ધોરણ 3 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) મયૂર એકમ 3: મકાન વગરના વાનર
Answers to every activity on pages 24–35, the season songs explained, the story વાંદરાભાઈનું ઘર in Gujarati, the letters લ, ટ, ચ, ખ, ઐ, dictation and a quick test.
- 19exercises solved
- લ ટ ચ ખ ઐ
- 15word meanings
- 12pages
Unit 3 at a glance
એકમ 3 is about seasons and a stubborn monkey. Songs about rain, summer and winter, and the story of Khatkhat the monkey who never builds a house, introduce season words. The letters in focus are લ, ટ, ચ, ખ and ઐ with the ૈ matra.
What your child learns
- Names the three seasons and their signs
- Retells the monkey story
- Traces and writes લ, ટ, ચ, ખ, ઐ
- Uses the ૈ matra (પૈસા, સૈનિક)
- Solves hidden-word puzzles
- Sorts pictures by season
Poem: વરસાદ આવે રમઝમ – meaning
A short rain song full of sound words:
Sound words: ask the child to invent one more pair – e.g. ‘પાણી વહે ખળખળ’.
વાર્તા: વાંદરાભાઈનું ઘર – સરળ ભાષામાં
એક હતા વાંદરાભાઈ. ખટખટ એનું નામ. એને ઝાડે ઝાડે ફરવું ગમે ને છાપરાં પર કૂદવું ગમે.
શિયાળો આવ્યો. ખટખટે જોયું કે માણસો લાલ લાલ અંગારા પાસે તાપી રહ્યા છે. તેણે ખેતરમાંથી લાલ મરચાં ભેગાં કર્યાં અને દોસ્તો સાથે ‘તાપવા’ બેઠો – “આહાહા! ઠંડી ભાગી રહી છે!”
ઝાડ પરના માળામાં ઝૂલતી ચટપટ સુઘરીએ કહ્યું, “ઘર બનાવી લો ને! ઠંડી ઓછી લાગશે, ઉનાળામાં ગરમી ઓછી લાગશે ને ચોમાસામાં વરસાદથીય બચી શકાશે.” ખટખટને થયું, “આ નાનકડી સુઘરી મને સલાહ આપે છે!” અને ગાતો રહ્યો, “ઠંડીથી ક્યાં ડરીએ છીએ!”
ઉનાળામાં આકાશમાંથી જાણે આગ વરસી. વાંદરા પરસેવે રેબઝેબ થઈ પૂંછડીઓથી પવન નાખવા લાગ્યા. સુઘરીએ ફરી પૂછ્યું, “ખટખટ, તારે ઘર નથી બનાવવું?” પણ ખટખટ ગીત ગાતો બીજી ડાળે કૂદી ગયો.
ચોમાસામાં ધોધમાર વરસાદ પડ્યો. બધા વાંદરા પલળી ગયા અને પૂંછડી માથે મૂકી મિનારો બનાવી બેઠા. વાંદરાઓએ ઘર ન બનાવ્યું તે ન જ બનાવ્યું, અને આખરે સુઘરીએ ચિંતા કરવાનું છોડી દીધું.
બોધ – What the story teaches
Good advice helps only if we listen. સારી સલાહ માનીએ તો જ કામની.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| ઋતુ | season | — |
| રમઝમ | sound of rain | — |
| ગાજવું | to thunder | — |
| સુઘરી | weaver bird | — |
| તાપણું | small fire to warm up | — |
| અંગારા | live coals | — |
| થથરવું | to shiver | — |
| રેબઝેબ | drenched in sweat | — |
| મિનારો | tower | — |
| સલાહ | advice | — |
| પૈસા | money | — |
| સૈનિક | soldier | — |
| દૈનિક | daily | રોજનું |
| રાખડી | rakhi | — |
| ખીલી | nail | — |
Std 3 Gujarati Second Language Mayur એકમ 3 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : વરસાદ આવે રમઝમ
Clap it: each line has a sound pair – clap on each one.
જોડો : સરખી ઋતુઓનાં ચિત્રોની જોડ બનાવો
- Children under a banana leaf → Children in raincoats – ચોમાસું
- Woman wrapped in a shawl → Boy in a woollen cap – શિયાળો
- Man fanning himself → Man in a cap, sweating – ઉનાળો
વાતચીત
- વરસાદ પડે તે ઋતુને કઈ ઋતુ કહેવાય?→ ચોમાસું.
- કઈ ઋતુમાં ઠંડી લાગે?→ શિયાળામાં.
- કઈ ઋતુમાં ગરમી લાગે?→ ઉનાળામાં.
- ટાઢ, ગરમી અને વરસાદથી બચવા શું શું કરી શકાય?→ સ્વેટર, પંખો/છાંયો, છત્રી/રેઇનકોટ.
- માછલી વરસાદથી બચવા શું કરતી હશે?→ કંઈ નહિ – એ તો પાણીમાં જ રહે!
Book note: children may answer in their own mother tongue – that’s accepted.
વાર્તા : વાંદરાભાઈનું ઘર
વાતચીત
- વાંદરાનું નામ શું હતું?→ ખટખટ.
- વાંદરાની ચિંતા કોણ કરતું હતું?→ ચટપટ સુઘરી.
- ચટપટ સુઘરી વાંદરાની શી ચિંતા કરતી હતી?→ ઘર વગર તેને ઠંડી, ગરમી, વરસાદ લાગશે.
- ઘર વગર વાંદરાને કઈ કઈ મુશ્કેલી પડી?→ ઠંડી, ગરમી અને વરસાદમાં પલળવું.
- ઠંડીથી બચવા શિયાળામાં વાંદરાઓએ શું કર્યું?→ લાલ મરચાંનું તાપણું કર્યું.
- ગરમીથી બચવા ઉનાળામાં શું કર્યું?→ પૂંછડીઓથી પવન નાખ્યો.
- ખટખટ અને દોસ્તોના ચોમાસામાં શા હાલ થયા?→ પલળી ગયા, ઠંડી લાગી.
- વાંદરાએ જે કર્યું તે બરાબર હતું? શો ઉપાય બતાવશો?→ ના – ઘર બનાવવું જોઈએ.
- ‘નાનકી’ એટલે કોણ?→ ચટપટ સુઘરી.
- વાંદરાઓ વારે વારે શું બોલતા હતા?→ “હૂપ હૂપાહૂપ હૂપ…”
અભિનય
- તમે વાંદરાભાઈ છો: ઠંડી, ગરમી, વરસાદથી બચવા શું કરશો?→ e.g. સરસ ઘર બનાવીશ.
- તમે સુઘરી છો: વાંદરાને શી સલાહ આપશો?→ “ઘર બનાવો!”
લખો : પશુ-પંખીઓ માટે મનગમતાં નામ લખો
કહો આ શું છે?
- 1 → માખી
- 2 → ચકલી
- 3 → બિલાડી
- 4 → બાટલી
- 5 → માટલી
- 6 → ટપાલી
- 7 → રાખડી
- 8 → ખીલી
લખો : ચિત્રના અક્ષરો શોધી બાકીના અક્ષરોથી શબ્દ બનાવો
- વ મા ર ખી સા દ → માખી → વરસાદ (example)
- ચ સા ક ર લી સ → ચકલી → સારસ
- બિ મા લા સી ડી → બિલાડી → માસી
- બા ટી ક ટ લી ડી → બાટલી → ટીકડી
- પા મા ટ ણી લી → માટલી → પાણી
- ક ટ વ પા ર લી → ટપાલી → કવર
- બ રા ખ જા ડી ર → રાખડી → બજાર
- ખી દી વા લી લ → ખીલી → દીવાલ
ત્રણ વાર આંગળી ફેરવો
જુઓ અને લખો
જુઓ, વાંચો અને લખો
વાંચો અને લખો
- જૈવિક કેરમ રમે છે.Jaivik plays carrom.
- ઐરાવત પાણી પીએ છે.Airavat (the elephant) drinks water.
- જૈમિનિએ રાખડી ખરીદી.Jaimini bought a rakhi.
- આપણે દૈનિક ચાર લિટર પાણી પીએ છીએ.We drink four litres of water daily.
- કૈરવીને સૈનિક તરીકે સારા એવા પૈસા મળે છે.Kairavi earns good money as a soldier.
ગાઓ : ઋતુઓનાં ગીત
વાતચીત
- વરસાદ આવે ત્યારે શું શું થાય?→ વીજળી થાય, મોર બોલે, ધરતી પાણી પાણી થાય.
- વરસાદ આવે ત્યારે પંખી શું કરે?→ માળામાં સંતાય.
- વરસાદ આવે ત્યારે તમને શું કરવું ગમે?→ open answer.
- ઉનાળામાં કયાં ફળ ખાવાની મજા આવે?→ તડબૂચ, કેરી.
- ઉનાળામાં તમને શું કરવું ગમે?→ open answer.
- શિયાળામાં તમને શું કરવું ગમે?→ પતંગ ચગાવવા, બોર ખાવાં.
રમત : કક્કા જાસૂસ
મોટેથી, ઝડપથી, ધીમેથી બોલો / જુઓ અને ગોળ કરો
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – new letters
- લાલ
- ટપાલ
- ચકલી
- ખીલી
- ખેતર
Level 2 – with ૈ
- પૈસા
- સૈનિક
- પપૈયું
- દૈનિક
- ઐરાવત
Level 3 – seasons
- શિયાળો
- ઉનાળો
- ચોમાસું
- વરસાદ
- ઠંડી
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. વાંદરાનું નામ?
ખટખટ.
2. સુઘરીનું નામ?
ચટપટ.
3. ઠંડીમાં વાંદરાઓએ શેનું તાપણું કર્યું?
લાલ મરચાંનું.
4. વરસાદ પડે તે ઋતુ?
ચોમાસું.
5. ઉનાળામાં કયું ફળ મળે?
કેરી, તડબૂચ.
6. ‘ચ સા ક ર લી સ’માંથી ચકલી કાઢો – બાકી?
સારસ.
7. ઐ કેવી રીતે બને?
અ + ૈ.
8. ટપાલ લાવનાર?
ટપાલી.
9. શિયાળામાં શું પહેરીએ?
સ્વેટર, શાલ.
10. ‘નાનકી’ એટલે કોણ?
સુઘરી.
Frequently asked questions
What is Unit 3 of Std 3 Gujarati Second Language (Mayur)?
Unit 3 (એકમ 3) is મકાન વગરના વાનર, on pages 24 to 35. It has season songs, the story વાંદરાભાઈનું ઘર and the letters લ, ટ, ચ, ખ, ઐ.
Is this the same monkey story as in Kalshor?
Yes – વાંદરાભાઈનું ઘર also appears in the Std 3 first-language book કલશોર.
What are the answers to the hidden-word puzzle (Exercise 9)?
સારસ, માસી, ટીકડી, પાણી, કવર, બજાર and દીવાલ (example: વરસાદ).
Which new matra comes in Unit 3?
The ૈ matra – as in પૈસા, સૈનિક and પપૈયું.
What do the monkeys do in each season?
Winter – a fire of red chillies; summer – fan each other with their tails; monsoon – sit in a tail-tower getting soaked.