પ્રકાશસંશ્લેષણ

આપણને ખબર છે કે પ્રાણીઓ ખોરાક ખાય છે અને જીવે છે. પણ વૃક્ષ-વનસ્પતિ કેવી રીતે ખોરાક મેળવે? તેઓ પોતાનો ખોરાક પોતે જ બનાવે છે! આ પ્રક્રિયાને “પ્રકાશસંશ્લેષણ” કહેવાય. પાંદડાઓમાં લીલા રંગનું “ક્લોરોફિલ” નામનું તત્વ હોય. તે સૂર્યનો પ્રકાશ શોષે. પાંદડા હવામાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ ગેસ લે. મૂળમાંથી પાણી ઉપર આવે. પછી સૂર્યની ઊર્જા, કાર્બન ડાયોક્સાઈડ, અને પાણી મળીને “ગ્લુકોઝ” નામનો ખોરાક બનાવે. આ ખોરાક છોડ માટે ઊર્જા આપે. અને એક અદ્ભુત વાત – આ પ્રક્રિયામાં ઓક્સિજન ગેસ બને છે જે પ્રાણીઓ માટે જરૂરી છે. એટલે જ વૃક્ષો વગર પ્રાણીઓ જીવી શકતા નથી. પ્રકાશસંશ્લેષણ માત્ર દિવસમાં થાય – સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં.