતાં – પકડદાવ, મારદડી, ગિલ્લીદંડા, આંબલીપીપળી…” દાદી બોલ્યાં, “બહુ મજા આવે છોકરાઓ, આપણી આ બધી દેશી રમતો રમવાની.”
દાદા કહે, “મારદડીની રમતમાં હું એક્કો હતો. મને કદી દડો વાગ્યો નથી, અને હું દડો મારું તો નિશાન ચૂકું નહીં. તેથી મારું નામ જ પડ્યું હતું – મારદડી માસ્ટર!” અને દાદાએ મૂછ પર હાથ ફેરવ્યો.
દાદાએ ધીમેથી ઉમેર્યું, “…એક વાર બહારગામની એક છોકરી આપણા ગામમાં લગ્નપ્રસંગે આવેલી. એણે મારેલો દડો મને વાગેલો. એ જબરી તાકોડી હતી!” પલક બોલી, “તો તો એ છોકરી માસ્ટર ગણાય, તમે નહીં!”
“કોણ હતી એ છોકરી, દાદુ?” દાદાએ દાદી સામે જોઈ કહ્યું, “આ બેઠી!” બધાં ખડખડાટ હસી પડ્યાં. “ત્યારથી એ મારી જીવનભરની સાથીદાર છે – તમારી દાદી!”
બોધ – What the story teaches
Outdoor games build skill and friendship – and grandparents are treasure chests of stories. દેશી રમતોમાં મજા પણ છે અને આવડત પણ.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ભેરુ | friend | સાથી |
| ધમાલમસ્તી | rough play | — |
| એક્કો | ace, champion | — |
| તાકોડી | sure-aim person | — |
| નિશાન | aim, target | — |
| સાથીદાર | partner | — |
| જીવનભર | for life | — |
| પેટપૂજા | a meal (jokingly) | ભોજન |
| ઘરકૂકડી | homebody | — |
| ચસકો | craze | — |
| ચપળતા | agility | — |
| નિર્ણયશક્તિ | decision-making | — |
| બંડી | vest, sweater | — |
| હૂંફ | warmth | ગરમાવો |
Std 4 Gujarati Kuhu એકમ 8 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
મજા કરીએ? ગીતડું ગાઈએ! : હુતુતુતુ
Kabaddi breath: sing ‘હુતુતુતુ’ in one breath – that’s how raiders do it.
ઉપરનાં ચિત્ર જોઈને રમત ઓળખો
ચહેરા પર જુદા જુદા ભાવ લાવીને ફોટો (સેલ્ફી) પાડવાનો અભિનય કરો
સંવાદ : મારદડી માસ્ટર
વાતચીત
- આ સંવાદમાં સૌથી વધુ નવાઈ ક્યારે લાગી?→ જ્યારે ખબર પડી કે દાદીએ દાદાને દડો માર્યો હતો!
- તમે ઘરમાં કે મેદાનમાં કઈ કઈ રમતો રમો છો?→ open answer.
- તમને સૌથી વધુ કઈ રમત ગમે છે? શા માટે?→ open answer.
- તમે કોઈ નવી રમત બનાવી છે? કઈ?→ open answer.
મને ઓળખો – કોણ બોલ્યું?
- તું મોટો થઈશ એટલે તારે પણ મારા જેવી મૂછ આવશે.→ દાદા (example)
- હું નાનો હતો ત્યારે મારદડી રમવામાં એક્કો હતો.→ દાદા
- હું તો બીજા ગામમાં જાઉં તોય મારદડી રમવા માંડું.→ દાદા
- મને તમારા કરતાં પણ વધુ સારી રીતે મારદડી રમતાં આવડતું હતું.→ દાદી
- ભાઈ તો આખો દિવસ મોબાઇલ પર રમે છે, હું તો સાંજે જ મોબાઇલ રમું છું.→ પલક
- તારા પપ્પા નાના હતા ત્યારે હું રોજ એમને મેદાનમાં લઈ જતો.→ દાદા
- તમે ત્રણેય જણ અત્યારે થોડી પેટપૂજા કરી લો, પલકના પપ્પા આવે ત્યારે રમવાની વાતો કરજો.→ દાદી
આપેલો શબ્દ યોગ્ય રીતે વપરાયો હોય ત્યાં ✓ કરો
- તાકોડી → વાહ! એક જ પથ્થર ફેંક્યો ને કેરી પાડી દીધી, તું તો સરસ તાકોડી છે ને! ✓
- જીવનભર → આજની મૅચ મને જીવનભર યાદ રહેશે. ✓
- ઘરકૂકડી → ઘરકૂકડીની જેમ આખો દિવસ ઘરમાં ભરાઈ રહેવાતું હશે! ✓
- ચસકો → મને તો ગળ્યું ખાવાનો એવો ચસકો કે… ✓ / એને ક્રિકેટનો ભારે ચસકો… ✓
- માસ્ટર → સુરેશભાઈ તો કબડ્ડીના માસ્ટર છે, એટલે એમની ટીમ જ જીતશે. ✓
મિત્રો સાથે ચર્ચા કરો, જવાબ લખો (ત્રણના જૂથમાં)
- મારદડી માસ્ટર સંવાદમાં કેટલા સભ્યો જોડાયેલા છે? કોણ કોણ?→ ચાર – દાદા, દાદી, પલક અને રુદ્ર.
- ભાઈબહેનમાં કોણ નાનું અને કોણ મોટું હશે? કેમ ખબર પડી?→ open answer – look for clues in what they say.
- મારદડી રમતમાં વિજેતા કોણ કહેવાય?→ જેને દડો ન વાગે અને જે બીજાને મારી શકે તે.
- ‘દાદાને મારદડી રમતમાં ક્યારેય દડો વાગ્યો નહિ હોય.’ – સાચું કે ખોટું?→ ખોટું – એકવાર દાદીએ દડો માર્યો હતો!
- ઘરની બહાર મેદાનમાં રમવી પડે એવી રમતોનાં નામ?→ પકડદાવ, મારદડી, ગિલ્લીદંડા, આંબલીપીપળી, ક્રિકેટ, ફૂટબૉલ.
લીટી કરેલા શબ્દો શાના વિશેના છે? કહો
- મેદાનના પાટાની અંદર / બહાર → અંદર – within; બહાર – outside
- ધાબા ઉપર → ઉપર – on top
- કોથળાની વચ્ચે → વચ્ચે – between
- દોડીને બધાંથી આગળ → આગળ – ahead
- બધાંથી પાછળ → પાછળ – behind
- પાઠ્યપુસ્તકની નીચે → નીચે – below
- ઘરની બહાર / વર્ગખંડની અંદર / જિલ્લા બહાર → બહાર, અંદર
તમને રમવાની મજા પડે એવી એક રમત વિશે જાણો અને રમો : દાંડીકૂચ
નીચેના કોઠામાં… દાંડીકૂચ સૌથી સારી કોણ રમી શકે? તમે કૅપ્ટન છો
‘તેથી’, ‘કારણ કે’, ‘કેમ કે’ – વાક્યો જોડી એક વાક્ય બનાવો
- બંધ રહેતા કબાટમાંથી વાસ આવે છે તેથી તેમાં ફિનાઇલની ગોળી મૂકવી જોઈએ.
- મને ઘણી બધી વાર્તાઓ આવડે છે કારણ કે મારા પપ્પા રોજ મને વાર્તાઓ કહે છે.
- બધો કપાસ બગડી ગયો કેમ કે છોડ પર ઇયળો પડી ગઈ હતી.
- કાચબાએ તેનાં અંગો ઢાલમાં લઈ લીધાં કારણ કે એને કંઈક અવાજ સંભળાયો.
- મોટાભાગે ડાંગરનો પાક ચોમાસામાં થાય છે કારણ કે ડાંગરને વધુ પાણીની જરૂર પડે છે.
પદ્માસનમાં બેસો… શબ્દોને ગોઠવી વાક્ય બનાવો
- આપણા રાષ્ટ્રધ્વજમાં ત્રણ રંગો છે તેથી તેને ત્રિરંગો કહેવામાં આવે છે.
- શબાનાના પગે પાટો બાંધ્યો કારણ કે રમતાં રમતાં તેને ઈજા થઈ.
- શાહિદને ચશ્માના નંબર વધુ છે તેથી શિક્ષક તેને વર્ગમાં આગળ બેસાડે છે.
- ડેવિડ આજે પેન્સિલથી લખે છે કારણ કે તે પેન ઘરે ભૂલી ગયો.
Example: દૂધ પૌષ્ટિક આહાર છે કેમ કે તે પીવાથી હાડકાં મજબૂત બને છે.
યોગ્ય શબ્દ મૂકી ખાલી જગ્યા પૂરો (કેમ કે, પણ, તેથી, પરંતુ, અથવા)
- દાદા ગુસ્સે થાય, પણ કદી મારે નહીં.
- રુદ્ર તો ઠીક, પલકને પણ દાદીની આ વાતની ખબર નહોતી.
- આજે મારે વહેલા ઘરે જવું પડશે, કેમ કે અમારે બહારગામ જવાનું છે.
- હું અથવા મારી બહેન, કોઈક તો રોજ એકાદ તોફાન કરીએ જ.
- પવન જોરદાર છે, તેથી પતંગ ચગાવવાની મજા પડશે.
- મારે તો રમવું જ હતું, પરંતુ બાપુજીએ પરાણે ભણવા બેસાડ્યો.
- હવે વધારે વાંચવું પડશે, કેમ કે પરીક્ષા નજીક આવી રહી છે.
- સાંજે હું મેદાનમાં હોઉં, અથવા નદીકિનારે ફરતો હોઉં.
- આજે વાર્તા સાંભળવાની ખૂબ મજા આવતી હતી, તેથી ઘંટ વાગ્યા પછી પણ કોઈ ઊભું ન થયું.
- મારે પણ દાદીની જેમ રમતમાં એક્કો બનવું છે.
અ, બ, ક નો ઉપયોગ કરી વાક્યો બનાવી ઝડપથી બોલો
- મને રમવાનું ગમે છે એટલે હું ક્રિકેટ રમીશ.
- મારે તો કબડ્ડી રમવી છે પરંતુ મને કોઈ રમાડતું નથી.
- લખવાનો કંટાળો આવે છે તેથી હવે રમવા જઈશ.
- એ ભલે મોટા હોય પણ મારા જેવું રમી ન શકે.
- તું જીત્યો નથી કેમ કે હું તારાથી પહેલાં આવી ગયો હતો.
બે મિનિટ વજ્રાસનમાં બેસો. વાંચો
કવિતા : ઠંડી (Krishna Dave)
જવાબ તો તમને આવડશે જ / કવિતાના શબ્દોથી ખાલી જગ્યા
- ટમેટાએ બંડી કેમ માગી?→ ફ્રીઝમાં ખૂબ ઠંડી લાગતી હતી.
- ટમેટાને ઠંડી લાગી ત્યારે તેને શું યાદ આવ્યું?→ ડાળ પર રમતાં હતાં અને સવારનો મીઠો તડકો.
- ટમેટું શું જોઈને ખુશ થઈ ગયું?→ બારીમાંથી સૂરજ જોઈને.
- ટમેટાને ફ્રીઝમાં કોની યાદ આવે છે?→ ખેતરની, સવારના તડકાની.
- ટમેટાએ કોની પાસે મદદ માગી?→ દૂધીમાસી પાસે.
- ટમેટું સૂર્યપ્રકાશ/તડકો શા માટે ઇચ્છે?→ હૂંફ માટે – ઠંડી દૂર કરવા.
લીટી કરેલા શબ્દ જેવા પ્રાસવાળો શબ્દ વિચારી કાવ્યપંક્તિ બનાવો / ગણિત પણ સમજીએ
લગભગ સરખા / હસવું છે? તો વાંચો અને ભજવો / શબ્દ બૅન્ક
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – games
- કબડ્ડી
- ખો-ખો
- મારદડી
- ગિલ્લીદંડા
- દાંડીકૂચ
Level 2 – joining words
- તેથી
- કારણ કે
- કેમ કે
- પણ
- અથવા
Level 3 – sentences
- દાદા મારદડી માસ્ટર હતા.
- પવન જોરદાર છે તેથી પતંગ ચગશે.
- ટમેટાને ફ્રીઝમાં ઠંડી લાગી.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. મારદડી માસ્ટર કોણ?
દાદા.
2. દાદાને દડો કોણે માર્યો હતો?
દાદીએ (ત્યારે બહારગામની છોકરી).
3. પલક અને રુદ્ર શું જોતાં હતાં?
ટીવી પર ક્રિકેટ મૅચ.
4. દાંડીકૂચમાં ગાંધી ટીમ ક્યાં પહોંચવાનું?
મીઠાની ઢગલી સુધી.
5. ટમેટાએ બંડી કોની પાસે માગી?
દૂધીમાસી પાસે.
6. ‘ઠંડી’ કવિતાના કવિ?
કૃષ્ણ દવે.
7. ‘પવન જોરદાર છે, ___ પતંગ ચગાવવાની મજા પડશે.’
તેથી.
8. ખાટલા ___ બે વડીલો બેઠા છે (ઉપર/નીચે).
ઉપર.
9. તાકોડી એટલે?
નિશાન ન ચૂકનાર.
10. લાંબા કૂદકાનો વિશ્વ રેકૉર્ડ કોનો?
માઇક પોવેલ (8.95 મી).
Frequently asked questions
What is Unit 8 of Std 4 Gujarati Kuhu?
Unit 8 (એકમ 8) is ટામેટાની દડી, રમે દાદાદાદી, on pages 128 to 143. It has the song હુતુતુતુ, the play મારદડી માસ્ટર, the game દાંડીકૂચ and Krishna Dave’s poem ઠંડી.
Who is the ‘મારદડી માસ્ટર’?
Dada – he was never hit by the ball, except once by a girl from another village… who became Dadi!
How is દાંડીકૂચ played?
Two teams: the ‘Angrej’ team guards lines on the field, and the ‘Gandhi’ team tries to reach the salt heap without being touched – inspired by Gandhiji’s Salt March.
What joining words does Unit 8 practise?
તેથી, કારણ કે, કેમ કે, પણ, પરંતુ, અથવા and એટલે.
What happens in the poem ઠંડી?
A tomato shivers in the fridge, misses the warm sunshine on its vine, and is overjoyed when it jumps out and sees the sun through the window.