BalGujarati.com

Std 3 Gujarati Second Language Mayur એકમ 5 તીખું તમતમતું ગીત – Solutions & Parent Guide

ધોરણ 3 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) મયૂર એકમ 5: તીખું તમતમતું ગીત

Std 3 Gujarati Second Language Mayur Unit 5 – Solutions & Parent Guide

Answers to every activity on pages 49–59, the songs explained, the singing-contest story ગીત એક, રીત અનેક in Gujarati, musical instruments, the letters ભ, ય, ધ, ફ, ઓ, ઔ, dictation and a quick test.

  • 14exercises solved
  • ભ ય ધ ફ ઓ ઔ
  • 15word meanings
  • 11pages
Jump to answers All 7 units

Unit 5 at a glance

એકમ 5 is a musical unit. A party song where the cat steals the feast, a forest singing contest where every animal sings ‘સા રે ગ મ’ in its own funny way, a concert and a song about a laughing stream fill the pages. The letters in focus are ભ, ય, ધ, ફ and ઓ, ઔ.

What your child learns

  • Names eight musical instruments
  • Retells the singing-contest story
  • Reads with expression and in different voices
  • Unscrambles reversed sentences
  • Finds words with ભ, ય, ધ, ફ
  • Finds lines from earlier songs by page number

Poem: ચકલી બોલે કે ચીંચીંચીં – meaning

A party song by Ramesh Parekh (રમેશ પારેખ):

Let’s party. The sparrow says ચીં ચીં – let’s celebrate, jiji!
What to cook? The rooster asks: what shall we make?
Kheer! The parrot says: kheer, kheer, kheer today!
The thief. A cat leaps in, eats the puris and drinks the kheer – a big feast for the cat!

Ask: “બિલાડીએ બરાબર કર્યું?”

વાર્તા: ગીત એક, રીત અનેક – સરળ ભાષામાં

♪♪♪♪સા રે ગ મ
ચિત્ર: બાલ ગુજરાતી – our own illustration of the story.

એક કોયલ ફરવા નીકળી. તે ઊડતી જાય ને ગાતી જાય, “સા રે ગ મ પ ધ નિ સા.” રસ્તામાં એક મોર મળ્યો. એનું ગાયન બહુ મધુરું. બંને જંગલમાં ગાતાં જાય.

બંનેને એક દીપડો મળ્યો, “ક્યાં ચાલ્યાં?” “એક મજાની હરીફાઈમાં – ગીત એક, રીત અનેક!” દીપડો કહે, “હું પણ આવું. હાથીને હાર્મોનિયમ માટે સાથી બનાવો.” હાથી હાજર, ઢોલી વાંદરો પણ આવ્યો, શિયાળ અને ઊંટ પણ જોડાયાં.

દંગલ સરોવરની પાળે જિરાફે ઘોષણા કરી, “વિજેતાને મળશે દર મહિને કાચબાની પીઠ પર સરોવરની સવારી!” દરેકે એક ચિઠ્ઠી ઉપાડવાની – તેમાં ગાવાની રીત લખેલી.

કોયલની ચિઠ્ઠીમાં હતું: રડતાં રડતાં ગાવું. ભૂંડે નાચતાં નાચતાં ગાયું, ઊંટે ઊંચી ડોકથી નીચે સુધી, દીપડાએ મોં બંધ રાખીને, મોરે હસતાં હસતાં અને દેડકાભાઈએ પેટમાં દુખતું હોય તેમ ગાયું. સૌ પેટ પકડીને હસ્યાં.

છેલ્લે વરુનો વારો. તેણે ગરમાગરમ ભજિયાં ખાઈ લીધાં – અને આખું લીલા મરચાનું ભજિયું મોંમાં મૂક્યું! ચિઠ્ઠીમાં લખ્યું હતું: મોટા અવાજથી ગાઓ. વરુ તો મોંમાં ભજિયા સાથે ગાવા લાગ્યો, “અંતર મંતર જંતર…” અને બધાં એવાં હસ્યાં… હા… હા… હા!

બોધ – What the story teaches

The same song can be sung in a hundred ways – and laughing together is the best prize. સૌની રીત જુદી, પણ મજા સૌની સાથે.

Word meanings – શબ્દાર્થ

Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.

શબ્દEnglish meaningસમાનાર્થી
ઉજાણીpicnic, celebration—
ખીરsweet rice pudding—
હરીફાઈcompetitionસ્પર્ધા
ઘોષણાannouncement—
વિજેતાwinner—
સવારીride—
ચિઠ્ઠીchit—
ભજિયાંfritters—
દીપડોleopard—
મહેફિલconcert, gathering—
ઝરણુંstream—
પાદરvillage outskirts—
વાંસળીflute—
મંજીરાsmall cymbals—
ખંજરીtambourine—

Std 3 Gujarati Second Language Mayur એકમ 5 – Solutions to all exercises

Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.

1

ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : ચકલી બોલે કે ચીંચીંચીં

Sing Ramesh Parekh’s party song.
Page 49
What it’s aboutA song by Ramesh Parekh: the sparrow says “let’s celebrate!”, the rooster asks “what shall we cook?”, the parrot says “kheer today!” – then a cat leaps in, eats all the puris, drinks the kheer… and the party turns into the cat’s big feast!
2

અમને ઓળખો

Number the instruments.
Page 49–50
Answer
  • ગિટાર → 2 (example)
  • વાંસળી → 8
  • ઢોલક → 4
  • નગારું → 7
  • હાર્મોનિયમ → 6
  • મંજીરા → 5
  • તબલાં → 1
  • ખંજરી → 3
3

વાર્તા : ગીત એક, રીત અનેક

Read the story; colour the uncoloured animals in the picture.
Page 50–52
Reading tipEach animal sings the same ‘સા રે ગ મ’ in a different way – do every voice: crying, dancing, mouth shut, laughing, tummy-ache, and with a hot bhajiya in the mouth!
4

વાતચીત

Conversation about the story.
Page 53
Sample answers
  1. કોયલ શું ગાતી હતી?→ “સા રે ગ મ પ ધ નિ સા.”
  2. કોયલ અને મોરને સામે કોણ મળ્યું?→ દીપડો.
  3. બધાં ભેગાં થઈ ક્યાં જવાનાં હતાં?→ દંગલ સરોવરની પાળે હરીફાઈમાં.
  4. ઊંધા પગે કોણ દોડતું હતું?→ ઊંટ.
  5. હરીફાઈમાં કોણે કોણે ભાગ લીધો?→ કોયલ, મોર, દીપડો, ભૂંડ, ઊંટ, દેડકો, વરુ… (હાથી અને વાંદરો સંગીત વગાડતા).
  6. હરીફાઈમાં વિજેતાને કોની સવારી મળવાની હતી?→ કાચબાની પીઠ પર સરોવરમાં સવારી.
  7. તમે પહેલો અને બીજો નંબર કોને આપશો?→ open answer.
  8. ‘અંતર મંતર જંતર…’ ગાઈ બતાવો.→ act it!
5

અભિનય

Act scenes from the story.
Page 53
ScenesCuckoo, peacock and leopard meeting; the cuckoo singing while crying; the wolf singing with a hot bhajiya in his mouth. The book suggests groups act the story’s events in different singing styles.
6

સમજો અને લખો

Unscramble the reversed words.
Page 53–54
Answer
  • લયકો → કોયલ (example)
  • યજા તાગા માં લગજં → જંગલમાં ગાતા જાય (example)
  • રુંધુમ હુબ નુએ નયગા → ગાયન એનું બહુ મધુરું
  • રીક ણાષઘો ફેરાજિ → જિરાફે ઘોષણા કરી
  • કનેઅ તરી કએ તગી → ગીત એક, રીત અનેક

Trick: each word is written backwards and the word order is reversed too.

7

ફકરામાંથી ભ, ય, ધ, ફ વાળા શબ્દો શોધીને લખો

Find words with ભ, ય, ધ, ફ.
Page 54
Answer
  • ભ → ભૌમિકભાઈ, ભાવે, ભાજી
  • ય → યામી, પપૈયું, રવૈયા
  • ધ → ધૈવત, દૂધીનું
  • ફ → સફરજન, ફળમાં, જામફળ
The paragraphBhaumikbhai and Sonalben live in Morva; their son is Dhaivat and daughter Yami. Everyone likes different food – Sonalben loves apples, Bhaumikbhai loves bhaji and ravaiya, Dhaivat loves papaya and Yami loves dudhi shaak and guava.
8

ત્રણવાર આંગળી ફેરવો / લખો

Trace and write ભ, ય, ધ, ફ, ઓ, ઔ.
Page 55–56
Tipઓ = અ + ો, ઔ = અ + ૌ. ધ has one loop with a dent – don’t confuse it with ઘ (two loops).
10

વાંચો પણ ગાતાં ગાતાં

Read the forest concert in singing style.
Page 57
What happensThe forest holds another concert: the cuckoo sings ‘કુહૂ’, the peacock ‘my heart dances like a peacock’, the leopard sings vowels ‘આ ઈ ઉ ઊ ઓ ઔ’, the camel ‘we’ll walk in the desert, tall camels never bow’, and the jackal ‘હાય હૂકી…’ – everyone had great fun.
કહો અને લખોWhich songs did you like? Write two lines you enjoyed.
12

ગાઓ : એક ઝરણું

Song about a stream by Govindbhai Parikh.
Page 58
What it’s aboutA little stream runs down from the hills, tumbling and stumbling yet always laughing; it plays through fields and borders, birds drink at its banks, children splash in it – and finally it merges into the sea.
13

વાતચીત

Talk about the stream song.
Page 58
Sample answers
  1. ઝરણું શું શું કરતું હતું?→ દોડતું, પછડાતું, હસતું, રમતું.
  2. ઝરણું ક્યાંથી પછડાતું હતું?→ અધ્ધરથી (ઊંચેથી).
  3. ઝરણું પડી જાય તો શું કરે?→ હસતું હસતું આગળ વધે.
  4. ઝરણું ક્યાંથી ક્યાંથી પસાર થાય છે?→ સીમ, ગામ, ખેતર, પાદર.
  5. ઝરણું છેલ્લે ક્યાં પહોંચે છે?→ સાગરમાં.
  6. ‘જાતું’તું, હસતું’તું’ જેવા બીજા શબ્દો બોલો.→ રમતું’તું, ગાતું’તું, દોડતું’તું.
  7. તમે કોઈ નદી, તળાવ કે ધોધમાં નાહ્યા હો તો તેની વાત કરો.→ open answer.
14

‘ગીત એક રીત અનેક’ વાર્તા ફરીથી સાંભળી આ વાક્ય કોણ બોલે છે તે લખો

Who says it?
Page 58
Answer
  • સારેગમપધનિસા → કોયલ
  • અમે એક હરીફાઈમાં જઈએ છીએ. → કોયલ
  • હાથીને તમારો સાથી બનાવો. → દીપડો
  • આ છે ગાવાની હરીફાઈ, નામ છે ગીત એક રીત અનેક! → જિરાફ
  • ગાતાં પહેલાં ગરમાગરમ ભજિયાં ખાઈ લઉં. → વરુ
15

પાનાં નંબર લખો

Which page is each song line on?
Page 59
Answer
  • એ તો ઊડ્યું છાનુંમાનું → 11 (એક કબૂતર નાનું)
  • ચકચક કરતાં… ફરરર ફરતાં… પજવે આખો દહાડો → 20 (એક ચકલો ને ચકલી)
  • ઝૂલા ઉપર ખેલ બતાવું, ગુલાંટ મારી નીચે આવું → 7 (હું સરકસનો જોકર)
  • ઝબૂક ઝબૂક વીજળી થાય, દોડે વાદળ ચારેકોર → 33 (season songs)
  • આભમાં ઊડે સુપરમેન → 36 (એન ઘેન દીવા ઘેન)
  • વીજળી ચમકે ચમચમ → 24 (વરસાદ આવે રમઝમ)

Then: sing your favourite line from that song.

16

રમત : ઝટપટ જાસૂસ

Chit-writing game.
Page 59
How to playEach child writes one word from the next unit’s story ‘કામગરી મરઘી’ on a chit without showing anyone. All chits are thrown up; children grab one, find who wrote it and swap until everyone gets their own chit back. Order the pairs as they finish.

Dictation list – શ્રુતલેખન

Say each word slowly, twice.

Level 1 – new letters

  • ભય
  • ફળ
  • ધન
  • યશ
  • ઓટલો

Level 2 – instruments

  • ઢોલક
  • વાંસળી
  • તબલાં
  • મંજીરા
  • નગારું

Level 3 – from the story

  • કોયલ
  • દીપડો
  • હરીફાઈ
  • ભજિયાં
  • ઘોષણા

Quick test for home (10 questions)

Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.

1. કોયલ શું ગાતી હતી?

સા રે ગ મ પ ધ નિ સા.

2. હરીફાઈનું નામ?

ગીત એક, રીત અનેક.

3. ઘોષણા કોણે કરી?

જિરાફે.

4. વિજેતાને શું મળવાનું હતું?

કાચબાની પીઠ પર સવારી.

5. કોયલે કેવી રીતે ગાયું?

રડતાં રડતાં.

6. દીપડાએ કેવી રીતે ગાયું?

મોં બંધ રાખીને.

7. વરુએ મોંમાં શું રાખ્યું?

ભજિયું.

8. ગીતમાં ખીર કોણે પીધી?

બિલાડીએ.

9. ‘લયકો’ ઉલટાવો.

કોયલ.

10. ઝરણું છેલ્લે ક્યાં જાય?

સાગરમાં.

Frequently asked questions

What is Unit 5 of Std 3 Gujarati Second Language (Mayur)?

Unit 5 (એકમ 5) is તીખું તમતમતું ગીત, on pages 49 to 59. It has Ramesh Parekh’s party song, the story ગીત એક, રીત અનેક, a forest concert, a stream song and the letters ભ, ય, ધ, ફ, ઓ, ઔ.

Why is the unit called ‘તીખું તમતમતું ગીત’ (a spicy song)?

Because the wolf sings with a hot green-chilli bhajiya in his mouth!

What is the prize in the singing contest?

A ride on a tortoise’s back across the lake every month.

What are the instrument numbers in Exercise 2?

તબલાં 1, ગિટાર 2, ખંજરી 3, ઢોલક 4, મંજીરા 5, હાર્મોનિયમ 6, નગારું 7, વાંસળી 8.

How are the reversed sentences in Exercise 6 solved?

Read each word backwards and reverse the word order – e.g. ‘કનેઅ તરી કએ તગી’ becomes ‘ગીત એક, રીત અનેક’.

Previous unitએકમ 4: લાલજીને ખાઈ ગઈ બાજરી

Practise more

All 7 unitsSecond Language guide Std 3 GujaratiAll Std 3 lessons Std 2 Second Languageગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) ધોરણ 2

© Bal Gujarati – free Gujarati learning for children, Std 1 to 5. Textbook titles, exercises and page numbers belong to the Gujarat State School Textbook Board, Gandhinagar. Songs by Ramesh Parekh and Govindbhai Parikh. Answers and explanations on this page are an independent aid for parents. Updated for the 2026 edition.

balgujarati.com