ધોરણ 5 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) કુક્કુટ એકમ 4: આપણી પૃથ્વી તો બચાવો, મારા લાડુ ને પણ
Answers to the activities on pages 48–62, the folk tale લાડુની જાત્રાનું છેલ્લું સ્ટેશન in Gujarati, the elephant song explained, letter riddles, pronouns, reactions, dictation and a quick test.
- 11exercises solved
- 1 song + 1 folk tale
- 14word meanings
- 15pages
Unit 4 at a glance
એકમ 4 is great fun. A song calls the elephant a ‘walking mountain’; and the folk tale ‘લાડુની જાત્રાનું છેલ્લું સ્ટેશન’ follows a proud laddu who leaps out of the bowl to go on pilgrimage, slaps Laliyo the dog and kicks the tiger – but falls for fat Motuji’s flattery at the river ghat and marches straight into his mouth. ‘હોઇયાં!’ That was the laddu’s last station.
What your child learns
- Retells a folk tale in order
- Understands flattery and pride
- Identifies pronouns’ referents
- Solves letter riddles
- Reacts with exclamations
- Draws a cartoon from a description
Poem: ઓ જાડાપાડા હાથીડા! – meaning
A funny elephant song:
Draw it: a cartoon elephant wearing tailor-made clothes!
વાર્તા: લાડુની જાત્રાનું છેલ્લું સ્ટેશન – સરળ ભાષામાં
અમારા ગામમાં એક ભોપુદાદા હતા. એ ગોકુળમથુરાની જાત્રા કરી આવ્યા. જાત્રાની ખુશાલીમાં દાદાનાં વહુએ લાડવા કર્યા. ખાસ્સી કથરોટ ભરાઈ. સૌ કહે, “વાહ, ભોપુદાદા! તમે ખરી જાત્રા કરી આવ્યા!” એક લાડવો કહે, “હુંયે જાત્રા કરવા જાઉં અને ‘વાહવાહ’ લઉં!” – ને કૂદીને દડબડ દડબડ દોડ્યો.
ચોકમાં લાલિયા કૂતરાની ચોકી હતી. “એ…ઈ, ક્યાં જાય છે? તને જોઈને મને ભૂખ લાગી!” લાડુનો મિજાજ ગયો, “જાણે છે હું કોણ છું? મારું નામ લાડુ, તારા મોં પર ઝાડુ!” અને એવો લાફો માર્યો કે લાલિયો ધૂળભેગો થઈ ગયો.
આગળ વન આવ્યું. વાઘે કહ્યું, “હું આ વનનો રાજા છું. પરવાના વગર કોઈને જાત્રાએ જવા દેતો નથી!” લાડુએ કહ્યું, “મારું નામ લાડુ…” અને એવી લાત લગાવી કે વાઘનું મોં ફરી ગયું.
નદીના સુંદર ઘાટ પર મોટુજી નાહી-ધોઈ પૂજા કરતા હતા. રસબસ લાડુને જોઈ ખુશ થઈ ગયા, “પધારો, લાડુ મહારાજ, પધારો! આ આસન પર બિરાજો!” લાડુને થયું, ‘આ માણસ કદરદાન છે.’ તે રુઆબથી સામે બેઠો. મોટુજીની ફાંદ ઊંચીનીચી થતી જોઈ લાડુએ પૂછ્યું, “મહારાજ, આ કોઠી શાની છે?”
“એ તો તિજોરી છે – ભલભલા જાત્રાળુ એમાં જઈને રહે છે.” “તો હું પણ જોઉં!” “આ રહ્યું તિજોરીનું બારણું,” કહી મોટુજીએ ગુફા જેવું મોં ઉઘાડ્યું – અને લાડુ કૂદીને અંદર! મોટુજીએ ફાંદ પર હાથ ફેરવ્યો, “હોઇયાં…” લાડુની જાત્રાનું એ છેલ્લું સ્ટેશન!
બોધ – What the story teaches
Beware of sweet flattery – pride can lead us straight into trouble. વખાણના મીઠા બોલમાં ભોળવાઈએ નહિ.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| જાત્રા | pilgrimage | યાત્રા |
| ખુશાલી | joy, celebration | — |
| કથરોટ | wide flat bowl | — |
| વાહવાહ | praise | — |
| મિજાજ | temper | — |
| પરવાનો | permit | — |
| ઘાટ | riverside steps | — |
| કદરદાન | one who appreciates | — |
| રુઆબ | air of importance | — |
| ફાંદ | pot-belly | — |
| તિજોરી | safe | — |
| ધૂળભેગો | knocked into the dust | — |
| રસબસ | dripping with ghee | — |
| કોઠી | big grain jar | — |
Std 5 Gujarati Second Language Kukkut એકમ 4 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : ઓ જાડાપાડા હાથીડા!
હાથીનું કાર્ટૂન ચિત્ર દોરી રંગ પૂરો
વાર્તા સાંભળો અને વાંચો : લાડુની જાત્રાનું છેલ્લું સ્ટેશન
વાતચીત
- તમને વાર્તામાં સૌથી વધુ મજા ક્યારે આવી?→ open answer.
- લાડુએ શું કર્યું જે તમને જરા પણ ન ગમ્યું?→ લાલિયાને અને વાઘને માર્યા.
- લાડુએ શું કર્યું જે તમને બહુ ગમ્યું?→ હિંમત રાખી જાત્રાએ નીકળ્યો.
- તમે લાડુ હોત તો મોટુજી સાથે શી વાત કરી હોત?→ ‘મને તમારું પેટ નથી જોવું!’
- હજુ રસ્તામાં મગર, અજગર કે ભીમ મળ્યો હોત તો લાડુએ શી વાત કરી હોત?→ open answer.
એક મિનિટ વૃક્ષાસન કરો. એક શબ્દમાં જવાબ લખો
- ભોપુદાદા ક્યાં જાત્રા કરી આવ્યા હતા?→ ગોકુળ-મથુરા.
- ખુશાલીમાં ભોપુદાદાનાં વહુએ શું બનાવ્યું?→ લાડવા.
- ભોપુદાદાને જોઈને કોણ યાત્રાએ જવા તૈયાર થયું?→ એક લાડવો.
- યાત્રામાં લાડવાને સૌથી પહેલાં કોણ મળ્યું?→ લાલિયો કૂતરો.
- સીમ પૂરી થતાં શું શરૂ થયું?→ વન.
- કોણે કહ્યું કે હું વનનો રાજા છું?→ વાઘે.
- ઘાટ ઉપર કોણ પૂજા કરવા બેઠું હતું?→ મોટુજી.
- મોટુજીએ કહેલી એ તિજોરી ખરેખર શું હતું?→ પેટ.
- મોટુજીનું મોં શાના જેવું હતું?→ ગુફા.
- મોટુજીએ શું બોલતાં બોલતાં ફાંદ પર હાથ ફેરવ્યો?→ ‘હોઇયાં…’
તમને કોણ યાદ આવે?
- ઊંચીનીચી થતી → ફાંદ
- લબલબ થતી → જીભ (example)
- તિજોરીનું બારણું → મોં
- મોં પર લાત ખાનાર → વાઘ
- ઘીમાં રસબસ → લાડુ
- ‘હોઇયાં… હોઇયાં’ કરનાર → મોટુજી
વાર્તામાં આવું થાય છે? હા/ના
- મહારાજ પાસે કોઠી જેવડી લોખંડની તિજોરી હતી. – ના – મોટુજીએ પેટને તિજોરી કહ્યું
- લાલિયો લાડુ ખાઈ ધૂળભેગો થઈ ગયો. – ના – લાડુના લાફાથી ધૂળભેગો થયો
- મોટુજીએ હરખાતાં હરખાતાં લાડુને જીભ પર મૂક્યો. – ના – લાડુ પોતે જ મોંમાં ઘૂસ્યો
- મોં એટલે પેટમાં જવાનું બારણું. – હા
- લાડુએ પેટમાં જઈ ‘હોઇયાં… હોઇયાં’ કર્યું. – ના – મોટુજીએ કર્યું
- લાડુ પેટમાં જવા ઉતાવળિયો થયો હતો. – હા
જવાબ લખો
- ભોપુદાદાનાં વહુએ લાડવા કેમ બનાવ્યા?→ દાદા જાત્રા કરી આવ્યા તેની ખુશાલીમાં.
- લાડવાએ જાત્રાએ જવાનું શા માટે વિચાર્યું?→ ‘જાત્રા કરી વાહવાહ લઉં’ – વખાણ મેળવવા.
- લાલિયાની જીભ શા માટે લબલબ થતી હતી?→ રસબસ લાડુ જોઈ ભૂખ લાગી.
- લાડુને મોટુજી કેમ કદરદાન લાગ્યા?→ તેમણે લાડુને માન આપી ‘મહારાજ’ કહ્યો.
- લાડુ મોટુજીની ફાંદને શા માટે જોતો રહ્યો?→ ઊંચીનીચી થતી ફાંદની નવાઈ લાગી.
- લાડુની જાત્રા ક્યારે પૂરી થઈ ગઈ?→ મોટુજીના પેટમાં પહોંચ્યો ત્યારે.
તમે લાડુ હો તો આ વાક્ય વાંચીને તમને શું થાય?
- ભોપુદાદાનાં વહુએ લાડવા કર્યા. → વાહ ભૈ વાહ…! (example)
- વાઘની જીભ લબકી. → બાપ રે…!
- લાતથી વાઘનું મોં ફરી ગયું. → હટ રે!
- તમે લાયક નથી એવું કહેનારની હું જીભ કાપી નાખું! → અરરર!
- મોટુજીએ ગુફા જેવું પોતાનું મોં ઉઘાડ્યું. → બાપ રે…!
- પધારો, મહારાજ, પધારો! આ આસન પર બિરાજો! → વાહ ભૈ વાહ!
- હું પરવાના વગર કોઈને જાત્રાએ જવા દેતો નથી! → હોય નહિ!
- લાલિયાની વાત સાંભળીને મિજાજ ગયો. → હટ રે!
આપેલા પ્રશ્નો પરથી વાર્તામાં આવેલા શબ્દ ઓળખી કાઢો
- 1st+3rd = ખારો, 2nd+3rd = ખરો (3 letters) → ખાખરો (example)
- 1st+last = કટ, 3rd+1st = રોક, 2nd from ‘થડ’ (4 letters) → કથરોટ
- 1st+last = પનો, 3rd+2nd = વાર (4 letters) → પરવાનો
- 2nd+3rd = દર, 4th+5th = દાન, 1st+2nd = કદ (5 letters) → કદરદાન
- first two ‘ધૂળ’, 4th+2nd = ગોળ, 3rd+2nd = ભેળ (4 letters) → ધૂળભેગો
ફકરો વાંચી પ્રશ્નોના જવાબ – કયો શબ્દ કોના માટે?
- તેમનું → ભોપુદાદાનું (example)
- તેઓ → ભોપુદાદા
- તેમને → ભોપુદાદાને
- તેમનાં → ભોપુદાદાનાં (વહુ)
- તમારી → ભોપુદાદાની (જાત્રા)
- તેણે → વહુએ
- તમે → ભોપુદાદા
Rest of the unit: pages 55–62 continue with more on saving the Earth and word work – use the same answer patterns.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – story words
- લાડુ
- લાલિયો
- વાઘ
- ઘાટ
- મોટુજી
Level 2 – riddle words
- ખાખરો
- કથરોટ
- પરવાનો
- કદરદાન
- ધૂળભેગો
Level 3 – sentences
- મારું નામ લાડુ, તારા મોં પર ઝાડુ!
- મોટુજીએ મોં ઉઘાડ્યું.
- લાડુ જાત્રાએ નીકળ્યો.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. ભોપુદાદા ક્યાં જાત્રા કરી આવ્યા?
ગોકુળ-મથુરા.
2. લાડુને પહેલાં કોણ મળ્યું?
લાલિયો કૂતરો.
3. વનનો રાજા કોણ હોવાનું કહે છે?
વાઘ.
4. લાડુને કદરદાન કોણ લાગ્યું?
મોટુજી.
5. મોટુજીએ પેટને શું કહ્યું?
તિજોરી.
6. લાડુની જાત્રા ક્યાં પૂરી થઈ?
મોટુજીના પેટમાં.
7. ‘કટ’, ‘રોક’ – ચાર અક્ષરનો શબ્દ?
કથરોટ.
8. હાથીને ગીતમાં શું કહ્યો છે?
હાલતોચાલતો પહાડ.
9. ‘તેઓ’ એટલે અહીં?
ભોપુદાદા.
10. કદરદાન એટલે?
કદર કરનાર.
Frequently asked questions
What is Unit 4 of Std 5 Gujarati Second Language (Kukkut)?
Unit 4 (એકમ 4) is આપણી પૃથ્વી તો બચાવો, મારા લાડુ ને પણ, on pages 48 to 62. It has the elephant song ઓ જાડાપાડા હાથીડા! and the folk tale લાડુની જાત્રાનું છેલ્લું સ્ટેશન.
What happens to the laddu?
It slaps a dog and kicks a tiger on its pilgrimage, but falls for fat Motuji’s flattery and jumps into his ‘safe’ – his mouth. That is its last station.
What lesson does the story teach?
Pride and flattery can lead us into trouble – don’t be fooled by sweet praise.
What are the letter-riddle answers?
ખાખરો, કથરોટ, પરવાનો, કદરદાન and ધૂળભેગો.
What does the elephant song call the elephant?
A ‘walking mountain’ – with radish teeth, a fort-like back and a tail for monkeys to swing on.