ધોરણ 6 ગુજરાતી પલાશ પાઠ 11: દૂર શું? નજીક શું?
The meaning of Umashankar Joshi’s poem દૂર શું? નજીક શું? in simple Gujarati, answers and guidance for pages 80–84, word meanings, dictation and a quick test.
- 3exercises solved
- Poem
- 6word meanings
- 5pages
Lesson 11 at a glance
Umashankar Joshi’s poem follows a boy and his little sailboat out to sea. Past the shore, the lighthouse and the dancing waves, the refrain keeps asking: ‘કે હોડીને દૂર શું? નજીક શું?’ – for a boat that dares to sail, what is far and what is near? A poem of courage and exploration.
What your child learns
- Explains the poem’s refrain
- Learns sea words (સઢ, મિનારો, ઝંઝા)
- Talks about courage
- Finds rhyming words
- Draws the scene
- Recites with rhythm
About the writer: ઉમાશંકર જોષી
Umashankar Joshi (1911–1988), born in Bamna (Sabarkantha), is one of Gujarat’s greatest poets – author of ‘વિશ્વશાંતિ’ and ‘ગંગોત્રી’ – and winner of the Jnanpith Award.
કાવ્ય: દૂર શું? નજીક શું? – સરળ ભાષામાં
છો ને છોડે એ ભૂમિના કિનારા, ને ટટ્ટાર ઊભા મિનારા – કિનારો છોડીને હોડી દરિયામાં નીકળી પડે છે. કે હોડીને દૂર શું? નજીક શું?
એક વાર સઢ જ્યાં ભર્યો ફૂલ્યો, ને વાયુ ભરાયો – પછી ગમે તેટલાં મોજાં કે ઝંઝા આવે, હોડી આગળ જ વધે.
કવિ કહે છે – હિંમતથી સઢ ખોલનારને કોઈ મંજિલ દૂર નથી અને કોઈ ભય નજીક નથી. હોડીને દૂર શું? નજીક શું?
બોધ – What the story teaches
For a brave heart, no goal is too far. હિંમત હોય તો કશું દૂર નથી.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the lesson, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| સઢ | sail | — |
| મિનારો | tower, lighthouse | — |
| ઝંઝા | storm wind | વાવાઝોડું |
| ભૂમિ | land | ધરતી |
| કિનારો | shore | કાંઠો |
| વાયુ | wind | પવન |
Std 6 Gujarati Palash પાઠ 11 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
વાતચીત
- તમે ક્યારે ક્યારે હોડીમાં મુસાફરી કરી છે?→ open answer.
- તમે હોડીમાં ક્યાં ક્યાં જવા માગો છો?→ open answer.
- દરિયામાં મોટાં જહાજો શા માટે ચાલતાં હશે?→ માલ અને મુસાફરો લઈ જવા.
- ‘દૂર શું? નજીક શું?’ – કવિ શું કહેવા માગે છે?→ હિંમત હોય તો કોઈ મંજિલ દૂર નથી.
શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ
- પવન ભરાઈને વહાણને ગતિ મળે તે માટે લગાવેલું કપડું → સઢ
- ઘાંઘળો જેવું ઊંચું મકાન (રાત્રે માર્ગ બતાવતું) → મિનારો / દીવાદાંડી
- પવનના કારણે પાણી પર થતું હલનચલન → ઝંઝા / મોજાં
Book check: match these with the words in the શબ્દસમૂહ box on page 80.
બાકીના સ્વાધ્યાય
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1
- હોડી
- દરિયો
- સઢ
- કિનારો
- મોજાં
Level 2
- મિનારો
- ઝંઝા
- ભૂમિ
- વાયુ
- દીવાદાંડી
Level 3
- હોડીને દૂર શું? નજીક શું?
- સઢ પવનથી ભરાયો.
- હિંમત હોય તો કશું દૂર નથી.
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the lesson. Tap to check each answer.
1. કવિ?
ઉમાશંકર જોષી.
2. ઉમાશંકરને કયો પુરસ્કાર?
જ્ઞાનપીઠ.
3. સઢ એટલે?
હોડીનું પવન ભરાતું કપડું.
4. ઝંઝા એટલે?
વાવાઝોડું.
5. કાવ્યનો સંદેશ?
હિંમતથી બધું શક્ય.
Frequently asked questions
What is Lesson 11 of Std 6 Gujarati Palash?
Lesson 11 (પાઠ 11) is દૂર શું? નજીક શું?, a poem by Umashankar Joshi on pages 80 to 84.
What does the refrain mean?
For a boat that sails boldly, far and near make no difference – courage brings every goal within reach.
Who was Umashankar Joshi?
A great Gujarati poet (1911–1988) and Jnanpith Award winner.