ધોરણ 5 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) કુક્કુટ એકમ 2: તમારો મત આપો
Answers to the activities on pages 16–31, Gijubhai Badheka’s story પંખીની પહેલી મહાસભા in Gujarati, the long-nose song explained, birds, meetings and voting, meanings, dictation and a quick test.
- 13exercises solved
- 1 song + 1 story
- 15word meanings
- 16pages
Unit 2 at a glance
એકમ 2 teaches how a meeting works – through birds! In Gijubhai Badheka’s classic ‘પંખીની પહેલી મહાસભા’, the crow proposes Garuda as president, the parrot proposes the ostrich as vice-president, the pigeon asks for the hawk to protect birds from hunters, the crow complains about the cuckoo, the myna praises the saras cranes’ love, and the owl becomes night watchman. A funny long-nose song opens the unit.
What your child learns
- Explains proposals, support and votes
- Identifies birds from clues
- Marks true/false with reasons
- Uses words like ભીડ, યોગ્ય, તક, ગુણ
- Writes about a bird in first person
- Compares a story with real life
Poem: વાત કહું બૈ! વાત કહું – meaning
A funny song by Mohanlal Sh. Patel (મોહનલાલ શં. પટેલ):
Act it: one child is the long nose, others are the birds – until the sneeze!
વાર્તા: પંખીની પહેલી મહાસભા – સરળ ભાષામાં
ઝાડ અને ટેકરાઓ પાછળથી સૂરજ દેખાયો. પક્ષીઓ સૂરજદેવનાં દર્શન કરી મહાસભાના સ્થાનમાં આવ્યાં. બરાબરની ભીડ જામી હતી, પણ શાંતિ અને વ્યવસ્થા વખાણવા લાયક હતાં.
કાકાકૌઆએ કહ્યું, “પ્રમુખ માટે સૌથી યોગ્ય ગરુડરાજ છે – વિષ્ણુ ભગવાનનું વાહન.” ટકાએ ટેકો આપ્યો. પોપટે ઉપપ્રમુખ તરીકે શાહમૃગનું નામ મૂક્યું – ‘એમનું સુંદર રૂપ જોઈ આપ ખુશ થયા જ હશો; એમનાં ઈંડાં પણ પ્રખ્યાત.’
કબૂતરે કહ્યું, “આપણને એક બાહોશ નિશાનબાજની જરૂર છે. બાજ શિકારીને બદલે હવેથી આપણને બચાવશે.” કાગડાએ કહ્યું, “અમે ગંદકી સાફ કરીએ છીએ; કામ એક દિવસ બંધ રાખીએ તો માનવજાત માંદી પડે. પણ કોયલડીઓ અમારા માળામાં ઈંડાં મૂકી અમને હેરાન કરે છે – ઠરાવ થવો જોઈએ.”
કાબરે સારસ-સારસીના પ્રેમની વાત કરી, “બેમાંથી એક મરી જાય તો બીજું ઝૂરીઝૂરીને મરી જાય. એવો પ્રેમ તો માણસોમાંય જોવા નથી મળતો.” બધાં પક્ષીઓએ કાબરબાઈને આનંદથી વધાવી લીધાં.
છેવટે ઠરાવમાં ઘુવડને રાતનો ચોકીદાર નીમવામાં આવ્યો. સૌ ખુશ થયાં – અને મહાસભાનું કામ પૂરું થયું.
બોધ – What the story teaches
In a good meeting everyone speaks, listens and decides together. સાથે બેસીને નક્કી કરીએ એ જ સાચી સભા.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| મત | vote, opinion | — |
| મહાસભા | great assembly | — |
| પ્રમુખ | president | — |
| ઉપપ્રમુખ | vice-president | — |
| દરખાસ્ત | proposal, motion | — |
| ટેકો | support | — |
| ઠરાવ | resolution | — |
| નિશાનબાજ | marksman | — |
| બાહોશ | skilled, brave | — |
| ગંદવાડ | filth | — |
| ઝૂરવું | to pine | — |
| ભીડ | crowd | ગિરદી |
| યોગ્ય | suitable | લાયક |
| તક | chance | મોકો |
| રહેઠાણ | home | — |
Std 5 Gujarati Second Language Kukkut એકમ 2 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : વાત કહું બૈ! વાત કહું (Mohanlal Sh. Patel)
Photos: the page shows hen, peacock, pigeon, crow, egret, parrot, vulture and owl – write each name in the box.
કોણ કોની નકલ કરે છે?
વાર્તા સાંભળો – વાંચો : પંખીની પહેલી મહાસભા (Gijubhai Badheka)
વાતચીત
- વાર્તામાં તમને સૌથી વધુ મજા ક્યારે આવી?→ open answer.
- આ મહાસભામાં તમને જવા મળે તો તમે શું કહો?→ open answer.
- મોર જો પોતાની રજૂઆત કરે તો તે શું કહી શકે?→ ‘અમે રાષ્ટ્રીય પક્ષી છીએ – અમને સન્માન આપો.’
- પક્ષીઓને મદદરૂપ થવા તમે શું શું કરો છો?→ પાણીનું કૂંડું, ચણ, માળા માટે જગ્યા.
- તમારા વર્ગની સભા ભરાય તો પ્રમુખ કોને બનાવશો? કેમ?→ open answer.
- અવાજ કરો : મોરની જેમ, કોયલની જેમ, કાગડાની જેમ.→ act it.
મને ઓળખો. જોડીમાં કામ કરો.
- ઘણા જૂના સમયથી અમારી પેઢીઓનું નામ પ્રસિદ્ધ છે. → ગરુડ (example)
- ભગવાન અમારા પર સવારી કરે છે, તેથી લોકો અમારો આદર કરે છે. → ગરુડ (વિષ્ણુનું વાહન)
- અમે આમ તો આફ્રિકાના, પણ ભારતમાંય અમારી વસ્તી ખરી. → શાહમૃગ
- અમે શિકાર કરવામાં હોશિયાર છીએ. → બાજ
- ખાવાપીવાથી થતો ગંદવાડ હટાવવા માટે અમે સતત કામ કરીએ છીએ. → કાગડો
- અમે અમારાં ઈંડાં કોઈ બીજા પક્ષીના માળામાં મૂકી આવીએ છીએ. → કોયલ
- અમે હંમેશાં જોડે જ હોઈએ. → સારસ
સાચું હોય તો ‘હાજી રે હાજી’ અને ખોટું હોય તો ‘નાજી રે નાજી’
- મહાસભાની શાંતિ અને વ્યવસ્થા ખૂબ સરસ હતાં. – હાજી રે હાજી
- મહાસભામાં સૌથી પહેલું કામ ઉપપ્રમુખ નક્કી કરવાનું થાય છે. – નાજી રે નાજી – પહેલાં પ્રમુખ
- શાહમૃગને આવડત અને ગુણને કારણે ઉપપ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યું. – નાજી રે નાજી – સુંદર દેખાવ અને પ્રસિદ્ધિને કારણે
- નિશાનબાજ બનવા માટે ગીધ, બાજ અને કાગડો સ્પર્ધામાં ઊતર્યાં. – નાજી રે નાજી – બાજની જ દરખાસ્ત થઈ
- પોતાના સમૂહની વાત કાગડીઓએ રજૂ કરી. – હાજી રે હાજી
- કબૂતરની રજૂઆતનો સૌએ અસ્વીકાર કર્યો. – નાજી રે નાજી – સ્વીકાર કર્યો
- કાગડાની કાબર વિશેની ફરિયાદનો ઉકેલ લાવવા ચર્ચા કરવામાં આવી. – નાજી રે નાજી – કોયલ વિશેની ફરિયાદ
- મહાસભામાં ફક્ત એક જ કામ થયું – ઘુવડને ચોકીદાર બનાવવાનું. – નાજી રે નાજી – ઘણાં કામ થયાં
- સારસ-સારસી જેવો પ્રેમ માણસોમાં પણ હોતો નથી એ વાત બધાં પક્ષીઓને ગમી. – હાજી રે હાજી
આપેલા શબ્દ માટેનાં વાક્યો વાંચો. મૂળ શબ્દનો ઉપયોગ કરી નવું વાક્ય (જોડીમાં)
- ભીડ – ગિરદી → દિવાળીમાં બજારમાં ભારે ભીડ હતી.
- યોગ્ય – લાયક → વર્ગમાં મોનિટર તરીકે મીના યોગ્ય છે.
- તક – મોકો, અવસર → મને ગીત ગાવાની તક મળી.
- રહેઠાણ – રહેવાનું સ્થાન, મકાન → સિંહનું રહેઠાણ ગીરનું જંગલ છે.
- ગુણ – સારું લક્ષણ → સાચું બોલવું એ સારો ગુણ છે.
સાચા અર્થવાળા વાક્ય સામે ✓
- કબૂતરે નિશાનબાજના પદ માટે બાજનું નામ કહ્યું કારણ કે…→ (બ) બાજ શિકારીને મદદ ન કરે તો પોતે અને બીજાં પક્ષી બચી જાય.
- કાગડાના ભાષણથી મહાસભા પર શી અસર થઈ?→ (અ) બધાં પક્ષીઓએ કાગડાની મહેનતનાં વખાણ કર્યાં.
- કાગડાને કયો ઠરાવ થવાની જરૂર જણાઈ?→ (અ) કોયલડીઓ કાગડીઓને હેરાન કરે નહિ તે માટે મહાસભા કોઈ પગલાં લે.
- કાબરે સારસ-સારસીના પ્રેમનાં વખાણ કર્યાં કારણ કે…→ (બ) પક્ષીઓમાં પ્રેમભાવ વધે.
નીચેનાં વાક્યો જેવો જ અર્થ નીકળે તેવાં વાક્યો વાર્તામાંથી શોધો
- સભાપતિ તરીકે વિષ્ણુ ભગવાનના વાહન એવા પક્ષીની પસંદગી કરવી યોગ્ય રહેશે. → પ્રમુખ માટે સૌથી યોગ્ય ગરુડરાજ લાગે છે. (example)
- કાકાકૌઆ જે માને છે તે હું પણ માનું છું. → ભાઈ કાકાકૌઆના મતને હું ટેકો આપું છું.
- શાહમૃગનો સુંદર દેખાવ તમને આનંદ આપતો જ હશે. → એમનું સુંદર રૂપ જોઈ આપ ખરેખર ખુશ થયા જ હશો.
- પક્ષીજૂથ પાસે કોઈ બરાબર નિશાન તાકનાર હોય તો સારું. → ખરેખર આપણને એક બાહોશ નિશાનબાજની જરૂર છે.
- અમે કામ ન કરીએ તો માણસો બીમાર થઈ મૃત્યુ પામે. → અમે કામ એક જ દિવસ બંધ રાખીએ તો માનવજાત માંદી પડી મરી જાય.
- તેઓ એકબીજા વિના જીવી જ ન શકે. → બેમાંથી એક મરી જાય તો બીજું ઝૂરીઝૂરીને મરી જાય છે.
જૂથમાં બેસો. ઉદાહરણ મુજબ પક્ષીઓ વિશે ટૂંકમાં લખો
બે-ત્રણ વાક્યમાં જવાબ લખો
- બધાં પક્ષીઓ શા માટે એકઠાં થયાં હતાં?→ પોતાની પહેલી મહાસભા ભરવા અને પોતાના પ્રશ્નો ચર્ચવા.
- ઉપપ્રમુખ તરીકે કોની પસંદગી થઈ? શા માટે?→ શાહમૃગની – સુંદર દેખાવ, ઈંડાં પ્રખ્યાત, મોટું પક્ષી.
- શિકારીઓ બાજને શા માટે પાળે છે?→ બીજાં પક્ષીઓનો શિકાર કરાવવા.
- માણસજાતને કાગડાઓ શી રીતે ઉપયોગી છે?→ ગંદકી સાફ કરે છે.
- માણસોએ સારસ પક્ષીઓ પાસેથી શું શીખવા જેવું છે?→ સાચો પ્રેમ અને વફાદારી.
- ઘુવડને રાતના ચોકીદાર તરીકે કેમ નીમ્યું હશે?→ ઘુવડ રાત્રે જોઈ શકે છે.
પક્ષીઓએ કરેલી રજૂઆત વિશે બે-ત્રણ વાક્યો
- કબૂતરે કહ્યું કે… → પક્ષીઓ માટે એક બાહોશ નિશાનબાજની જરૂર છે; બાજ શિકારીઓને બદલે પક્ષીઓને બચાવશે.
- કાગડો → અમે ગંદકી સાફ કરીએ છીએ; કોયલડીઓ અમારા માળામાં ઈંડાં મૂકી અમને હેરાન કરે છે – ઠરાવ થવો જોઈએ.
- કાબર → સારસ-સારસી જેવો પ્રેમ સૌ પક્ષીઓમાં વિકસાવવો જોઈએ.
ફકરો વાંચો : સોસાયટીની સભા – પાત્રોને સરખાવો
- પ્રમુખ → મંગલેશભાઈ – ગરુડરાજ (example)
- ઉપપ્રમુખ → સંતોષભાઈ (દેખાવ સારો) – શાહમૃગ
- સ્વચ્છતાની જવાબદારી → સુરભિબહેન – કાગડો
- રાતના ચોકીદાર / ચાવીની જવાબદારી → સુબોધભાઈ – ઘુવડ
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – birds
- ગરુડ
- શાહમૃગ
- કબૂતર
- કાગડો
- ઘુવડ
Level 2 – meeting words
- સભા
- પ્રમુખ
- દરખાસ્ત
- ઠરાવ
- મત
Level 3 – sentences
- પ્રમુખ માટે ગરુડરાજ યોગ્ય છે.
- ઘુવડ રાતનો ચોકીદાર બન્યો.
- સારસ-સારસી હંમેશાં સાથે રહે.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. વાર્તાના લેખક?
ગિજુભાઈ બધેકા.
2. પ્રમુખ કોણ બન્યું?
ગરુડ.
3. ઉપપ્રમુખ કોણ?
શાહમૃગ.
4. નિશાનબાજ માટે કોનું નામ?
બાજ.
5. કાગડાની ફરિયાદ કોના વિશે?
કોયલ.
6. રાતનો ચોકીદાર?
ઘુવડ.
7. ‘વાત કહું બૈ!’ના કવિ?
મોહનલાલ શં. પટેલ.
8. કોણ બીજાના માળામાં ઈંડાં મૂકે?
કોયલ.
9. તક એટલે?
મોકો, અવસર.
10. ગિરદી એટલે?
ભીડ.
Frequently asked questions
What is Unit 2 of Std 5 Gujarati Second Language (Kukkut)?
Unit 2 (એકમ 2) is તમારો મત આપો, on pages 16 to 31. It has Mohanlal Sh. Patel’s long-nose song and Gijubhai Badheka’s story પંખીની પહેલી મહાસભા.
What happens at the birds’ assembly?
Garuda becomes president, the ostrich vice-president, the hawk is proposed as protector, the crow complains about the cuckoo, the myna praises the saras cranes and the owl becomes night watchman.
Why does the crow complain about the cuckoo?
Cuckoos lay their eggs in crows’ nests and leave the crows to raise their chicks.
What does this unit teach about meetings?
Proposals (દરખાસ્ત), support (ટેકો), resolutions (ઠરાવ) and voting (મત).
How is the bird assembly compared with real life?
A housing-society meeting paragraph matches each office-bearer to a bird – president to Garuda, cleanliness to the crow, night keys to the owl.