BalGujarati.com

GSEB Standard 4 Gujarati Second Language Textbook Unit 3 Solutions

ધોરણ 4 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) પતરંગો એકમ 3: ખારા દરિયામાં મારી હોડી

Std 4 Gujarati Second Language Patrango Unit 3 – Solutions & Parent Guide

Answers to every activity on pages 30–42, the drawing and seashore songs explained, paper-boat folding steps, the river-bank reading, the joined letters રૂ, ક્ષ, જ્ઞ, the picture-code puzzle, dictation and a quick test.

  • 19exercises solved
  • 2 songs + crafts
  • 14word meanings
  • 13pages
Jump to answers All 8 units

Unit 3 at a glance

એકમ 3 is a hands-on unit with no long story. Children draw on a ‘wall’, fold notebooks into shapes and a sheet of paper into a boat, read about five friends building things on a river bank, and sing Mahendrabhai Joshi’s seashore song. Language work covers the joined letters રૂ, ક્ષ, જ્ઞ, name games and a picture-code puzzle.

What your child learns

  • Follows written steps to fold a paper boat
  • Reads and writes રૂ, ક્ષ, જ્ઞ words
  • Corrects sentences using a paragraph
  • Sorts things made by people and by nature
  • Decodes a picture code
  • Builds a model village from natural materials

Poem: લીધો કોરો કાગળ – meaning

A drawing song by Jayant Shukla (જયંત શુક્લ):

A blank sheet. I took a blank paper and a thread, and filled it with colour – red, yellow and blue.
What I drew. A nose, ears and eyes, and a parrot’s wing.
On the wall! Then I brought a little brush and painted the wall too.
Oops. Ba saw the wall and scolded me – I laughed and fell asleep, and when I woke up, I’d forgotten it all!

Wall of fame: give the child one sheet taped to a wall – the only place to draw!

વાર્તા: નદીકિનારે – સરળ ભાષામાં

ચિત્ર: બાલ ગુજરાતી – our own illustration of the story.

આજે તો રવિવાર. પાંચ મિત્રો નદીકિનારે ગયાં. રૂપા અને દક્ષને રેતીમાં ઘર બનાવવું બહુ ગમે.

રૂહાના અને સુજ્ઞેશને નાની મોટી ડાળખીઓ, દોરા, ચૉકલેટના કાગળ વગેરે ભેગાં કરી તેમાંથી નવું નવું બનાવવું ગમે. બધાં પોતાને ગમતી ચીજો બનાવવા બેઠાં.

ક્ષમાને વૃક્ષનાં પાંદડાં અને પક્ષીઓનાં પીંછાંમાંથી કંઈક બનાવવાનું મન થયું, પણ તેને થતું કે મને નહિ આવડે તો? તેથી એ પાણીમાં પગ ઝબોળી બેસી રહી.

તે સમયે તેમના શિક્ષક રૂપેશભાઈ નદીકિનારે ચાલવા આવ્યા. તેમણે જોયું કે બાળકો કંઈક નવું નવું બનાવે છે. તેમણે ક્ષમાને જોઈ અને બધાંની સાથે નવું બનાવવાની પ્રવૃત્તિમાં જોડી.

સૌએ એકબીજાને મદદ કરી. તેમણે રેતી, દોરા, ડાળખીઓ, પાંદડાં, પીંછાં વગેરેમાંથી ઘર, તોરણ, વૃક્ષ, પક્ષી વગેરે બનાવવાની ખૂબ મજા આવી.

બોધ – What the story teaches

Try – with friends and a little encouragement, everyone can create something. પ્રયત્ન કરીએ તો સૌને આવડે.

Word meanings – શબ્દાર્થ

Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.

શબ્દEnglish meaningસમાનાર્થી
કોરોblank—
ભીંતwallદીવાલ
ગડીfold—
ચોરસsquare—
ત્રિકોણtriangle—
ઝબોળવુંto dip—
તોરણdoor garland—
શંખલાં-છીપલાંshells—
બાથ ભીડવીto wrestle—
મોજાંwaves—
હિલ્લોળાgentle swaying—
ભુલભુલામણીmaze—
આજ્ઞાorder, instruction—
યજ્ઞsacred fire ritual—

Std 4 Gujarati Second Language Patrango એકમ 3 – Solutions to all exercises

Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.

1

ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : લીધો કોરો કાગળ

Sing Jayant Shukla’s drawing song.
Page 30
What it’s aboutA song by Jayant Shukla (જયંત શુક્લ): I took a blank sheet and a thread and drew a picture full of colours – red, yellow, blue – nose, ears, eyes and a parrot’s wing. Then I painted the wall! Seeing it, Ba called out and scolded me… I laughed and laughed, fell asleep – and when I woke up, I’d forgotten all about it!
2

આ તમારા ઘરની ભીંત છે, તેના પર તમને ગમતું ચિત્ર બનાવો / ચિત્ર વિશે દોસ્તોને કહો

Draw on the ‘wall’ page; describe it.
Page 30
TipThe page is a pretend wall – the only wall where drawing is allowed! Then tell friends three things about your picture.
3

બનાવો : પુસ્તક/નોટબુક ગોઠવી આકાર

Arrange books and notebooks into designs.
Page 31
What to doStand notebooks open like the photos – a fan, a star, a tent, a flower. Talk about what else you could make.
વાતચીત
  1. પુસ્તક/નોટબુક ગોઠવીને શું શું બનાવ્યું?→ open answer.
  2. તે સિવાય બીજું શું શું બની શકે?→ ઘર, પુલ, ટાવર.
  3. તમારા ઘરની દીવાલ પર બીજું શું શું દોરી શકાય?→ open answer.
  4. તમારી નોટબુકનો આકાર કેવો છે?→ લંબચોરસ.
4

ચાલો બનાવીએ : કાગળની હોડી

Fold a paper boat step by step.
Page 31–32
Steps (from the book)
  1. એક કાગળ લો, તેને ચોરસ બનાવો.
  2. તેના બે સરખા ભાગ થાય એ રીતે ગડી વાળો.
  3. ગડી વાળેલા કાગળને ફરી વાળો જેથી નાના ચોરસ બને.
  4. ચારમાંથી એક પડને ખોલી બે ખૂણા એકબીજા પર આવે તેમ વાળો.
  5. બાકીનાં ત્રણ પડને પણ એ જ રીતે વાળો જેથી ત્રિકોણ બને.
  6. વચ્ચેથી ખુલ્લા બે ત્રિકોણના છેડા એકબીજા સાથે જોડી ચોરસ બનાવો.
  7. ચોરસના ખૂલી શકે એવા ભાગને ધીમેથી ખોલો – હોડી તૈયાર!
વાતચીતWhat did you make? What was hard? Where have you seen boats? What are boats used for? What do you call a boat in your mother tongue? What else can you make from paper? Show the class.
5

મારી હોડી ચાલી સરરરર…!

Stick your boat on the page and draw the sea around it.
Page 33
TipAdd waves, fish, a sun and a lighthouse – the book says colour it however you like.
6

ગમતું નામ પસંદ કરો અને રમો

Name-card games.
Page 33–34
Names in the bookરૂપેશ, શ્રવણ, શ્રુતિ, રૂપા, ઋતુ, ઋષભ, જયશ્રી, રૂહાના, ક્ષેત્રી, ક્ષિતિ, અક્ષય, શ્રીરામ, ઋષિ, અક્ષર, ક્ષમા.
Games1. ‘અમે એક અક્ષરવાળાં’ – children run in a circle; when the tambourine stops, those with the same joined letter (ક્ષ, શ્ર, ઋ, રૂ) form a group. 2. ‘નવું નામ, નવું કામ’ – answer only to your card name: if you’re ‘ઋષિ’ and the teacher says ‘ઋષિ ઊભો થા’, stand up – but not if your real name is called.
7

લખો : રૂ, ક્ષ, જ્ઞ

Trace the three joined letters.
Page 34–35
How they’re madeરૂ = ર + ૂ (a special shape); ક્ષ = ક + ષ; જ્ઞ = જ + ઞ. Trace each three times, then write words: રૂપિયા, ક્ષમા, યજ્ઞ.
8

વાંચો અને લખો

Read and copy the sentences.
Page 35–36
Sentencesરૂપા, ક્ષમા; સુજ્ઞેશ, રૂબરૂ / રક્ષાબંધન, યજ્ઞોપવીત / રૂદ્ર પાસે દસ રૂપિયા છે. / યજ્ઞેશ વૃક્ષ વાવે છે. / દક્ષા રૂમાલથી રમે છે. / સંજ્ઞાના અક્ષર અક્ષય કરતાં સારા છે. / ઋષિ યજ્ઞ કરે છે. / આ રૂમ સારો છે. / શ્રવણે માતા પિતાની આજ્ઞાનું પાલન કર્યું. / રૂહાના અને ઋષાલી મિત્રો છે.
9

વાંચો : નદીકિનારે

Read the river-bank paragraph.
Page 36
What happensOn a Sunday five friends go to the river. Rupa and Daksh love building houses in the sand; Ruhana and Sugnesh gather twigs, thread and chocolate wrappers; everyone makes things they like – but Kshama thinks she can’t make anything and just sits dipping her feet in the water. Their teacher Rupeshbhai joins in, and together they make a house, a torana, trees and birds from sand, thread, twigs, leaves and feathers – and Kshama has great fun too.
10

લખો : રૂ, જ્ઞ અને ક્ષ પર ⭕ કરો અને શબ્દ લખો

Circle and list words with રૂ, જ્ઞ, ક્ષ.
Page 36
Answerરૂપા (example), દક્ષ, રૂહાના, સુજ્ઞેશ, ક્ષમા, વૃક્ષ, રૂપેશભાઈ, શિક્ષક.
11

સુધારીને લખો

Correct the sentences.
Page 36–37
Answer
  1. સૌ રવિવારે નદીકિનારે ગયાં.
  2. રૂપા અને દક્ષને રેતીમાં ઘર બનાવવાનું ગમે છે.
  3. ક્ષમા પાણીમાં પગ ઝબોળીને બેઠી.
  4. રૂહાના અને સુજ્ઞેશે ડાળખીઓ ભેગી કરી.
  5. ક્ષમાએ પછી બધાં સાથે મળીને નવું નવું બનાવ્યું. (She did more than dip her feet!)
12

શ્રુતલેખન / ભુલભુલામણી

Dictation; maze.
Page 37
DictationThe teacher (or parent) dictates any five sentences from this unit.
MazeTrace a line from each person to the vehicle they reach – rickshaw, motorbike, car or bicycle.
13

ચિત્રના આધારે ખાલી જગ્યા પૂરો

Fill from the maze.
Page 38
How to do itWrite what each one got: પપ્પાને ___ ને ___ મળી (e.g. ગાડી and સાઇકલ), and so on for Mummy, the girl and the boy – depending on the lines you traced.
14

અભિનય સાથે ગાઓ : દરિયાકાંઠે

Song by Mahendrabhai Joshi.
Page 38
What it’s aboutA song by Mahendrabhai Joshi (મહેન્દ્રભાઈ જોશી): come to the seashore, little prince! We’ll gather shells and make necklaces, float paper boats, wrestle with the waves, build sand bungalows, bring chairs and tables for the doll, splash in the water; the sun will spread evening colours on the sea; little fish will come to play, and the sea will sway to our songs.
15

જોડકાં જોડો અને લખો : બાળારાજા દરિયાકાંઠે શું શું કરશે?

Match and write sentences.
Page 39
Answer
  • બાળારાજા દરિયાકાંઠે શંખલાં-છીપલાં વીણશે. (example)
  • બાળારાજા રેતીના બંગલા બનાવશે.
  • બાળારાજા દરિયામાં રંગો જોશે.
  • બાળારાજા મોજાં સાથે બાથ ભીડશે.
  • બાળારાજા કાગળની હોડી બનાવશે.
16

કોણ બનાવી શકે? – માણસ બનાવી શકે / ન બનાવી શકે

Made by people or by nature?
Page 39–40
Answer
  • માણસ બનાવી શકે → માળા, કાગળની હોડી, રેતીના બંગલા, ઢીંગલી, ખુરશી, ટેબલ
  • માણસ ન બનાવી શકે → શંખ, છીપલું, આકાશ, માછલી, પાણી, રેતી, સૂર્ય

Add more: four or five of your own in each column – e.g. બસ, ઘર / પર્વત, વરસાદ.

17

મેદાન/નદીકિનારે જઈ જુદી જુદી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરી ‘ગામ’ બનાવો

Build a village from natural things.
Page 40
IdeasTwigs for houses, leaves for roofs, pebbles for roads, a small pit of water for a pond, flowers for gardens. List what your team used.
18

જુઓ, વાંચો, લખો : ચિત્ર-કોડ

Picture code words.
Page 40–41
Key☀ ડો, 👁 ર, 🪶 લ, 🍃 ગ, 🌸 કા, 🐰 વું, 🏠 વે, 🚩 પા, 🐟 સા, 👓 ટા
Words
  • 🐟🍃 → સાગ (example)
  • 🐟🪶 → સાલ
  • 🚩👓 → પાટા
  • 🌸🪶 → કાલ
  • 🏠🪶 → વેલ
  • 🌸🍃☀ → કાગડો
  • 🪶👓👁 → લટાર
  • 🍃🪶🌸 → ગલકા
  • 🏠🚩👁 → વેપાર
  • ☀🪶🐰 → ડોલવું
Sentences
  1. સાગરના માથે ટાલ પડી.
  2. ચાલ, પાટા ઉપર લટાર મારીએ.
  3. પાગલનું સપનું સાકાર થયું.
  4. કાકાને પાકા ગલકા આપો.
  5. પાડો વેલ ખાતો હતો.

Make your own: use the same letters for new words – e.g. સાગર → ગર, રસ… and draw the code for each.

19

સાંભળતાં જાઓ અને લખતાં જાઓ / જરા હસીએ

Listen-and-write about a game; jokes.
Page 42
JokesPiku stirs an empty pot: “I’m making everyone a fool!” — Judge: “Why don’t you speak – are you dumb?” Accused: “Yes sir, I’ve been dumb since birth!” — Banku answers a midnight call: “Which number? One, one, one, one?” “No – this is eleven-eleven!”

Dictation list – શ્રુતલેખન

Say each word slowly, twice.

Level 1 – boat words

  • કાગળ
  • હોડી
  • ગડી
  • ચોરસ
  • ત્રિકોણ

Level 2 – રૂ ક્ષ જ્ઞ

  • રૂપિયા
  • ક્ષમા
  • વૃક્ષ
  • યજ્ઞ
  • આજ્ઞા

Level 3 – sentences

  • યજ્ઞેશ વૃક્ષ વાવે છે.
  • ઋષિ યજ્ઞ કરે છે.
  • રૂદ્ર પાસે દસ રૂપિયા છે.

Quick test for home (10 questions)

Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.

1. ‘લીધો કોરો કાગળ’ના કવિ?

જયંત શુક્લ.

2. હોડી બનાવવા કાગળનો આકાર?

ચોરસ.

3. નદીકિનારે કેટલા મિત્રો ગયા?

પાંચ.

4. રેતીમાં ઘર બનાવવું કોને ગમે?

રૂપા અને દક્ષને.

5. ક્ષમા કેમ બેસી રહી?

તેને થયું કે નહિ આવડે.

6. શિક્ષકનું નામ?

રૂપેશભાઈ.

7. ‘દરિયાકાંઠે’ના કવિ?

મહેન્દ્રભાઈ જોશી.

8. માણસ ન બનાવી શકે એવી વસ્તુ?

સૂર્ય, આકાશ, માછલી.

9. 🐟🍃 = ?

સાગ.

10. ક્ષ કેવી રીતે બને?

ક + ષ.

Frequently asked questions

What is Unit 3 of Std 4 Gujarati Second Language (Patrango)?

Unit 3 (એકમ 3) is ખારા દરિયામાં મારી હોડી, on pages 30 to 42. It is an activity unit: Jayant Shukla’s drawing song, paper-boat folding, the river-bank reading, Mahendrabhai Joshi’s song દરિયાકાંઠે and the joined letters રૂ, ક્ષ, જ્ઞ.

How do you fold the paper boat in Unit 3?

Start with a square, fold it in half and again, open the layers into triangles, join the triangle ends into a square, then gently open it out into a boat – seven steps in the book.

Which things can people make and which can’t they?

People can make necklaces, paper boats, sand houses, dolls, chairs and tables; they can’t make shells, the sky, fish, water, sand or the sun.

What are the picture-code words?

સાગ, સાલ, પાટા, કાલ, વેલ, કાગડો, લટાર, ગલકા, વેપાર, ડોલવું.

Why does Kshama not join in at first?

She thinks she won’t be able to make anything – until her teacher encourages her.

Previous unitએકમ 2: ચાંદો પાણીમાં કોરોકટ્ટ!

Practise more

All 8 unitsSecond Language guide Std 4 GujaratiAll Std 4 lessons Std 3 મયૂર guideગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) ધોરણ 3

© Bal Gujarati – free Gujarati learning for children, Std 1 to 5. Textbook titles, exercises and page numbers belong to the Gujarat State School Textbook Board, Gandhinagar. Songs by Jayant Shukla and Mahendrabhai Joshi. Answers and explanations on this page are an independent aid for parents. Updated for the 2026 edition.

balgujarati.com