ધોરણ 3 ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા) મયૂર એકમ 6: મરઘી બનો, મજા કરો
Answers to every activity on pages 60–73, the sparrow, Bhim and garden songs explained, the story કામગરી મરઘી (the busy hen) in Gujarati, the letters ઢ, ઠ, શ, થ and ં, dictation and a quick test.
- 20exercises solved
- ઢ ઠ શ થ ં
- 15word meanings
- 14pages
Unit 6 at a glance
એકમ 6 is about work and play. Four sparrows cook kheer together, a busy hen grows wheat all by herself while her friends refuse to help, and Bhim of Dholakpur shakes a ber tree. The letters in focus are ઢ, ઠ, શ, થ and the anusvar ં.
What your child learns
- Retells the busy hen story in order
- Names things needed for household jobs
- Makes animal sounds in Gujarati
- Traces and writes ઢ, ઠ, શ, થ, ં
- Spots wrongly written letters
- Talks about favourite jobs and games
Poem: એક મજાનો માળો – meaning
A song about four sparrows working together:
Teamwork: ask “ઘરમાં કોણ શું કામ કરે?”
વાર્તા: કામગરી મરઘી – સરળ ભાષામાં
એક હતી મરઘી. કોમડી એનું નામ. બોલે ‘ક્લક ક્લક ક્લક’. કામ કરે ચકાચક. એક દિવસ તેને ઘઉંનો એક દાણો જડ્યો.
“આ દાણો વાવશે કોણ?” મરઘીએ દોસ્તોને પૂછ્યું. “હું નહિ વાવું,” કૂતરાએ કહ્યું. બિલાડી, વાંદરો અને મોરલો પણ બોલ્યા, “હું નહિ.” “તો હું જ વાવીશ,” મરઘીએ કહ્યું – ક્લક ક્લક ક્લક!
દાણામાંથી અંકુર ફૂટ્યો, છોડ થયો, લીલાંકચ પાંદડાં આવ્યાં. સૂરજનો તડકો રોજ એને જોવા આવે. છોડ મોટો થયો અને દાણા પાક્યા.
ઘઉં કાપશે કોણ? દાણા કાઢશે કોણ? ઘંટીએ દળાવવા જશે કોણ? રોટલી બનાવશે કોણ? દરેક વખતે બધાંએ કહ્યું, “હું નહિ!” અને દરેક વખતે મરઘીએ કહ્યું, “તો હું જ કરીશ.” તેણે રોટલી વણી, શેકી અને ઘીમાં ઝબોળી – સુગંધ આવી ને સૌના મોંમાં પાણી આવ્યું.
“હવે આ રોટલી ખાશે કોણ?” “હું ખાઈશ!” “હું ખાઈશ!” કૂતરો, બિલાડી, વાંદરો અને મોરલો બધા બોલી ઊઠ્યા. મરઘી બોલી, “ના, ના, રોટલી તો હવે હું જ ખાઈશ!”
બોધ – What the story teaches
Those who share the work share the reward. કામમાં મદદ કરે તેને જ ફળમાં ભાગ મળે.Word meanings – શબ્દાર્થ
Difficult words from the poem and story, with English meaning and a Gujarati synonym (સમાનાર્થી) where useful.
| શબ્દ | English meaning | સમાનાર્થી |
|---|---|---|
| કામગરી | hard-working | મહેનતુ |
| જડવું | to find | મળવું |
| વાવવું | to sow | — |
| અંકુર | sprout | — |
| લીલાંકચ | bright green | — |
| કાપવું | to cut, harvest | — |
| ઘંટી | flour mill | — |
| દળાવવું | to get ground | — |
| વણવું | to roll (dough) | — |
| ઝબોળવું | to dip | — |
| બળિયો | strong | — |
| શરણાઈ | shehnai | — |
| બોરડી | ber tree | — |
| ઠળિયો | seed of a fruit | — |
| ટહુકો | call of a bird | — |
Std 3 Gujarati Second Language Mayur એકમ 6 – Solutions to all exercises
Exercises are in the same order as the textbook. Blue markers are oral (speaking) activities with sample answers; orange markers have fixed answers.
ચાલો, ગાઈએ ગીતડું : એક મજાનો માળો
Link to the story: here everyone helps – in the story, nobody helps the hen!
મારે શું જોઈશે?
- રસોઈ કરવી છે. → પાટલી-વેલણ, માટલું (પાણી)
- કપડાં ધોવાં છે. → ડોલ, સાબુદાની
- સાઇકલ સાફ કરવી છે. → ડોલ, કપડું
- પોતું કરવું છે. → પોતું (mop), ડોલ
- ફૂલછોડને પાણી પાવું છે. → ડોલ / માટલું
Then: each child explains how they would use the thing – e.g. “ડોલમાં પાણી ભરીને…”. Other pictures: clock, cot, toothbrush, slippers, cricket bat – ask what they’re used for.
વાર્તા : કામગરી મરઘી
વાતચીત
- મરઘીને શું જડ્યું?→ ઘઉંનો એક દાણો.
- મરઘીને દાણો વાવવાની કોણે કોણે ના પાડી?→ કૂતરા, બિલાડી, વાંદરા અને મોરલાએ.
- સૂરજનો તડકો રોજ શું જોવા આવતો?→ ઘઉંનો છોડ.
- ઘઉંના લોટમાંથી શું શું બને છે?→ રોટલી, પૂરી, શીરો, બિસ્કિટ, બ્રેડ.
- ઘઉંમાંથી રોટલી બનાવવા મરઘીએ શું શું કર્યું?→ વાવ્યા, કાપ્યા, દાણા કાઢ્યા, ઘંટીએ દળાવ્યા, રોટલી વણી, શેકી અને ઘીમાં ઝબોળી.
સાચો શબ્દ પસંદ કરી ખાલી જગ્યા પૂરો
- મરઘીએ ઘઉંનો દાણો વાવ્યો.
- છોડનાં પાંદડાં લીલાંકચ હતાં.
- મરઘી ઘઉં દળાવવા ઘંટીએ ગઈ.
- મરઘીએ રોટલી ઘીમાં ઝબોળી.
કોણ શું બોલે તે કહો
- કોયલ → કુહૂ કુહૂ (example)
- બિલાડી → મ્યાઉં મ્યાઉં
- મરઘી → ક્લક ક્લક
- કાગડો → કા… કા…
- મચ્છર → ગણગણ
- કૂતરો → ભૌ ભૌ
- મોરલો → ટેહુક… ટેહુક
- ઉંદર → ચૂં ચૂં
- ચકલી → ચીં ચીં
- કૂકડો → કૂકડેકૂક
વાર્તાના આધારે વાક્યો વાંચી હા કે ના લખો
- ખેતરમાં ત્રણ પંખીઓ રહેતાં હતાં. – ના
- ખેતરમાં સોમાભાઈ મરઘીનું ધ્યાન રાખતા હતા. – ના – that’s another story!
- મરઘીએ ઘઉં કાપી લીધા. – હા
- ઘઉંના દાણા મરઘીએ ઘરઘંટીમાં દળ્યા. – ના – she went to the mill
- મરઘીએ રોટલી ઘીમાં ઝબોળી અને પછી વણી. – ના – she rolled, roasted, then dipped it
વાંચો : ઢોલકપુરનો ભીમ
શબ્દ શોધીને લખો : શ, થ, ઠ, ઢ, ં
- શ → શશી, શરણાઈપુર
- થ → થૈયા, થડ
- ઠ → ઠુમક, ઠળિયા, આઠ
- ઢ → ઢોલકપુર, ઢોલ, ઢમ
- ં → સાંજ, ગાતાં, કરતાં, પડતાં, ખાતાં
ઓળખો
- ઢ → ઢોલ
- થ → થડ
- શ → શરણાઈ
- ઠ → ઠળિયો
ત્રણ વખત આંગળી ફેરવો / લખો
શું જુદું લખાયું છે? તેની ફરતે ⭕ કરો
- બળિયો ભીમ ઢોલ વગાડે. → ભળિયો, ઠોલ (example)
- શશી ઠુમક ઠુમક ઠુમકા મારે છે. → the second line uses ઢ instead of ઠ
- ભીમ બોરડીનું થડ હલાવે છે. → શડ instead of થડ
- શશી શરણાઈ વગાડે. → થશી, થરણાઈ, બગાડે
ગાઓ : બા, પેલા બાગમાં દોડી દોડી જાઉં
કહો
- બાળકને ક્યાં જવાનું મન છે?→ બાગમાં.
- બાગમાં જઈને બાળક શું શું કરશે?→ છોડને પાણી પાશે, ગાશે, હીંચકા ખાશે, પતંગિયાં પકડશે.
- કોયલડી ક્યાં ટહુકે છે?→ આંબાની ડાળે.
- કવિતામાં આવતાં ઝાડનાં નામ કહો.→ આંબો, વડલો.
- વડલાડાળે શું બાંધ્યું છે?→ હીંચકો.
- બાળકને જે કરવાનું મન છે, તેમાંથી શું કરવાની તમે ના પાડશો? શા માટે?→ પતંગિયાં પકડવાની – તેમને ઈજા થાય.
- ‘મેં આઉં, મેં આઉં’ બોલતાં બોલતાં ચાલો.→ act like a peacock!
જોડો
- હરિયાળો બાગ → મોરલો
- વડલાની ડાળ → હીંચકો
- ફૂલડાં → પતંગિયાં
- આંબાની ડાળ → કોયલડી
ગીતમાંથી આખો શબ્દ શોધીને લખો
લખો : શું કહે? કોણ કોણ કહે?
- વાંચવા બેસો. → મમ્મી, પપ્પા, શિક્ષક
- રમવા જાઓ. → દાદા, મિત્રો
- ટીવી બંધ કર. → મમ્મી
- લેસન કરવા બેસ. → મમ્મી, ટીચર
- જલદી ઊઠ. → મમ્મી, દાદી
- ચૂપ રહે. અવાજ ન કર. → ટીચર
- જે ગમે તે કર. → દાદી
- છાનામાના બેસો. → ટીચર
- વાહ! ખૂબ સરસ! → ટીચર, પપ્પા
- શાબાશ બેટા! → દાદા, મમ્મી
- કીપ ઇટ અપ → ટીચર
Open answer: it depends on each child’s home.
વાતચીત
ચાલો રમીએ
રમત : કક્કા જાસૂસ / હસીએ
Detective: count your chosen letters in the hen story and total them.
Dictation list – શ્રુતલેખન
Say each word slowly, twice.
Level 1 – new letters
- ઢોલ
- થડ
- શશી
- આઠ
- ઠળિયો
Level 2 – with ં
- સાંજ
- ઘંટી
- અંકુર
- ગાતાં
- કરતાં
Level 3 – from the story
- મરઘી
- ઘઉં
- દાણો
- રોટલી
- મોરલો
Quick test for home (10 questions)
Ask orally at the end of the unit. Tap to check each answer.
1. મરઘીનું નામ?
કોમડી.
2. મરઘીને શું જડ્યું?
ઘઉંનો દાણો.
3. કોણે કોણે મદદની ના પાડી?
કૂતરો, બિલાડી, વાંદરો, મોરલો.
4. મરઘી ઘઉં ક્યાં દળાવવા ગઈ?
ઘંટીએ.
5. રોટલી કોણે ખાધી?
મરઘીએ.
6. કાગડો શું બોલે?
કા… કા…
7. મોરલો શું બોલે?
ટેહુક.
8. ભીમ કયા ગામનો?
ઢોલકપુરનો.
9. કોયલ ક્યાં ટહુકે (ગીત મુજબ)?
આંબાની ડાળે.
10. ‘શડ’ સુધારો.
થડ.
Frequently asked questions
What is Unit 6 of Std 3 Gujarati Second Language (Mayur)?
Unit 6 (એકમ 6) is મરઘી બનો, મજા કરો, on pages 60 to 73. It has a four-sparrows song, the story કામગરી મરઘી, the poem ઢોલકપુરનો ભીમ, a garden song and the letters ઢ, ઠ, શ, થ, ં.
What is કામગરી મરઘી about?
A hen finds a grain of wheat. No friend helps her sow, harvest, grind or bake – but when the rotli is ready, everyone wants some. She eats it herself. It’s the Gujarati version of ‘The Little Red Hen’.
What sounds do animals make in Gujarati?
કોયલ – કુહૂ, બિલાડી – મ્યાઉં, કાગડો – કા કા, કૂતરો – ભૌ ભૌ, મોરલો – ટેહુક, ઉંદર – ચૂં ચૂં, ચકલી – ચીં ચીં, કૂકડો – કૂકડેકૂક.
Which letters are practised in Unit 6?
ઢ, ઠ, શ, થ and the anusvar ં.
How many bers did Bhim and Shashi share?
Nine each – ‘નવ નવ બોરના કીધા ભાગ’ – and at the end ‘ખાતાં નીકળ્યા ઠળિયા આઠ’.