ધોરણ 5 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) કુક્કુટ એકમ 8: ચોટી મુંડો ઘૂઘૂઘૂ
Answers to the activities on pages 113–130, the funny story અઠેગઠે અક્કલવીર in Gujarati with the riddle explained, Suresh Dalal’s song નાનાં અમથાં આજ ભલે ને, dictation and a quick test.
- 6exercises solved
- 1 song + 1 story
- 14word meanings
- 18pages
Unit 8 at a glance
એકમ 8 is pure fun. Suresh Dalal’s song celebrates growing up; and ‘અઠેગઠે અક્કલવીર’ tells of Mundapur’s two ‘clever men’ – Chhakabhai with the long top-knot and bald Makabhai – who won fame by pure luck. When proud scholar Vidyachatur asks them a riddle about someone who can’t see yet sees, and can’t walk yet runs, they try to run away at night with bags of gold… and stumble on the answer by accident!
What your child learns
- Enjoys a humorous story
- Solves and makes riddles
- Tells luck from real skill
- Spots picture differences
- Acts a court scene
- Sings a song about growing up
Poem: નાનાં અમથાં આજ ભલે ને – meaning
A song by Suresh Dalal (સુરેશ દલાલ):
Dream list: ask what the child wants to become when big.
વાર્તા: અઠેગઠે અક્કલવીર – સરળ ભાષામાં
વિદ્યાચતુર નામે એક પંડિત હતા. તેમને પોતાની ચતુરાઈનું ખૂબ અભિમાન હતું. એક પંડિતે કહ્યું, “મુંડાપુરમાં બે ચતુર પુરુષો છે. એ બંનેને જીતે તે જ ખરો વિદ્યાવાન.” વિદ્યાચતુર તો ઊપડ્યા મુંડાપુર.
મુંડાપુરના ચતુર પુરુષો – છકાભાઈ ચોટીચતુર (લાંબી ચોટલીવાળા) અને મકાભાઈ મુંડાચતુર (ટકલા). ખરેખર તો એ બંને દર વખતે અઠેગઠે, નસીબજોગે સાચા જવાબ આપી દેતા અને ‘ચતુર’ કહેવાતા.
રાજસભામાં વિદ્યાચતુરે કોયડો પૂછ્યો – “દેખે નહિ તે જોતો જાય, નહિ ચાલતો દોડ્યો જાય; એકમાં એક જો ભળે, તો તે નક્કી એક જ થાય.” મકાભાઈનું માથું ભમી ગયું, છકાભાઈના છક્કા છૂટી ગયા. “અમે કાલે ઉત્તર આપીશું.”
રાત પડી ને છકામકાભાઈ સોનામહોરનાં પોટલાં લઈ ભાગ્યા. અંધારામાં છકાને ઠેસ વાગી, આંખમાં ધૂળ ભરાઈ – “મારાથી દેખાશે નહિ!” આગળ મકાનો પગ ભાંગ્યો – “મારાથી ચલાશે નહિ!” છકો કહે, “ચડી જા મારે ખભે. તું મારગ બતાવજે, હું ચાલીશ.” એમ આંધળો દોડ્યો જાય ને લંગડો જોતો જાય!
અચાનક છકો ખડખડાટ હસ્યો – કોયડાનો ઉકેલ તો મળી ગયો! બંને પાછા રાજસભામાં ગયા: “જે દેખતો નથી તે પેલા લંગડાના ખભેથી જુએ છે, અને જે ચાલતો નથી તે આંધળાના પગે દોડે છે. બે ભળે તો એક જ થઈ જાય!” વિદ્યાચતુરનું અભિમાન ઊતરી ગયું – અને અઠેગઠે અક્કલવીરો ફરી ‘ચતુર’ કહેવાયા!
બોધ – What the story teaches
Pride comes before a fall – and sometimes working together solves what neither can alone. સાથે મળીએ તો મુશ્કેલ કોયડા પણ ઊકલે.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ચોટી | top-knot | ચોટલી |
| મુંડો | bald | ટકલું |
| અઠેગઠે | by pure chance | — |
| અક્કલવીર | clever one (joking) | — |
| અભિમાન | pride | — |
| કોયડો | riddle | ઉખાણું |
| રાજસભા | royal court | — |
| સોનામહોર | gold coin | — |
| પોટલું | bundle | — |
| ઠેસ | stumble | — |
| છક્કા છૂટવા | to be shocked | — |
| માથું ભમવું | to feel dizzy | — |
| ઉકેલ | solution | — |
| લંગડો | lame | — |
Std 5 Gujarati Second Language Kukkut એકમ 8 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : નાનાં અમથાં આજ ભલે ને (Suresh Dalal)
ધ્યાનથી જુઓ અને તફાવત લખો
વાર્તા વાંચો : અઠેગઠે અક્કલવીર
દેખે નહિ તે જોતો જાય, નહિ ચાલતો દોડ્યો જાય; એકમાં એક જો ભળે, તો તે નક્કી એક જ થાય.
કોયડો અને તેનો ઉકેલ
Mako’s version: ‘One bundle in another bundle is one bundle; one river meeting another is one river.’
વાતચીત / પ્રશ્નોના જવાબ
- પંડિતનું નામ શું હતું? તેને શાનું અભિમાન હતું?→ વિદ્યાચતુર – પોતાની ચતુરાઈનું.
- મુંડાપુરના ચતુર પુરુષો કોણ હતા?→ છકાભાઈ ચોટીચતુર અને મકાભાઈ મુંડાચતુર.
- તેઓ ‘ચતુર’ કેવી રીતે કહેવાયા હતા?→ અઠેગઠે – નસીબજોગે – સાચા જવાબ આપી દીધેલા.
- કોયડો સાંભળી તેમણે શું કર્યું?→ ‘કાલે ઉત્તર આપીશું’ કહી, રાત્રે સોનામહોરનાં પોટલાં લઈ ભાગવાનું નક્કી કર્યું.
- ભાગતાં શું થયું?→ છકાની આંખમાં ધૂળ ભરાઈ, મકાનો પગ ભાંગ્યો – મકો છકાના ખભે બેઠો.
- અંતે શું થયું?→ એમને ઉકેલ સૂઝ્યો; પાછા રાજસભામાં જઈ જવાબ આપ્યો – ફરી ‘ચતુર’ કહેવાયા!
- તમને આ વાર્તામાં શું ગમ્યું?→ open answer.
બાકીના ભાગ
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – story words
- પંડિત
- રાજા
- કોયડો
- પોટલું
- સોનામહોર
Level 2 – names
- વિદ્યાચતુર
- છકાભાઈ
- મકાભાઈ
- મુંડાપુર
- ચોટીચતુર
Level 3 – sentences
- પંડિતે કોયડો પૂછ્યો.
- મકો છકાના ખભે બેઠો.
- અમે કાલે ઉત્તર આપીશું.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. ‘નાનાં અમથાં આજ ભલે ને’ના કવિ?
સુરેશ દલાલ.
2. પંડિતનું નામ?
વિદ્યાચતુર.
3. લાંબી ચોટલીવાળો કોણ?
છકાભાઈ.
4. ટકલો કોણ?
મકાભાઈ.
5. તેઓ ‘ચતુર’ કેમ કહેવાતા?
અઠેગઠે સાચા જવાબથી.
6. તેઓ રાત્રે શું લઈ ભાગ્યા?
સોનામહોરનાં પોટલાં.
7. છકાની આંખમાં શું ભરાયું?
ધૂળ.
8. મકાને શું થયું?
પગ ભાંગ્યો.
9. કોયડાનો જવાબ?
આંધળો અને લંગડો – એકબીજાના ખભે.
10. અઠેગઠે એટલે?
નસીબજોગે, અચાનક.
Frequently asked questions
What is Unit 8 of Std 5 Gujarati Second Language (Kukkut)?
Unit 8 (એકમ 8) is ચોટી મુંડો ઘૂઘૂઘૂ, on pages 113 to 130. It has Suresh Dalal’s song નાનાં અમથાં આજ ભલે ને and the funny story અઠેગઠે અક્કલવીર.
What is the riddle in the story?
‘The one who can’t see goes on seeing, the one who can’t walk goes running; if one merges into one, it surely becomes one.’
What is the answer to the riddle?
A blind man carrying a lame man on his shoulders – the lame one sees, the blind one walks, and together they work as one.
How do Chhako and Mako find the answer?
While running away at night, dust blinds Chhako and Mako hurts his leg, so Mako rides on Chhako’s shoulders – and they realise that’s the answer!
What does ‘અઠેગઠે’ mean?
By pure chance or luck.