ધોરણ 5 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) કુક્કુટ એકમ 6: જીવવા દો અને જીવો
Answers to the activities on pages 78–95, the story ટાઇમ-ટ્રાવેલ in Gujarati, the slate-to-tablet song explained, characters, meanings, true/false, dictation and a quick test.
- 8exercises solved
- 1 song + 1 story
- 14word meanings
- 18pages
Unit 6 at a glance
એકમ 6 asks us to ‘live and let live’. A song compares Grandpa’s slate with the child’s tablet; and ‘ટાઇમ-ટ્રાવેલ’ – a simpler version of the Std 5 story – takes careless Flinti back to the dinosaur age. The guides warn him not to harm even a tiny creature, but he reaches for a flower, steps off the path, and returns to 2094 with a dead butterfly stuck to his muddy shoe – and a desert where his city used to be.
What your child learns
- Retells a time-travel story
- Understands cause and effect
- Matches characters and roles
- Chooses meanings from context
- Talks about then and now
- Values every living thing
Poem: રે! મારી પાસે છે મારું ટેબ્લેટ! – meaning
A then-and-now song:
Interview: ask a grandparent three questions about their school days.
વાર્તા: ટાઇમ-ટ્રાવેલ – સરળ ભાષામાં
વિમાન જેવા દેખાતા વિચિત્ર વાહનમાં ફ્લિન્ટી ચડી ગયો. તે વાહનમાં બેસીને સદીઓ પહેલાંના સમયમાં મુસાફરી કરી શકાતી હતી. ઈ.સ. 2094નું વર્ષ ચાલી રહ્યું હતું અને આવું વાહન દુનિયામાં પહેલું જ હતું – ટાઇમ શટલ.
ફ્લિન્ટીએ જુરાસિક યુગ અને ડાયનાસોર જોવા માટે મંજૂરી મેળવી લીધી. સાથે હતાં ગાઇડ ડૉ. આશા જાની, સલામતી અધિકારી દેવરાજ અને જુરાસિક કાર્યક્રમ અધિકારી ફિરદોસ વહોરા. ફિરદોસે કહ્યું, “ધ્યાન રહે, ત્યાં આપણે વિશાળ ડાયનાસોરથી લઈને નાનામાં નાના જીવની ખૂબ જ કાળજી લેવી પડશે. એક નાનકડી કીડીને પણ મારવાથી વિનાશક પરિણામ આવી શકે છે.” ફ્લિન્ટીએ મનમાં વિચાર્યું, ‘હુહ… આવા જીવજંતુઓ પૃથ્વી પર હોય તોય શું ને ન હોય તોય શું!’
શટલ ઈ.સ. પૂર્વે 24 કરોડ વર્ષ પાછળ પહોંચ્યું. ચારે બાજુ લીલુંછમ વન. દેવરાજે કહ્યું, “મિ. ફ્લિન્ટી, તમારે ફક્ત આ નિશાન પર જ ચાલવાનું છે.” પણ ફ્લિન્ટીએ વાત સાંભળી-ન સાંભળી કરી, અને એક સુંદર ફૂલ જોતાં જ તોડવા હાથ લંબાવ્યો.
ત્યાં જ ઝાડીમાંથી મહાકાય ડાયનાસોર નીકળ્યો! ફ્લિન્ટી ગભરાઈને નિશાન પરથી ઊતરી ભાગ્યો. દેવરાજે તેને માંડ બચાવ્યો અને સૌ ટાઇમ શટલમાં પાછા બેઠા.
2094માં પાછા આવ્યા ત્યારે ફ્લિન્ટીના કાદવવાળા પગ પર એક મરેલું પતંગિયું ચોંટેલું હતું. બહાર નજર પહોંચે ત્યાં સુધી ઉજ્જડ રણ ફેલાયેલું હતું. એક નાનકડા જીવના મૃત્યુથી આખું જીવનચક્ર બદલાઈ ગયું હતું. જીવવા દો અને જીવો!
બોધ – What the story teaches
Every life, however small, holds the web of life together. નાનામાં નાનો જીવ પણ અગત્યનો છે – જીવવા દો અને જીવો.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ટાઇમ શટલ | time machine | — |
| સદી | century | — |
| મંજૂરી | permission | — |
| જુરાસિક યુગ | dinosaur age | — |
| સલામતી | safety | — |
| કાળજી | care | દરકાર |
| વિનાશક | destructive | — |
| પરિણામ | result | — |
| બેફિકર | careless | — |
| મહાકાય | gigantic | — |
| બિહામણું | frightening | — |
| ઉજ્જડ | barren | — |
| જીવનચક્ર | cycle of life | — |
| પ્રયોગશાળા | laboratory | — |
Std 5 Gujarati Second Language Kukkut એકમ 6 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : રે! મારી પાસે છે મારું ટેબ્લેટ!
Then & now: ask grandparents what they used at school.
બન્ને ચિત્રો જુઓ. ચિત્રમાં શું થઈ રહ્યું છે? કહો
વાર્તા વાંચો : ટાઇમ-ટ્રાવેલ
(અ) અને (બ) જોડો
- ફ્લિન્ટી → બેફિકર હતો (example)
- ટાઇમ શટલ → ટાઇમ ટ્રાવેલ કરવાનું મશીન હતું
- ફિરદોસ વહોરા → જુરાસિક કાર્યક્રમ અધિકારી હતા
- આશા જાની → માર્ગદર્શિકા હતાં
- દેવરાજ → સલામતી અધિકારી હતા
- પ્રયોગશાળા → અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે આવેલી હતી
- ડાયનાસોર → મહાકાય અને બિહામણું પ્રાણી હતું
ફકરો વાંચો. નજીકના અર્થવાળો શબ્દ શોધી ક્રમ લખો
- વિચિત્ર → અજુગતું (‘કંઈક જુદો જ અવાજ’)
- મુસાફરી → પ્રવાસ
- ગોઠવણ → બંદોબસ્ત
- કાળજી → દરકાર
- બેભાન → ભાન ગુમાવી દેવું
The paragraph: Mahin and his mother drive on holiday, hear a strange cry for help, and find an injured person – ‘હવે તેમને બચાવવા શું કરી શકાય?’
ફ્લિન્ટીએ ફૂલ તોડવા હાથ લંબાવ્યો – ખરું હોય ✓, ખોટું હોય ✗
- ફ્લિન્ટી સરખું સાંભળી શકતો નહોતો. – ✗
- ફ્લિન્ટીએ ફૂલ તોડવાનો પ્રયત્ન કર્યો. – ✓
- દેવરાજ ખૂબ જ ધ્યાનથી ફ્લિન્ટીની વાત સાંભળી રહ્યો હતો. – ✗
- ફ્લિન્ટી ખૂબ જ ધ્યાનથી દેવરાજની વાત સાંભળી રહ્યો હતો. – ✗ – સાંભળી-ન સાંભળી કરી
- ફ્લિન્ટીએ દેવરાજે આપેલી સૂચનામાં ધ્યાન ન આપ્યું. – ✓
- ફ્લિન્ટીએ ફૂલ તોડ્યું. – ✗ – તોડવા હાથ લંબાવ્યો
- ફ્લિન્ટીના હાથ લાંબા હતા. – ✗
- ફ્લિન્ટીને ફૂલ જોતાંની સાથે જ ગમી ગયું હતું. – ✓
વિકલ્પોમાંથી સાચા અર્થવાળું વાક્ય શોધી ✓
- ધ્યાન રહે, ત્યાં આપણે વિશાળ ડાયનાસોરથી લઈને નાનામાં નાના જીવની ખૂબ જ કાળજી લેવી પડશે. → (બ) આપણે કોઈપણ જીવને નુકસાન ન પહોંચે તેનું ધ્યાન રાખવાનું છે.
- એક નાનકડી કીડીને પણ મારવાથી વિનાશક પરિણામ આવી શકે છે. → (ક) એક નાની કીડીનો જીવ પણ પૃથ્વી પરના જીવનચક્ર માટે ખૂબ અગત્યનો હોય છે.
- ફ્લિન્ટીના કાદવવાળા પગ પર એક મરેલું પતંગિયું ચોંટેલું હતું. → (અ) કાદવને કારણે મરેલું પતંગિયું ફ્લિન્ટીના પગ પર ચોંટી ગયું હતું.
- તેમની આસપાસ નજર પહોંચે ત્યાં સુધી ઉજ્જડ રણ ફેલાયેલું હતું… → (ક) એક પતંગિયાના મૃત્યુથી જીવનચક્ર પર અસર થઈ; તેના પરિણામે અનેક વર્ષો પછી શહેર ઉજ્જડ બની ગયું.
આવું વાક્ય કોણ બોલી શકે?
- ફ્લિન્ટી, હું હમણાં તને ખાઈ જઈશ. → ડાયનાસોર
- હું તમને એક પછી એક દરેક જગ્યા જોવા લઈ જઈશ. → ડૉ. આશા જાની
- આપણે દેવરાજ સાહેબની બધી જ સૂચનાઓ માનવાની છે. → ફિરદોસ વહોરા
- તમે બધાં તો થોડા થોડા દિવસે મારામાં બેસીને… ફરવા જાઓ છો! → ટાઇમ શટલ
- મારા સુંદર રંગો જોઈને મને મારી નાખવાનું? → પતંગિયું
Rest of the unit: pages 85–95 continue with more word work and the ‘live and let live’ discussion.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – story words
- ડાયનાસોર
- ફૂલ
- પતંગિયું
- જંગલ
- રણ
Level 2 – then & now
- પાટી
- ટેબ્લેટ
- પુસ્તક
- ઇન્ટરનેટ
- ગિલ્લીદંડા
Level 3 – sentences
- ફ્લિન્ટી ટાઇમ શટલમાં બેઠો.
- નાનામાં નાના જીવની કાળજી લો.
- જીવવા દો અને જીવો.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. ટાઇમ શટલ કયા વર્ષમાં બન્યું?
ઈ.સ. 2094.
2. ફ્લિન્ટી કયો યુગ જોવા ગયો?
જુરાસિક યુગ.
3. સલામતી અધિકારી કોણ?
દેવરાજ.
4. ગાઇડ કોણ?
ડૉ. આશા જાની.
5. ફ્લિન્ટીએ શું તોડવા હાથ લંબાવ્યો?
ફૂલ.
6. પગ પર શું ચોંટેલું હતું?
મરેલું પતંગિયું.
7. પાછા આવ્યા ત્યારે શહેર કેવું?
ઉજ્જડ રણ.
8. બેફિકર કોણ હતું?
ફ્લિન્ટી.
9. મહાકાય એટલે?
ખૂબ મોટું.
10. ‘જીવવા દો અને જીવો’ એટલે?
બીજાંના જીવનો આદર કરવો.
Frequently asked questions
What is Unit 6 of Std 5 Gujarati Second Language (Kukkut)?
Unit 6 (એકમ 6) is જીવવા દો અને જીવો, on pages 78 to 95. It has the song રે! મારી પાસે છે મારું ટેબ્લેટ! and the story ટાઇમ-ટ્રાવેલ.
What happens in ટાઇમ-ટ્રાવેલ?
Careless Flinti travels to the dinosaur age, ignores the rule to stay on the path, and returns to 2094 with a dead butterfly on his shoe – and the city has become a desert.
Is this the same story as in Kekarav?
Yes – it is a simpler second-language version of ‘છેલ્લું પતંગિયું’ from the Std 5 first-language book.
Who are the guides in the story?
Dr. Asha Jani (guide), Devraj (safety officer) and Firdos Vohra (Jurassic programme officer).
What does ‘જીવવા દો અને જીવો’ mean?
‘Live and let live’ – respect every creature’s right to life.