ધોરણ 6 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) પાઠ 7: ચોખ્ખાઈના સરદાર
The meaning of the cleanliness march song ચોખ્ખાઈના સરદાર in simple Gujarati, answers for pages 41–44, word building, dictation and a quick test.
- 5exercises solved
- March song
- 6word meanings
- 4pages
Lesson 7 at a glance
A spirited march song (કૂચગીત): ‘We are all leaders of cleanliness!’ We sweep our homes, keep yard and street clean, never let rubbish pile up, wash our hands often, keep dishes clean; flies and mosquitoes will run away and diseases will disappear. Clean hearts, no high-and-low, no enmity – cleanliness is our patriotism and our life-force.
What your child learns
- Sings a march song with rhythm
- Explains why cleanliness matters
- Makes -આઈ words
- Finds word pairs
- Builds a word family
- Writes a cleanliness slogan
About the lesson: કૂચગીત
The lesson is a march song compiled by the textbook board for group singing.
કૂચગીત: ચોખ્ખાઈના સરદાર – સરળ ભાષામાં
ચોખ્ખાઈના સરદાર અમે સહુ! ઘરમાં વાળઝૂડ કરીએ, આંગણ-શેરી ચોખ્ખાં રાખીએ, ઉકરડા તો થવા ન દઈએ.
વારે વારે હાથ ધોઈએ, થાળી-વાટકા ચકચકતા રાખીએ. શહેર-ગામ ચોખ્ખાં થશે તો માખી-મચ્છર ભાગતાં ફરશે અને રોગનું નામોનિશાન મટશે.
મનથી પણ નિર્મળ રહીએ – ઊંચ-નીચના ભેદ ભૂલીએ, વેર-ઝેરની વાત ન કરીએ. ચોખ્ખાઈ આપણી દેશભક્તિ, ચોખ્ખાઈ આપણી પ્રાણશક્તિ – ઘેર ઘેર પહોંચે આ પયગામ!
બોધ – What the story teaches
A clean home, a clean town and a clean heart – that is true patriotism. સ્વચ્છતા એ જ સેવા.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| સરદાર | leader | આગેવાન, નાયક |
| ઉકરડો | rubbish heap | છાણ અને પૂંજાનો ઢગલો |
| નિર્મળ | pure | સ્વચ્છ, પવિત્ર |
| વેરઝેર | enmity | દ્વેષ અને શત્રુતા |
| પ્રાણશક્તિ | life-force | જીવનની શક્તિ |
| પયગામ | message | પેગામ, સંદેશો |
Std 6 Gujarati Second Language પાઠ 7 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત
- કાવ્યની કઈ પંક્તિ ગાવાની મજા પડી? કેમ?→ ‘ચોખ્ખાઈના સરદાર અમે સહુ’ – કૂચની જેમ ગવાય છે.
- તમે કંઈક ખાઈને એનાં ખાલી પડીકાં કે કચરો ક્યાં નાખો છો? કેમ?→ કચરાપેટીમાં – ગંદકી ન થાય.
- તમારા ઘરમાં સ્વચ્છતા જાળવવામાં તમે શી રીતે મદદરૂપ બનો છો?→ વસ્તુઓ જગ્યાએ મૂકું, કચરો વાળું.
- ગામ/શહેરની સ્વચ્છતા જાળવવામાં શી રીતે મદદરૂપ થઈ શકીએ?→ જાહેરમાં કચરો ન નાખીએ, થૂંકીએ નહિ.
- શરીરની સ્વચ્છતા માટે તમે શું કરો છો?→ રોજ નહાવું, હાથ ધોવા, નખ કાપવા.
ઉદાહરણ મુજબ નવા શબ્દો બનાવો
- ચોખ્ખું → ચોખ્ખાઈ (example)
- ભલું → ભલાઈ
- ચતુર → ચતુરાઈ
- ખરું → ખરાઈ
- મોટું → મોટાઈ
Sentence: આપણે આપણી આસપાસ ચોખ્ખાઈ ન રાખીએ તો માંદા પડીએ.
કવિતામાં જોડીમાં આવતા શબ્દો
સફાઈને લગતા છ શબ્દોનું શબ્દકુટુંબ
કવિતા માટે યોગ્ય હોય ત્યાં ‘યોગ્ય’, ન હોય ત્યાં ‘અયોગ્ય’
- વારંવાર હાથ ધોઈએ તો ચામડી ખરાબ થઈ જાય. – અયોગ્ય
- ગામમાં મચ્છરને પણ રહેવા દેવા જોઈએ. – અયોગ્ય
- ચોખ્ખાઈ રાખીશું તો બીમારી નહિ આવે. – યોગ્ય
Pages 43–44: continue the same way and write a cleanliness slogan for your class.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- ચોખ્ખું
- ઘર
- શેરી
- હાથ
- સાવરણી
Level 2
- ચોખ્ખાઈ
- સરદાર
- નિર્મળ
- ઉકરડો
- પયગામ
Level 3
- ચોખ્ખાઈના સરદાર અમે સહુ.
- વારે વારે હાથ ધોઈએ.
- ચોખ્ખાઈ આપણી દેશભક્તિ.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. પાઠનો પ્રકાર?
કૂચગીત.
2. ‘સરદાર’ એટલે?
આગેવાન.
3. ‘ઉકરડો’ એટલે?
કચરાનો ઢગલો.
4. ‘ચતુર’ પરથી?
ચતુરાઈ.
5. ચોખ્ખાઈથી શું ભાગે?
માખી-મચ્છર અને રોગ.
Frequently asked questions
What is Lesson 7 of Std 6 Gujarati Second Language?
Lesson 7 (પાઠ 7) is ચોખ્ખાઈના સરદાર, a cleanliness march song on pages 41 to 44.
What does the song ask children to do?
Keep home, yard, street and body clean, wash hands often and keep hearts free of hatred.
What is a કૂચગીત?
A march song sung together while walking in step.