ધોરણ 6 ગુજરાતી પલાશ પાઠ 8: રામ રાખે તેમ રહીએ
The meaning of Mirabai’s bhajan રામ રાખે તેમ રહીએ in simple Gujarati, answers for pages 52–56, word meanings, dictation and a quick test.
- 3exercises solved
- Bhajan
- 8word meanings
- 5pages
Lesson 8 at a glance
Mirabai, the Rajasthani princess-saint devoted to Krishna, sings of total surrender: ‘Let us live as Ram keeps us.’ Some days we get sweets and silk, some days just dry bread and rags; some days palaces, some days the forest – we are servants of God’s letter (ચિઠ્ઠીના ચાકર), content either way.
What your child learns
- Explains a bhajan’s meaning
- Understands contentment (સંતોષ)
- Learns old words like ચીર, ઓધવજી
- Chooses correct meanings
- Compares पद and prayer
- Sings with rhythm
About the poet: મીરાંબાઈ
Mirabai (16th century) was born in Merta, Rajasthan. A devotee of Krishna (Giridhar Nagar), she wrote bhajans in Rajasthani, Braj and Gujarati that are still sung everywhere.
Listen: find a recording of ‘રામ રાખે તેમ રહીએ’ and sing along.
પદ: રામ રાખે તેમ રહીએ – સરળ ભાષામાં
હે ઓધવજી! રામ જેમ રાખે તેમ આપણે રહીએ. આપણે તો ભગવાનની ચિઠ્ઠીના ચાકર છીએ – શેઠ જેમ કહે તેમ ચાકર કરે, તેમ ઈશ્વર જેમ રાખે તેમ રહેવાનું.
કોઈ દિવસ પહેરવા રેશમી વસ્ત્રો મળે, તો કોઈ દિવસ સાદાં ફાટેલાં કપડાં. કોઈ દિવસ ભોજનમાં શીરો-પૂરી મળે, તો કોઈ દિવસ ભૂખ્યા પણ રહેવું પડે.
કોઈ દિવસ રહેવા રાજમહેલ મળે, તો કોઈ દિવસ જંગલમાં રહેવું પડે. કોઈ દિવસ ગાદી-તકિયે સૂઈએ, તો કોઈ દિવસ ભોંય પર.
મીરાં કહે છે – પ્રભુ ગિરધરનાગર! સુખ-દુઃખ, તડકી-છાંયડી જે આવે તે તારી ઇચ્છા સમજી સ્વીકારીએ; સંતોષથી જીવીએ.
બોધ – What the story teaches
Accept joy and sorrow calmly – contentment is true wealth. સંતોષ એ જ સાચું સુખ.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ઓધવજી | Uddhav (Krishna’s friend) | — |
| ચિઠ્ઠીના ચાકર | servants bound by orders | — |
| ચીર | fine cloth | વસ્ત્ર |
| હીરનાં ચીર | silk garments | રેશમી વસ્ત્ર |
| ગિરિધર | Krishna (lifter of the mountain) | — |
| સરખી | same, equal | — |
| તડકી-છાંયડી | ups and downs | સુખ-દુઃખ |
| સંતોષ | contentment | — |
Std 6 Gujarati Palash પાઠ 8 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત
- આ પદની કઈ પંક્તિ ગાવાની મજા પડી? કેમ?→ ‘રામ રાખે તેમ રહીએ, ઓધવજી’ – તાલબદ્ધ છે.
- તમને ગમતું પદ કયું છે?→ open answer.
- તમે કોઈ ભજન સાંભળ્યાં છે? ક્યાં?→ મંદિરમાં, ઘરમાં, શાળાની પ્રાર્થનામાં.
- પદ અને પ્રાર્થનામાં ફરક શો છે?→ પદ એક પ્રકારનું ભક્તિગીત છે; પ્રાર્થનામાં ઈશ્વર પાસે માગણી કે આભાર હોય.
- તમે ભજનિક વિશે જાણો છો? શું?→ open answer.
- તડકી-છાંયડીનો અર્થ શો થાય છે?→ સુખ અને દુઃખ – જીવનના સારા-નરસા દિવસો.
પ્રશ્નોના જવાબ આપેલા વિકલ્પોમાંથી શોધીને લખો
- મીરાંબાઈ ‘રામ રાખે તેમ રહીએ’ એમ કહે છે કારણ કે… → રામ જ ભગવાન છે; ઈશ્વરની ઇચ્છા મુજબ જ જીવન ચાલે છે.
- ‘આપણે ચિઠ્ઠીના ચાકર છીએ’ એટલે… → જે રીતે ચાકર શેઠની આજ્ઞા પાળે તેમ આપણે ભગવાનની આજ્ઞામાં રહેવાનું છે.
- ‘કોઈ દિન ઓઢણ’… ભાગ્યમાં જે હોય તે → સુખ હોય કે દુઃખ – બન્નેમાં સંતોષ રાખવો.
રેખાંકિત શબ્દની જગ્યાએ કૌંસમાંથી સમાન અર્થવાળો શબ્દ મૂકો
- હીરનાં ચીર → રેશમી વસ્ત્ર
- ભોજન → ભાત / જમણ
- મહેલ → રાજમહેલ, પ્રાસાદ
Rest of the lesson: pages 54–56 have word meanings, rhyming words and writing about contentment – answer in full sentences.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- મીરાંબાઈ
- ભજન
- ગિરિધર
- મહેલ
- ભોજન
Level 2
- ચિઠ્ઠી
- ચાકર
- ઓધવજી
- સંતોષ
- તડકી
Level 3 – sentences
- રામ રાખે તેમ રહીએ.
- આપણે ચિઠ્ઠીના ચાકર છીએ.
- મીરાં ગિરિધરનાં ભક્ત હતાં.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. પદનાં કવયિત્રી?
મીરાંબાઈ.
2. મીરાંબાઈ કોનાં ભક્ત?
શ્રીકૃષ્ણ (ગિરિધર).
3. મીરાંનો જન્મ ક્યાં?
મેડતા, રાજસ્થાન.
4. ‘ચિઠ્ઠીના ચાકર’ એટલે?
આજ્ઞા પાળનાર સેવક.
5. ‘હીરનાં ચીર’ એટલે?
રેશમી વસ્ત્રો.
6. ‘તડકી-છાંયડી’ એટલે?
સુખ-દુઃખ.
7. પદનો સંદેશ?
ઈશ્વર રાખે તેમ સંતોષથી રહેવું.
8. ઓધવજી કોણ?
શ્રીકૃષ્ણના મિત્ર ઉદ્ધવ.
9. ગિરિધર નામ કેમ?
ગોવર્ધન પર્વત ઊંચક્યો હતો.
10. પદ એટલે?
ભક્તિગીત.
Frequently asked questions
What is Lesson 8 of Std 6 Gujarati Palash?
Lesson 8 (પાઠ 8) is રામ રાખે તેમ રહીએ, a bhajan by Mirabai on pages 52 to 56.
What does ‘રામ રાખે તેમ રહીએ’ mean?
Let us live happily in whatever state God keeps us – rich or poor, joy or sorrow.
What does ‘ચિઠ્ઠીના ચાકર’ mean?
Servants who follow their master’s written orders – we follow God’s will.
Who was Mirabai?
A 16th-century princess-saint from Merta, Rajasthan, devoted to Krishna, whose bhajans are sung across India.
What is the difference between a પદ and a prayer?
A pad is a devotional song expressing the devotee’s feelings; a prayer usually asks for or thanks God for something.