ધોરણ 3 ગુજરાતી કલશોર એકમ 1: વાંદરાને વાંચતાં ન આવડે
Answers to all 23 exercises on pages 1–15 of the Std 3 Gujarati textbook કલશોર, the songs explained, the story વાંદરાભાઈનું ઘર retold in Gujarati, word meanings, dictation and a quick test.
- 23exercises solved
- 2 songs + 1 story
- 19word meanings
- 15pages
Unit 1 at a glance
The first unit of કલશોર is about homes. A song lists where every creature lives, the story shows a stubborn monkey who refuses to build a house, and a second song celebrates Tikuben, who loves reading so much she hides under the bed with a book.
The exercises mix comprehension, seasons, riddles, spotting differences and reading games like “reading cricket”.
What your child learns
- Names homes of animals and people
- Reads and answers questions on a story
- Identifies the three seasons from clues
- Solves letter riddles
- Spots differences between two pictures
- Reads tongue-twisters fluently
Poem: ઉંદર રે’ છે દરમાં – meaning
A counting-style song about homes. Each line gives one creature and its home:
Extend it: ask the child to add lines: “માછલી રે’ છે પાણીમાં…”.
વાર્તા: વાંદરાભાઈનું ઘર – સરળ ભાષામાં
એક હતા વાંદરાભાઈ. તેમનું નામ ખટખટ. એને ઝાડ પરથી ઝાડ પર ને છાપરાં પર કૂદવાનું બહુ ગમે.
શિયાળો આવ્યો. ખટખટને ઠંડી લાગવા માંડી. તેણે જોયું કે માણસો લાલ લાલ અંગારા પાસે તાપી રહ્યા છે. ખટખટે ખેતરમાંથી લાલ મરચાં ભેગાં કર્યાં, ઢગલો કર્યો અને દોસ્તોને બોલાવી ‘તાપવા’ બેઠો!
ઝાડ પર લાંબા માળામાં ઝૂલતી ચટપટ સુઘરી આ જોઈ રહી. તેણે કહ્યું, “ઘર બનાવો તો ઠંડી ઓછી લાગે, ઉનાળામાં ગરમી ઓછી લાગે અને ચોમાસામાં વરસાદથીય બચાય.” ખટખટ હસ્યો, “આ નાનકડી સુઘરી મને સલાહ આપે છે!” અને ગાવા લાગ્યો, “ડાળે ડાળે કૂદીએ છીએ… ઠંડીથી ક્યાં ડરીએ છીએ!”
ઉનાળો આવ્યો. આકાશમાંથી જાણે આગ વરસે. વાંદરા પરસેવે રેબઝેબ થઈ ગયા અને પૂંછડીઓથી એકબીજાને પવન નાખવા લાગ્યા. સુઘરીએ ફરી પૂછ્યું, “ખટખટ, તારે ઘર નથી બનાવવું?” પણ ખટખટ તો ગીત ગાતો બીજી ડાળે કૂદી ગયો.
ચોમાસું આવ્યું. કડડડભૂમ… વીજળી ચમકી અને ધોધમાર વરસાદ પડ્યો. બધા વાંદરા પલળી ગયા. તેઓ પૂંછડીઓ માથે મૂકી ઊંચો મિનારો બનાવી બેઠા અને ગાતા રહ્યા, “વરસાદથી ક્યાં ડરીએ છીએ!”
વાંદરાઓએ ઘર ન બનાવ્યું તે ન જ બનાવ્યું. આખરે ચટપટ સુઘરીએ તેમની ચિંતા કરવાનું છોડી દીધું.
બોધ – What the story teaches
Good advice helps only if we listen – even when it comes from someone small. સારી સલાહ નાના પાસેથી મળે તોય માની લેવી.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| દર | hole, burrow | — |
| જાળું | bushes | ઝાડી |
| બોડ | den | ગુફા |
| સોડ | snuggling beside someone | — |
| અચરજ | surprise | નવાઈ |
| અંગારા | live coals | — |
| તાપણું | small fire to warm up | — |
| થથરવું | to shiver | ધ્રૂજવું |
| સલાહ | advice | શિખામણ |
| રેબઝેબ | drenched (in sweat) | — |
| પરસેવો | sweat | — |
| મિનારો | tower | — |
| ફિકર | worry | ચિંતા |
| શોખીન | fond of | — |
| તલ્લીન | absorbed | મગ્ન |
| કરોળિયો | spider | — |
| કરચલો | crab | — |
| દરજીડો | tailorbird | — |
| કાનખજૂરો | centipede | — |
Std 3 Gujarati Kalshor એકમ 1 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : ઉંદર રે’ છે દરમાં
- ઉંદર → દરમાં (hole)
- માણસ → ઘરમાં (house)
- ચકો-ચકી → માળામાં (nest)
- બટેર-તેતર → જાળામાં (bushes)
- ખિસકોલી (સમડી) → ઊંચા ઝાડે
- ચામાચીડિયાં → ડાળે લટકે
- ગાય-બકરી → વાડે (pen)
- વંદો → તિરાડે (cracks)
- સિંહ → બોડમાં (den)
- હું → બાની સોડમાં (mother’s lap)
Sweet ending: the last line – “and I sleep snuggled next to Ba” – is the favourite. Let the child point to each home in the room.
જુઓ અને કહો.
Link to the song: “ઘોડો ક્યાં રહે? તબેલામાં.” Extend the song with new lines.
વાતચીત
- સુઘરીના માળામાં કોણ છે? તેને સુઘરીના માળામાં શી તકલીફ પડતી હશે?→ સુઘરીનાં બચ્ચાં. માળો હલે, પવન લાગે… (open answer).
- સિંહ ક્યાં છે? તે ત્યાં શું કરતો હશે?→ ઝાડી પાછળ, ઘોડાનો શિકાર કરવા સંતાયો હશે.
- સિંહ શું જોતો હશે?→ ઘોડાને / હંસને.
વાર્તા વાંચો : વાંદરાભાઈનું ઘર
વાતચીત
- વાંદરાઓએ શું કર્યું ત્યારે તમને સૌથી વધુ મજા પડી?→ e.g. મરચાંનું તાપણું કર્યું ત્યારે.
- વરસાદ આવતો હોય અને તમારી પાસે છત્રી ન હોય તો શું કરો?→ કોઈ છાપરા નીચે ઊભા રહીએ.
- બે-ત્રણ મહિના ઘર વગર રહેવાનું થાય તો શી તકલીફ પડે? શી મજા પડે?→ open answer.
- વાંદરાઓએ જે કર્યું તે તમને ગમ્યું? આપણે તેમને શો ઉપાય બતાવીશું?→ ઘર બનાવવાનો.
- સુઘરી કેવી રીતે ઘર બનાવતી હશે?→ ઘાસનાં તણખલાં ચાંચથી ગૂંથીને.
- વાંદરાઓએ મરચાંનું તાપણું કેમ કર્યું હતું?→ લાલ મરચાંને અંગારા સમજ્યા એટલે.
- મરચાંનું તાપણું કરીએ તો શું થાય?→ ધુમાડો થાય, આંખ-નાક બળે, ઉધરસ આવે.
વાર્તા વાંચો અને કહો.
- વાંદરાનું નામ શું હતું?→ ખટખટ.
- વાંદરાની ચિંતા કોણ કરતું હતું?→ ચટપટ સુઘરી.
- ઘર વગર વાંદરાઓને કઈ-કઈ મુશ્કેલી પડી?→ શિયાળામાં ઠંડી, ઉનાળામાં ગરમી, ચોમાસામાં વરસાદમાં પલળવું.
- ઠંડીથી બચવા વાંદરાઓએ શું કર્યું?→ લાલ મરચાંનું તાપણું કર્યું.
- ‘આ નાનકડી સુઘરી મને સલાહ આપવા નીકળી છે.’ – એવું વાંદરાએ કેમ કહ્યું હશે?→ સુઘરી નાની હતી, એટલે એની વાત ગંભીરતાથી ન લીધી.
- વાંદરાઓ વારંવાર શું બોલતા હતા?→ “હૂપ હૂપાહૂપ હૂપ…” અને “…ક્યાં ડરીએ છીએ!”
- સુઘરીની સલાહ સાચી હતી કે ખોટી? કેમ?→ સાચી – ઘર હોય તો ઠંડી, ગરમી અને વરસાદથી બચી શકાય.
- સુઘરીએ વાંદરાની ચિંતા કેમ છોડી દીધી?→ વાંદરાઓ કોઈ પણ રીતે ઘર બનાવવા તૈયાર નહોતા.
- કોણ કોણ પોતાનું ઘર બનાવે? ✓ કરો.→ ✓ ચકલી, કબૂતર; ✗ બિલાડી, કૂતરો, ગાય.
અભિનય
- તમે વાંદરાભાઈ છો: ઠંડી, ગરમી, વરસાદથી બચવા શું કરશો?→ e.g. “હું ઝાડ પર સરસ ઘર બનાવીશ.”
- તમે સુઘરી છો: વાંદરાને શું કહેશો?→ e.g. “વાંદરાભાઈ, ઘર બનાવો, નહિ તો પલળશો!”
છૂટી ગયેલા શબ્દ શોધો. વાર્તામાં જોઈ વાક્ય ફરી લખો. (જોડીકાર્ય)
- ખટખટેઘરપાસેઅચરજજોયું.→ ખટખટે એક ઘર પાસે અચરજ જોયું. (missing: એક)
- બિચારાવાંદરાભાઈઠંડીથીકેવાછે!→ બિચારા વાંદરાભાઈ ઠંડીથી કેવા થથરે છે!
- ઉનાળામાંગરમીલાગશેનેચોમાસામાંયબચીશકાશે.→ ઉનાળામાં ગરમી ઓછી લાગશે ને ચોમાસામાં વરસાદથીય બચી શકાશે.
- ખટખટએયતારેઘરનથીબનાવવું?→ ખટખટ, એય ખટખટ… તારે ઘર નથી બનાવવું?
- વાંદરાઓએઘરનબનાવ્યુંતેજબનાવ્યું.→ વાંદરાઓએ ઘર ન બનાવ્યું તે ન જ બનાવ્યું.
How to do it: first add spaces between words, then compare with the story to find the word that dropped out.
ખાલી જગ્યા પૂરો અને મોટેથી વાંચો.
- માણસોને તાપતાં જોઈ ખટખટને ___ લાગી. (નવાઈ, નવરાશ)→ નવાઈ
- માણસો ___થી તાપતા હતા અને વાંદરાઓએ તાપણું કરવા ___ ભેગાં કર્યાં.→ લાલ અંગારા, લાલ મરચાં
- ખટખટે હૂપાહૂપ કરી પોતાના ___ને બોલાવ્યા. (મિત્રો, વાંદરાઓ)→ મિત્રો
- ઉનાળામાં ખટખટને ખૂબ ___ થતો. (રેબઝેબ, પરસેવો)→ પરસેવો
- આખરે થાકીને સુઘરીએ વાંદરાઓની ___ કરવાની છોડી દીધી. (કદર, ફિકર)→ ફિકર
‘બ’માંથી સરખા અર્થવાળું વાક્ય શોધી તેનો ક્રમ લખો.
- બધા ધ્રૂજતા ધ્રૂજતા બોલતા હતા. → ગ – ઠંડીથી થથરતા થથરતા વાતો કરતા હતા.
- અચાનક વરસાદ તૂટી પડ્યો. → ક – આકાશમાંથી ખૂબ પાણી વરસ્યું.
- આકાશમાંથી આગ વરસી રહી છે. → ઘ – ખૂબ તાપ લાગે છે.
- બારેમાસ એક ઝાડથી બીજા ઝાડ પર ફરે. → ચ – આખું વર્ષ તેઓ ફર્યા કરે.
- વાંદરાઓએ પૂંછડીઓનો મિનારો બનાવ્યો. → ખ – તેમણે ઊંચો મિનાર જેવો આકાર કર્યો.
અભિનય: જૂથમાં ચર્ચા કરો. આ વાર્તાને પ્રાર્થનાસભામાં ભજવો.
ઋતુ ઓળખો અને લખો.
- મારા ઘરમાં મને જરાય ઠંડી ન લાગે. → શિયાળો (example)
- બધા વાંદરા પાણીથી ભીંજાઈ ગયા. → ચોમાસું
- સુઘરી માળામાં ઝૂલતી હતી. → શિયાળો
- વાંદરા પૂંછડી માથે મૂકી બેઠા. → ચોમાસું
- વાંદરાઓએ માણસોની નકલ કરી. → શિયાળો
- ઝાડના છાંયે બેસી વાંદરા એકબીજાને પંખો નાખતા હતા. → ઉનાળો
- આકાશમાંથી વરસે આગ… → ઉનાળો
- સળગાવીને લાકડાં, તાપણું કરે માંકડાં. → શિયાળો
- ડાળે ડાળે ફરીએ ને કૂદીએ ઘરનાં છાપરાં. → શિયાળો
- ગડગડાટ કરતાં વાદળાં… → ચોમાસું
શું હલકું? શું ભારે? કેવી રીતે ખબર પડે? કહો.
- સુઘરીનો માળો કે ઝાડની ડાળી → માળો હલકો, ડાળી ભારે
- લાકડાનું ટેબલ કે પ્લાસ્ટિકની ખુરશી → ટેબલ ભારે, ખુરશી હલકી
- ગુજરાતીની ચોપડી કે ગણિતની ચોપડી → compare by lifting both – the thicker one is heavier
- પેન્સિલ કે રબર → usually about the same – lift and check
- લખોટી કે પ્લાસ્ટિકનો દડો → લખોટી નાની પણ ભારે લાગે; દડો મોટો પણ હલકો
How we know: “હાથમાં લઈને”, “ત્રાજવામાં તોલીને” – let the child actually lift things.
કોણ છે તે શોધો અને તેના વિશે એક વાક્ય લખો.
- Example: last two ‘તર’, 3rd & 1st ‘તક’→ કબૂતર – કબૂતરને ચણતાં જોવાની મજા પડે.
- 4 letters; 1–2 ‘કરો’, 1 & 4 ‘કયો’, an 8-legged creature→ કરોળિયો – કરોળિયો જાળું બનાવે છે.
- 4 letters; 3-2-1 ‘ચરક’, 4 & 1 ‘લોક’→ કરચલો – કરચલો દરિયાકિનારે રહે છે.
- 4 letters; 1–2 ‘દર’, 1 & 4 ‘દડો’, 1–3 a craftsman→ દરજીડો – દરજીડો પાંદડાં સીવીને માળો બનાવે છે.
- 5 letters; 1–2 ‘કાન’, 3 & 5 ‘ખરો’, 4th makes the head itch→ કાનખજૂરો – કાનખજૂરાને ઘણા પગ હોય છે.
Hint: every answer is a creature that builds or lives in its own kind of home – like the unit’s theme.
જોડીમાં ચર્ચા કરી, શું જુદું છે તે શોધો અને લખો.
- તેજલના ઘર પાસેનો લીમડો જાડો છે; વિવેકના ઘર પાસેનો લીમડો પાતળો છે. (example)
- તેજલના ઘરે દાદા ખાટલા પર બેઠા છે; વિવેકના ઘરે દાદી બેઠાં છે.
- તેજલના ઘર પાસેના ઝાડ પર પક્ષી બેઠું છે; વિવેકના ઘર પાસે નથી.
- તેજલના ઘરની દીવાલ પર ‘શુભ લાભ’ લખ્યું છે; વિવેકના ઘરની દીવાલ પર સાથિયા છે.
- વિવેકના ઘરમાં ગોળ બારી છે.
મને મારા ઘરની બાલ્કની ગમે છે; હું રૂમમાં વધુ છાજલી રાખું. મારું નવું ઘર બગીચા પાસે હોય, બે માળનું હોય, પીળા રંગનું હોય અને નામ ‘કલરવ’ હોય.
Letter game: the book also suggests a chit game – each child imagines living in a friend’s new house and says what would be fun or difficult.
રીડિંગ ક્રિકેટ
At home: play parent vs child – read slowly first, then as fast as you can.
ગીત : ટીકુબહેન તો વાંચનનાં શોખીન
વાતચીત
- ટીકુબહેનને શું બહુ ગમતું?→ વાંચવાનું.
- તમે શું વાંચો છો?→ open answer.
- વાંચવું, લખવું, ગાવું, રમવું – આ ચારમાંથી તમને શું કરવાનું ખૂબ ગમે?→ open answer.
- ટીકુબહેનને તેનાં મમ્મી-પપ્પાને શું કરવાનું કહ્યું?→ તેની સાથે વાંચવાનું.
- બધાં ટીકુબહેનને ક્યાં શોધતાં હતાં?→ આખા ફળિયામાં.
- ટીકુબહેન ક્યાંથી મળ્યાં?→ પલંગ નીચેથી, વાંચતાં વાંચતાં.
જોડો અને વાંચો.
- ટીકુબહેનને → વાંચવાનું ખૂબ ગમતું.
- તેનું લેશન → વાર્તાનો જીન કરી આપતો.
- તેના ઘરમાં → ઘણી બધી ચોપડીઓ હતી.
- તે પલંગ નીચે → સંતાઈને વાંચતાં હતાં.
- બધાં ટીકુબહેનને → બૂમો પાડી શોધતાં હતાં.
જુઓ, સમજો, લખો.
- નખીશો → શોખીન (example)
- ડીપચો → ચોપડી
- નજી → જીન
- નશાલે → લેશન
- યેળિફ → ફળિયે
- નહેબકુટી → ટીકુબહેન
- ગલંપ → પલંગ
- જ્ઞાઆ → આજ્ઞા
- ળુંવાજઅ → અજવાળું
Trick: read the jumbled word backwards, letter by letter – each is from the song.
તમારા મિત્ર સાથે જોડીમાં બેસો. ગીતના બીજા પાંચ શબ્દ ઉલટાવી લખો…
- વાંચન → નચવાં
- દાદી → દીદા
- મમ્મી → મ્મીમ
- વાર્તા → ર્તાવા
- સૌ → સૌ (same!)
Fun twist: find a word that reads the same both ways, like નવન or કનક.
મોટેથી ગાઓ.
ચાલો હસીએ
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – homes
- દર
- ઘર
- માળો
- બોડ
- વાડો
Level 2 – from the story
- સુઘરી
- તાપણું
- ચોમાસું
- પરસેવો
- મિનારો
Level 3 – sentences
- વાંદરાઓએ ઘર ન બનાવ્યું.
- ટીકુબહેન વાંચનનાં શોખીન છે.
- ચકલી માળામાં રહે છે.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. વાંદરાનું નામ શું હતું?
ખટખટ.
2. સુઘરીનું નામ શું હતું?
ચટપટ.
3. વાંદરાઓએ શેનું તાપણું કર્યું?
લાલ મરચાંનું.
4. ઉનાળામાં વાંદરાઓ શું કરતા?
પૂંછડીઓથી પવન નાખતા.
5. ચોમાસામાં વાંદરાઓએ શું બનાવ્યું?
પૂંછડીઓનો મિનારો.
6. સિંહ ક્યાં રહે છે (ગીત મુજબ)?
બોડમાં.
7. ટીકુબહેન ક્યાંથી મળ્યાં?
પલંગ નીચેથી.
8. આઠ પગવાળું જંતુ?
કરોળિયો.
9. ‘ડીપચો’ ઉલટાવો.
ચોપડી.
10. ‘આકાશમાંથી આગ વરસે’ કઈ ઋતુ?
ઉનાળો.
Frequently asked questions
What is Unit 1 of Std 3 Gujarati Kalshor?
Unit 1 (એકમ 1) is વાંદરાને વાંચતાં ન આવડે, on pages 1 to 15. It has the song ઉંદર રે’ છે દરમાં, the story વાંદરાભાઈનું ઘર and the reading song ટીકુબહેન તો વાંચનનાં શોખીન.
How many exercises are in Std 3 Unit 1?
23 numbered activities, including conversation, comprehension, word games, riddles, spot-the-difference and reading cricket.
What did the monkeys use to make a fire?
Red chillies – they thought the chillies were glowing embers like the ones people were warming themselves by.
What are the answers to the riddles in Exercise 14?
કરોળિયો, કરચલો, દરજીડો and કાનખજૂરો (the example is કબૂતર).
Who wrote ટીકુબહેન તો વાંચનનાં શોખીન?
Harshvi Patel (હર્ષવી પટેલ), as credited in the textbook.